জনজাতীয় মহিলা শিল্পী সমবায়

জনজাতীয় মহিলা শিল্পী সমবায় (Tribal Women Artists Cooperative, সংক্ষেপে TWAC) প্ৰথমে ১৯৯৩ চনত বুলু ইমামে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই সমবায়খন অষ্ট্ৰেলিয়াৰ উচ্চায়ুক্ত, নতুন দিল্লীৰ পুঁজিৰে চলা এটা জনজাতীয় কলা প্ৰকল্পৰপৰা গঢ় লৈ উঠিছিল।^১ সমবায়খন এতিয়াও পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী (২০১৯) বুলু ইমামৰ নেতৃত্বত পৰিচালিত হৈ আছে। তেওঁ খোভাৰ আৰু সোহৰাই মিউৰেল চিত্ৰকলাৰ আচাৰমূলক পৰম্পৰা সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সমাজকৰ্মী হিচাপে কাম কৰি আছে।^২ এই পদক্ষেপে হাজাৰ হাজাৰ গাঁৱৰ মহিলাক উপকৃত কৰিছে আৰু বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰধান কলা গেলেৰীত অনুষ্ঠিত প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।^৩

এই অনন্য জনজাতীয় শিল্প প্ৰকল্পটো প্ৰায় ৪০ গৰাকী মহিলা শিল্পীৰ সৈতে আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁলোকে বোকা ঘৰৰ বেৰত অংকিত চিত্ৰকলাক কাগজত আঁকি পেছাদাৰীভাৱে ৰং কৰা আৰম্ভ কৰে। বৰ্তমান সমবায়খনৰ এই পদক্ষেপে ৫,০০০ৰো অধিক মহিলাক স্বাৱলম্বী কৰি তুলিছে, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ শিল্পকলা অষ্ট্ৰেলিয়া, কানাডা, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, জাপান, ইটালী, জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ছুইডেন, ছুইজাৰলেণ্ড আৰু ইংলেণ্ডৰ ৬০টাতকৈও অধিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থানত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।^৪

দশক ধৰি এই মহিলা শিল্পীসকলে সৃষ্টি কৰা জনজাতীয় শিল্পকলাসমূহ সংস্কৃতি মিউজিয়াম আৰু আৰ্ট গেলেৰীত প্ৰদৰ্শিত আৰু সংৰক্ষিত হৈ আছে, আৰু ঝাৰখণ্ডৰ জনজাতীয় শিল্প আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ সম্পৰ্কে গৱেষণা আৰু অধ্যয়নৰ বাবে আগ্ৰহী লোকসকলৰ বাবে সুলভ। নব্বৈৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে সমবায়খনে নিৰ্মাণ কৰা জনজাতীয় চিত্ৰসমূহৰ প্ৰথম সংগ্ৰহ বুলু ইমাম সংগ্ৰহৰ অংশ, যি একান্তভাৱে সমবায়ৰ জৰিয়তে উপলব্ধ।

উদ্দেশ্য

সমবায়খন প্ৰতিষ্ঠাৰ মুখ্য উদ্দেশ্য আছিল ঝাৰখণ্ডৰ জনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ খোভাৰ আৰু সোহৰাই মিউৰেল চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত অঞ্চলটোৰ মেছ’-চালকলিথিক যুগৰ শিলাচিত্ৰসমূহক এক অৰ্থনৈতিক সম্পদ হিচাপে উজ্জ্বল কৰি তোলা। ইয়াৰ লগতে মুকলি কয়লা খননৰ ফলত সৃষ্ট স্থানচ্যুতি আৰু খিলঞ্জীয়া অধিকাৰৰ সমস্যা, আৰু জনজাতীয়সকলৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয় বনাঞ্চল ধ্বংসৰ বিষয়সমূহ উত্থাপন কৰাও উদ্দেশ্য আছিল। এই বনাঞ্চলসমূহ বাঘ আৰু হাতীৰ বাবে প্ৰাকৃতিক কৰিডৰ হিচাপেও ব্যৱহৃত হয়। এই কলা প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য আছিল জনজাতীয় মহিলাসকলৰ মাজত তেওঁলোকৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰতি গৌৰৱ আৰু শক্তিৰ অনুভূতি সৃষ্টিৰ লগতে আৰ্থিক সহায়ৰ এক মাধ্যম গঢ়ি তোলা।

প্ৰদৰ্শনী আৰু শিল্পকৰ্ম বিক্ৰীৰপৰা প্ৰাপ্ত লাভ তিনিটা হিচাপত বিভক্ত কৰা হয়—

1. মহিলা শিল্পীৰ কল্যাণ পুঁজি।
2. নিয়োগ পুঁজি, যাৰ জৰিয়তে মুঠ উপাৰ্জনৰ এক তৃতীয়াংশ পোনপটীয়াকৈ শিল্পীৰ হাতলৈ যায়।
3. সমবায় ৰক্ষণাবেক্ষণ পুঁজি।

মুখ্য সংগ্ৰহসমূহ

1. অষ্ট্ৰেলিয়ান মিউজিয়াম, ছিডনী
2. নিউ চাউথ ৱেলছৰ আৰ্ট গেলেৰী, ছিডনী
3. কাছুলা আৰ্ট চেণ্টাৰ, ছিডনী
4. কুইন্সলেণ্ড আৰ্ট গেলেৰী, ব্ৰিজবেন
5. পাৱাৰহাউচ মিউজিয়াম, ছিডনী
6. ফ্লিণ্ডাৰছ মিউজিয়াম সংগ্ৰহ, এডিলেইড
7. ডায়েটমাৰ ৰথাৰমাণ্ড সংগ্ৰহ, হাইডেলবাৰ্গ
8. ভলকাৰকুণ্ডে মিউজিয়াম, হাইডেলবাৰ্গ
9. ছলি পি. গোধ্ৰেজ সংগ্ৰহ, মুম্বাই
10. কেকু আৰু খোৰশ্বেদ গান্ধী সংগ্ৰহ, মুম্বাই
11. ডেনিয়েলা বেজি সংগ্ৰহ, মিলান
12. তাৰশিতো ষ্টুডিঅ’, ৰোম
13. মাৰ্কাছ লেদাৰডেল সংগ্ৰহ, নিউয়ৰ্ক মহানগৰ
14. মিচেল ছাবাটিয়েৰ সংগ্ৰহ, লা ৰশেল, ফ্ৰান্স
15. ইনটাচ সংগ্ৰহ, নতুন দিল্লী
16. মিউজিয়াম অৱ মেন সংগ্ৰহ, মণ্ট্ৰিয়েল
17. দক্ষিণ দিল্লী পলিটেকনিক, নতুন দিল্লী
18. মিউজিয়াম ৰিটবাৰ্গ, জুৰিখ
19. এস্পাচ দ্য কংগ্ৰেছ, লা ৰশেল
20. ডাইডি ভন শাৱেন সংগ্ৰহ, পেৰিছ
21. হাৰ্ভে পেড্ৰিঅ’ল সংগ্ৰহ, পেৰিছ
22. ব্ৰিটিছ মিউজিয়াম, লণ্ডন
23. এছএডিএচচি ট্ৰাষ্ট সংগ্ৰহ, নৰউইচ
24. মিউজিয়াম অৱ আৰ্কিঅ’লজি এণ্ড এন্থ্ৰ’প’লজি, কেম্ব্ৰিজ^৫
25. নেচনেল গেলেৰী অৱ কানাডা, অট’ৱা^৬