কনকলতা বৰুৱা (জন্ম: ২২ ডিচেম্বৰ ১৯২৪) অসমৰ এগৰাকী ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী। ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত গহপুৰত শ্বহীদ হোৱা বাবে তেওঁ অসমৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ ইতিহাসত বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে। অসমত তেওঁক প্ৰথম মহিলা শ্বহীদ হিচাপে পৰিচয় দিয়া হয়; লগতে “বীৰবালা” উপাধিৰে তেওঁক আখ্যা দিয়া হৈছিল।
জন্ম আৰু পৰিয়াল
কনকলতা বৰুৱাৰ জন্ম হয় অবিভক্ত দৰং জিলাৰ (বৰ্তমান শোণিতপুৰ জিলা) গহপুৰৰ ওচৰৰ বৰঙাবাৰী গাঁৱত। তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণ কান্ত বৰুৱা এজন খেতিয়ক আছিল আৰু মাতৃৰ নাম কৰ্ণেশ্বৰী বৰুৱা। কনকলতাৰ দাদাৱৰ নাম ঘনকান্ত বৰুৱা; তেওঁ দৰঙৰ এজন বিখ্যাত চিকাৰী বুলি উল্লেখ আছে।
শৈশৱত পৰিয়ালত দুখ-কষ্টৰ অভিজ্ঞতাও উল্লেখিত হয়। কনকলতাৰ মাক তেওঁৰ বয়স ৫ বছৰত মৃত্যুবৰণ কৰে বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। পিতৃয়ে পুনৰ বিবাহ কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে। পিতৃৰ মৃত্যু কনকলতাৰ বয়স ১৩ বছৰত হৈছিল বুলি কিছুমান বৰ্ণনাত দেখা যায়; লগতে (বিতৰ্কিত) পিতৃৰ মৃত্যু তাৰিখ ২০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৪২ বুলি উল্লেখ আছে—এই তথ্য এক মতে বৰ্ণিত, নিশ্চিত ঐকমত্যৰূপে উপস্থাপন কৰিব নোৱাৰি।
শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
কনকলতাৰ স্কুলীয়া শিক্ষা তৃতীয় শ্ৰেণীলৈকে সীমিত আছিল। সৰু ভাই-ভনীৰ যত্ন ল’বলৈ তেওঁ স্কুল এৰিব লগা হৈছিল বুলি উল্লেখ আছে। সীমিত আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ মাজতো তেওঁ সমাজ-ৰাষ্ট্ৰীয় সচেতনতা লাভ কৰি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হয়।
স্বাধীনতা আন্দোলনত ভূমিকা
কনকলতা বৰুৱা স্বাধীনতা আন্দোলনত আগৰণুৱা স্বেচ্ছাসেৱিকা হিচাপে সক্ৰিয় আছিল। তেওঁ ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১৯৪২ চনৰ গণআন্দোলনকালত বিশেষভাবে সক্ৰিয় হয়। জ্যোতিপ্ৰসাদ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ নেতৃত্বত “মৃত্যু বাহিনী”ৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। এই সময়ত বহু স্বেচ্ছাসেৱকে আন্দোলনৰ সাংগঠনিক আৰু প্ৰতীকি কৰ্মসূচী ৰূপায়ণ কৰিছিল; সেই ধাৰাবাহিকত জাতীয় প্ৰতীক ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা উত্তোলনৰ কাৰ্যসূচীৰ সঙ্গেও কনকলতাৰ নাম জড়িত।
শ্বহীদ দিৱস আৰু ঘটনাস্থল
কনকলতা বৰুৱা ২০ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৪২ তাৰিখে শ্বহীদ হয়। তেওঁ শ্বহীদ হোৱা ঘটনা ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ৰ বুলি উল্লেখ আছে। মৃত্যুস্থান আছিল গহপুৰ আৰক্ষী থানাৰ প্ৰাঙ্গন বা থানাৰ সম্মুখ অংশ। ব্ৰিটিছ/পুলিচৰ গুলীত তেওঁ নিহত হৈছিল।
উল্লেখ অনুসৰি, কনকলতা পতাকা লৈ আগবাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত গুলীবিদ্ধ হৈ বাগৰি পৰে; তাৰ পিছত মুকুন্দ কাকতি পতাকা তুলিবলৈ যাওঁতে তেওঁও গুলীত শ্বহীদ হয় বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। কনকলতা আৰু মুকুন্দ কাকতি শ্বহীদ হোৱা ঠাই বৰ্তমান গহপুৰ নগৰৰ মাজমজিয়া অঞ্চল বুলি উল্লেখ আছে।
স্মৃতি আৰু নামাঙ্কন
কনকলতা বৰুৱাৰ স্মৃতি সংৰক্ষণ আৰু জনমানসত স্থায়ী কৰাৰ বাবে কেইবাটাও উদ্যোগ আৰু স্থাপনা দেখা যায়।
- গহপুৰ আৰক্ষী থানাৰ সম্মুখত বৰপুখুৰীৰ পাৰত কনকলতা বৰুৱা আৰু মুকুন্দ কাকতিৰ স্মৃতিত ব্ৰঞ্জৰ যুগল মূৰ্তি স্থাপন আছে।
- ২০১১ চনত গৌৰীপুৰত তেওঁৰ জীৱন্ত আকাৰৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন হয়।
- ১৯৯৭ চনত ভাৰতীয় উপকূলৰক্ষী বাহিনীৰ এটা পহৰাদাৰী জাহাজৰ নাম “আইচিজিএছ কনকলতা বৰুৱা” ৰখা হয়; এই জাহাজখনক ১৯৯৭ত আৰম্ভ হোৱা প্ৰথমখন পহৰাদাৰী জাহাজ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।
- ১৯৯৮ চনত অসমত “কনকলতা মহিলা আৰবান কো-অ’পাৰেটিভ বেংক লিমিটেড” স্থাপন হয়, যাক “কনকলতা মহিলা বেংক” বুলিও চমুকৈ কোৱা হয়। এই বেংক অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো মহিলা বেংক বুলি উল্লেখ আছে।
- অসম চৰকাৰে “কনকলতা মহিলা সবলীকৰণ যোজনা” নামৰ আঁচনি আৰম্ভ কৰে; আঁচনিখন ২০১৭-১৮ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য গ্ৰামাঞ্চলৰ মহিলাসকলৰ আত্মসহায়ক গোটক অনুদান দি শক্তিশালী কৰা আৰু ঋণৰ চাহিদা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰা বুলি উল্লেখ আছে।
জনপ্ৰতিনিধিত্ব: চলচ্চিত্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক চিত্ৰণ
কনকলতা বৰুৱাৰ জীৱন আৰু ত্যাগৰ কাহিনী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰতো চিত্ৰিত হৈছে।
- ১৯৯০ চনত কনকলতাৰ জীৱন আধাৰিত “কনকলতা” নামৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পায়। ছবিখন কুন্তলা ডেকাই পৰিচালনা কৰিছিল আৰু নাম ভূমিকাত ৰুমি গোস্বামীয়ে অভিনয় কৰিছিল।
- চন্দ্ৰ মুদৈৰ পৰিচালনাত “এপাহ ফুলিল এপাহ সৰিল” ছবিত কনকলতাৰ কাহিনী চিত্ৰিত হৈছিল। এই ছবিখনৰ হিন্দী সংস্কৰণৰ নাম “পূৰব কী আৱাজ”।
তাৎপৰ্য
কনকলতা বৰুৱা অসমীয়া জনগোষ্ঠীৰ এগৰাকী স্বাধীনতা সংগ্ৰামী হিচাপে পৰিচিত। ১৯৪২ চনৰ আন্দোলনৰ সময়ত গহপুৰত শ্বহীদ হোৱা ঘটনা আৰু পতাকা উত্তোলনৰ প্ৰয়াসৰ সৈতে তেওঁৰ নাম জড়িত থাকি অসমত মহিলা অংশগ্ৰহণ আৰু ত্যাগৰ প্ৰতীকী ৰূপ লাভ কৰে। “বীৰবালা” উপাধি, স্মৃতিসৌধ, জাহাজ নামাঙ্কন, কনকলতা মহিলা বেংক আৰু কনকলতা মহিলা সবলীকৰণ যোজনা আদি উদ্যোগে তেওঁৰ স্মৃতি সমাজ-ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰত অব্যাহত ৰখাত সহায় কৰিছে।
আৰু চাওক
- ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন
- ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন
- গহপুৰ
- জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা
- ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা
- কনকলতা মহিলা বেংক
- কনকলতা মহিলা সবলীকৰণ যোজনা
- কনকলতা (চলচ্চিত্ৰ)
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।