নীলেশ্বৰম

নীলেশ্বৰম (Nileshwaram), যাক নীলেশ্বৰ বা নীলেশ্বৰম বুলিও কোৱা হয়, ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ কাছাৰগোড় জিলাৰ এখন পৌৰসভা আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ নগৰ। ^১২৩ কাছাৰগোড় জিলাৰ তিনিখন পৌৰসভাৰ ভিতৰত নীলেশ্বৰম অন্যতম; আন দুখন হৈছে কাছাৰগোড় আৰু কাঞ্জনগড়।^৪ নীলেশ্বৰম কাভ্বায়ী বেকৱাটাৰ আৰু নীলেশ্বৰম নদীৰ মোহনাৰ ওচৰত অৱস্থিত। কাছাৰগোড়ক কেৰালাৰ আটাইতকৈ উত্তৰৰ জিলা হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু নীলেশ্বৰমক জিলাখনৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰা হয়।^৫

কেৰালাৰ প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেতা ই. এম. এছ. নাম্বূদিৰিপাদে নীলেশ্বৰম বিধানসভা সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। কামৰণ নায়ৰ নামৰ নেতায়ো এই সমষ্টিৰপৰা নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল।

ইতিহাস

নীলেশ্বৰম, বা নীলেশ্বৰ, নামটো নীলকণ্ঠেশ্বৰমৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ বুলি ধৰা হয়। মধ্যযুগৰ শেষৰফালে অভ্যন্তৰীণ মতবিৰোধৰ ফলত কোলাথিৰি ৰাজ্য কেইবাখনো স্বতন্ত্ৰ ৰাজকীয় অঞ্চলত বিভক্ত হৈছিল।^৬ এই অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত কদথানাডু (ভাদকাৰা), ৰণ্ডাথাৰা বা পোয়ানাড (ধৰ্মদম), কোট্টায়ম (থালাচেৰী), নীলেশ্বৰম, ইৰুভাঝিনাডু (পানুৰ), কুৰুমব্ৰনাড আদি উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমানৰ হোছদুৰ্গ তালুক (কাঞ্জনগাড) আৰু ভেল্লাৰিকুণ্ডু অঞ্চলৰ বহু অংশ নীলেশ্বৰম ৰাজবংশৰ অন্তৰ্গত আছিল। এই ৰাজবংশৰ সম্পৰ্ক কোলাথুনাডুৰ কোলাথিৰি বংশ আৰু কালিকটৰ জমোৰিনসকলৰ সৈতে আছিল। ^৫ ঐতিহাসিকভাৱে নীলেশ্বৰম আছিল নীলেশ্বৰ ৰাজাসকলৰ ৰাজধানী বা ৰাজকীয় আসন। নীলেশ্বৰ ৰাজাসকল আৰু বেদনোৰ নাইকসকলৰ মাজত এই অঞ্চলত সংঘাতো সংঘটিত হৈছিল।

নীলেশ্বৰম ইয়াৰ কাভু বা পৱিত্ৰ উপবনসমূহৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত মন্দিৰ উৎসৱৰ ঋতুৰ বৃহৎ সমাপ্তি অনুষ্ঠান এই অঞ্চলত অনুষ্ঠিত হয়। মন্নমপুৰাথু কাভু ইয়াৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত পৱিত্ৰ উপবনসমূহৰ অন্যতম। নীলেশ্বৰম তেয়্যম নামৰ আচাৰ-অনুষ্ঠানভিত্তিক লোকশিল্পৰ বাবেও বিখ্যাত। তদুপৰি, কেৰালাত ‘চেংগেংগু’ (ৰঙা বামন নাৰিকল)ৰ খেতিৰ বাবে খ্যাত হোৱা প্ৰথমখন নগৰ হিচাপেও নীলেশ্বৰমৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। ১৯১৮ চনত ৰাজাহ্‌ছ হাইস্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এই স্কুলখন উত্তৰ কেৰালাৰ এই ধৰণৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ বিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। বিদ্যালয়খনত মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধীয়ে ১৯২৮ চনত মাংগালুৰুলৈ যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকললৈ লিখা এখন চিঠি সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই চিঠিখন জাতীয় আন্দোলনৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক একত্ৰিত হোৱাৰ বাবে কৰা বৃহৎ আহ্বানৰ অংশ আছিল।

২০২৪ চনত থেৰু আঞ্ছূটাম্বলম বীৰেৰকাভু মন্দিৰত আতচবাজীৰ ঘটনাত প্ৰায় ১৫০জন লোক আহত হৈছিল। ^৭

প্ৰশাসন

নীলেশ্বৰম পৌৰ চহৰখন নীলেশ্বৰম পৌৰসভাৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। পৌৰসভাখনৰ নেতৃত্বত এগৰাকী সভাপতি আৰু এগৰাকী উপ-সভাপতি থাকে। chairperson.^৮

নীলেশ্বৰমৰ চৌপাশৰ পঞ্চায়তসমূহ নীলেশ্বৰম ব্লক পঞ্চায়তৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। ৰাজনৈতিকভাৱে নীলেশ্বৰম থ্ৰিক্কৰিপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত আৰু এই সমষ্টিটো কাছাৰগোড লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ।^৯

পৌৰসভাৰ ৱাৰ্ড

নীলেশ্বৰ পৌৰসভা নিম্নলিখিত ৩২টা ৱাৰ্ডেৰে গঠিত:^১০

ধৰ্ম

নীলেশ্বৰমৰ অধিকাংশ লোক হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী। ইয়াৰ পিছত খ্ৰীষ্টধৰ্ম আৰু মুছলমান লোকৰ সংখ্যা উল্লেখযোগ্য। তুলনামূলকভাৱে কমসংখ্যক জৈন ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ ধৰ্ম ধৰ্মাৱলম্বী লোকো ইয়াত বাস কৰে।^১১ নীলেশ্বৰম নামটো থালিয়িল শিৱ মন্দিৰৰ দেৱতা নীলকণ্ঠেশ্বৰৰ নামৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি ধৰা হয়। চহৰখনৰ সংস্কৃতিৰ ওপৰত ইয়াৰ মন্দিৰসমূহৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছে। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত থালিয়িল শিৱ মন্দিৰ, মন্নমপুৰথ কাৱু, শ্ৰী গোপালকৃষ্ণ মন্দিৰ আৰু বৈকুণ্ঠ মন্দিৰ অন্যতম।^১২

পৰিবহণ

নীলেশ্বৰম চহৰখন ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬৬ (পূৰ্বৰ NH-17)-ৰ কাষত কোচি আৰু পানভেলৰ মাজত অৱস্থিত। ব্যক্তিগত আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (KSRTC)-ৰ বাছে এৰ্ণাকুলাম, কোজিকোড, মাংগালুৰু, মাইছূৰ আৰু বেংগালুৰু আদি বহু চহৰলৈ যাতায়াতৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। নীলেশ্বৰম ৰে'ল ষ্টেচনৰপৰা ৰে'ল সেৱাও উপলব্ধ। চহৰখনৰ উত্তৰে মাংগালুৰু আৰু দক্ষিণে কান্নুৰ বিমানবন্দৰ অৱস্থিত।

অধিক পঢ়ক

• Bhat, N. Shyam. (1 January 1998). South Kanara, 1799-1860: A Study in Colonial Administration and Regional Response. Mittal Publications. ISBN 978-81-7099-586-9
• Cotton, James Sutherland; Burn, Sir Richard; Meyer, Sir William Stevenson. (1908). Imperial Gazetteer of India. Clarendon Press. পৃ. 85
• Lohuizen, Jan van. (14 November 2014). The Dutch East India Company and Mysore, 1762–1790. Springer. পৃ. 30. ISBN 978-94-017-6846-7