ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা (ইংৰাজী: National Democratic Alliance, চমুকৈ এনডিএ বা NDA) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰা দক্ষিণলৈ সমগ্ৰ ভাৰতজুৰি বিস্তাৰিত এক অন্যতম বৃহৎ ৰাজনৈতিক দলজোট। ১৯৯৮ চনৰ মে' মাহত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ (বিজেপি) নেতৃত্বত কেন্দ্ৰ-দক্ষিণপন্থী আৰু দক্ষিণপন্থী মতাদৰ্শৰ দলসমূহক একত্ৰিত কৰি এই মৰ্চা গঠন কৰা হৈছিল।
এই মৰ্চাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক নেতৃত্ব আছিল প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী অটল বিহাৰী বাজপায়ী, প্ৰাক্তন উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী লালকৃষ্ণ আদৱানী আৰু সমতা পাৰ্টীৰ জৰ্জ ফাৰ্নাণ্ডেছ। বৰ্তমান ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত এনডিএ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ শাসনভাৰত অধিষ্ঠিত।
ইতিহাস
গঠন আৰু বাজপেয়ী যুগ (১৯৯৮–২০০৪)
১৯৯৮ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ সময়ত কংগ্ৰেছ-বিৰোধী আঞ্চলিক দলসমূহক লগত লৈ বিজেপিয়ে এই মৰ্চা গঠন কৰে। নিৰ্বাচনৰ অন্তত অটল বিহাৰী বাজপেয়ীৰ নেতৃত্বত এনডিএ চৰকাৰ গঠন হয়। যদিও ১৩ মাহৰ পিছত জয়ললিতা নেতৃত্বাধীন এআইএডিএমকে দলৰ সমৰ্থন প্ৰত্যাহাৰৰ ফলত চৰকাৰৰ পতন ঘটে, ১৯৯৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত এনডিএ মৰ্চাই পূৰ্ণ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে। বাজপেয়ী নেতৃত্বাধীন এই চৰকাৰখনে ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০৪ চনলৈ সম্পূৰ্ণ ৫ বছৰৰ কাৰ্যকাল সফলভাৱে সমাপ্ত কৰে।
বিৰোধী পক্ষত (২০০৪–২০১৪)
২০০৪ আৰু ২০০৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত এনডিএ মৰ্চা সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চা (UPA)-ৰ হাতত পৰাস্ত হয় আৰু এই সময়ছোৱাত মৰ্চাই লোকসভাত মূল বিৰোধী পক্ষৰ ভূমিকা পালন কৰে।
মোদী যুগ (২০১৪–বৰ্তমান)
২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত এনডিএ মৰ্চাই বৃহৎ বিজয় সাব্যস্ত কৰে। মৰ্চাৰ প্ৰধান দল বিজেপিয়ে এককভাৱে ২৮২খন আসন আৰু সমগ্ৰ মৰ্চাই ৩৩৬খন আসন লাভ কৰি কেন্দ্ৰত চৰকাৰ গঠন কৰে।
২০১৯ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত এই বিজয়ে অধিক বিশাল ৰূপ লয় আৰু মৰ্চাই ৩৫৩খন আসন লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী ২০২৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত এনডিএ মৰ্চাই ২৯৩খন আসন লাভ কৰি একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ গঠন কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
মতাদৰ্শ আৰু মূল নীতি
এনডিএ মূলতঃ উন্নয়নমূলক ৰাজনীতি, সুশাসন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঠিত। মৰ্চাৰ মূল নীতিসমূহ হ’ল:
- ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদ আৰু অখণ্ডতা: ভাৰতৰ ভৌগোলিক সীমা আৰু সাৰ্বভৌমত্ব ৰক্ষা।
- অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ: মুক্ত বজাৰ অৰ্থনীতি, ব্যৱসায়িক সুচলতা বৃদ্ধি আৰু ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনিৰ সম্প্ৰসাৰণ।
- সবকা সাথ, সবকা বিকাশ: সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোকৰ বাবে সম-উন্নয়ন আৰু সামাজিক সুৰক্ষা।
- সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণ: ভাৰতীয় সভ্যতা, সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যৰ সুৰক্ষা আৰু বিকাশ।
সদস্য দলসমূহ
ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চাত ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আঞ্চলিক পৰ্যায়ৰ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ দল অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে:
| দলৰ নাম | সংক্ষিপ্ত নাম | মূল ৰাজ্য/অঞ্চল | লোকসভাত আসন |
|---|---|---|---|
| ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | BJP | সৰ্বভাৰতীয় | ২৪০ |
| তেলুগু দেশম পাৰ্টী | TDP | অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ | ১৬ |
| জনতা দল (সংযুক্ত) | JD(U) | বিহাৰ | ১২ |
| শিৱসেনা | SHS | মহাৰাষ্ট্ৰ | ৭ |
| লোক জনশক্তি পাৰ্টী (ৰামবিলাস) | LJPRV | বিহাৰ | ৫ |
| জনসেনা পাৰ্টী | JSP | অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ | ২ |
| জাতীয়তাবাদী কংগ্ৰেছ পাৰ্টী (অজিত পৱাৰ) | NCP | মহাৰাষ্ট্ৰ | ১ |
| জনতা দল (ধৰ্মনিৰপেক্ষ) | JD(S) | কৰ্ণাটক | ২ |
| অসম গণ পৰিষদ | AGP | অসম | ১ |
| ইউনাইটেড পিপলছ পাৰ্টী লিবাৰেল | UPPL | অসম | ১ |
| ৰাষ্ট্ৰীয় লোক দল | RLD | উত্তৰ প্ৰদেশ | ২ |
| অল ঝাৰখণ্ড ষ্টুডেণ্টছ ইউনিয়ন | AJSU | ঝাৰখণ্ড | ১ |
| হিন্দুস্তানী আৱাম মৰ্চা | HAM | বিহাৰ | ১ |
| চিকিম ক্ৰান্তিকাৰী মৰ্চা | SKM | সিকিম | ১ |
| নেচনেলিষ্ট ডেম’ক্ৰেটিক প্ৰগ্ৰেছিভ পাৰ্টী | NDPP | নাগালেণ্ড | – |
| নেচনেল পিপলছ পাৰ্টী | NPP | মেঘালয় | – |
উপ-জোট আৰু আঞ্চলিক মৰ্চাসমূহ
- উত্তৰ-পূব গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা (NEDA): উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ৰাজ্যসমূহত অ-কংগ্ৰেছী চৰকাৰ গঠন আৰু বিকাশৰ স্বাৰ্থত গঠিত আঞ্চলিক মঞ্চ।
- মহাযুতি: মহাৰাষ্ট্ৰত বিজেপি, শিৱসেনা আৰু এনচিপিৰ দ্বাৰা গঠিত ৰাজ্যিক মৰ্চা।
- কুটামি: অন্ধ্ৰপ্ৰদেশত বিজেপি, তেলুগু দেশম পাৰ্টী আৰু জনসেনা পাৰ্টীৰ মিত্ৰজোট।
নিৰ্বাচনী প্ৰদৰ্শন
লোকসভা নিৰ্বাচন
| নিৰ্বাচন | নেতা | লাভ কৰা আসন | আসনৰ পৰিৱৰ্তন | ফলাফল |
|---|---|---|---|---|
| ১৯৯৮ | অটল বিহাৰী বাজপায়ী | ১৮৭ | ১৮৭ | চৰকাৰ গঠন |
| ১৯৯৯ | ২৭০ | ৮৩ | চৰকাৰ গঠন | |
| ২০০৪ | ১৮১ | ৮৯ | বিৰোধী পক্ষ | |
| ২০০৯ | লালকৃষ্ণ আদৱানী | ১৫৯ | ২২ | বিৰোধী পক্ষ |
| ২০১৪ | নৰেন্দ্ৰ মোদী | ৩৩৬ | ১৭৭ | চৰকাৰ গঠন |
| ২০১৯ | ৩৫৩ | ১৭ | চৰকাৰ গঠন | |
| ২০২৪ | ২৯৩ | ৬০ | চৰকাৰ গঠন |
লগতে চাওক
- ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী
- ভাৰতীয় জাতীয় উন্নয়নমূলক অন্তৰ্ভুক্তিমূলক মৰ্চা (I.N.D.I.A.)
- উত্তৰ-পূব গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা
- ভাৰতৰ ৰাজনীতি
বাহ্যিক সংযোগ
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬৩৮০১৫ (২৪ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।