চিত্ৰকথি

চিত্ৰকথি হৈছে এনে এটা বৃত্তিগত জাতিৰ নাম, যাৰ পৰম্পৰাগত জীৱিকা আছিল বিভিন্ন ঠাইত প্ৰবাস কৰা ছবিৰ সহায়ত কাহিনী কোৱা।

ইতিহাস

চিত্ৰকথি শব্দটো দুটা শব্দৰ সংযোজন: চিত্ৰ অৰ্থাৎ ছবি আৰু কথ অৰ্থ কাহিনী। এই এপ্লিকেচনৰ সহায়ত চিত্ৰকঠী হ’ল সেইজন যিয়ে দৃশ্যমান সামগ্ৰীৰে কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা এই শিল্পৰ আঁৰৰ চহকী পৰম্পৰাৰ কথা কল্পনা কৰিব পাৰি। জনজাতীয় জীৱনত চিত্ৰকঠীৰ চিত্ৰকলাৰ এক দীৰ্ঘদিনীয়া পৰম্পৰা আছে। চাওৰা, ভীল, গণ্ড আৰু ৱাৰলীৰ দেৱাল চিত্ৰ ভাৰত আৰু বিদেশত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। মহাৰাষ্ট্ৰৰ ঠাকাৰ জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা চৰ্চা কৰা প্ৰায় বিলুপ্ত কলা৷ চিত্ৰকথি শিল্পীসকল হৈছে সমগ্ৰ মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ তথা কৰ্ণাটকৰ কিছু অংশত পোৱা প্ৰব্ৰজনকাৰী গল্পকাৰৰ এটা সম্প্ৰদায়। তেওঁলোকে চিত্ৰকলাৰ একক শ্বীটৰ ধাৰাবাহিকতা নিৰ্মাণ কৰিছিল। এটা গল্পৰ সকলো ছবি পোথি নামৰ এটা বাণ্ডিলত ৰখা হৈছিল৷ চিত্ৰকথি চিত্ৰকলাৰ থিমত ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ স্থানীয় সংস্কৰণৰ কাহিনী আৰু পৌৰাণিক বিষয়বস্তু সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। শিলৰ ৰঙৰ বাদামী ৰঙৰ টোনৰ ব্যৱহাৰে এক উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ পেলায়। চিত্ৰকলাৰ আকৃতিবোৰ সাধাৰণতে শৈলীগতভাৱে কৰা হৈছিল। মহাৰাষ্ট্ৰৰ গাঁওবোৰত এই পৰম্পৰাগত শিল্পকলাবোৰ হেৰাই গৈছিল যদিও সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ৰজা ছত্ৰপতি শিৱাজী মহাৰাজ শিল্পপ্ৰেমী আছিল, তেওঁ এই প্ৰতিভাক বিশ্ববাসীৰ আগত দেখুৱাইছিল। মন্দিৰত আক্ৰমণৰ সময়ত এই কাহিনীবোৰ সংৰক্ষণ কৰা হৈছিল যদিও সময় ভাল হোৱাৰ পিছত মহাৰাজে এই কাহিনীবোৰ পুনৰ সজীৱ কৰি তুলিছিল আৰু এই সুন্দৰ শিল্পৰূপটোক সন্মান জনাইছিল।^১

উৎপত্তি

"চিত্ৰ" মানে ছবি আৰু "কথা" মানে কাহিনী। চিত্ৰকথি হ'ল কিছু দৃশ্যগত সমৰ্থনৰ সহায়ত কাহিনীটো বৰ্ণন কৰা ব্যক্তিজন। ছবি ব্যৱহাৰ কৰি দৃশ্যগতভাৱে দেখুৱাই কাহিনীটো গায়। ইয়াত বেছিভাগেই দেৱতা আৰু ৰজাৰ চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে। "বহলভাৱে ক'বলৈ গ'লে চিত্ৰকথাক তিনিটা ৰূপত চিনাক্ত কৰা হৈছে, চামৰাৰ ছাঁৰ পুতলা, ডোঙাযুক্ত কাঠৰ পুতলা আৰু ছবিৰ কাহিনী। পিছৰটোকহে এতিয়া 'চিত্ৰকথি' হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।^২

শিল্পীসকলে "পোথি" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে ছবিৰ গোটত য'ত কালক্ৰম অনুসৰি সজোৱা ৩০ৰ পৰা ৫০ পৃষ্ঠা থাকে। এই পৃষ্ঠাবোৰ ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ পৃষ্ঠাৰ দৰে অবান্ধি ৰখা হৈছে আগতে এজন শিল্পীয়ে ৪০ৰ পৰা ৫০টা পোঠি ৰাখিছিল যদিও আজি সৌভাগ্যক্ৰমে ১৫ৰ পৰা ২০টা পোথিৰ অৱস্থা ভাল। কিছুমান পোথি ৩০০ বছৰ পুৰণি আনহাতে কিছুমান ৫০ৰ পৰা ৬০ বছৰ পুৰণি। গল্প কোৱাৰ কলাটো সংৰক্ষণৰ বাবে চৰকাৰে ফলপ্ৰসূ পদক্ষেপ নোলোৱালৈকে ডেৰ দশক নৌহওঁতেই বিলুপ্ত হৈ যাব পাৰে।^৩

শিল্পী আৰু বঁটা

কেইজনমান বিশিষ্ট চিত্ৰকঠী শিল্পী হ’ল জয়শ্ৰী পতংকৰ, আলাকা ভাণ্ডিৱাদ, ইন্দিৰা শেশাদ্ৰী, মীনাক্ষী মদন, ৰাজশ্ৰী মণিকন্দন, ভি শনমুঘাপ্ৰিয়া, শোভা ৰাজগোপালন, এছ সুৰেশ আৰু বৈষ্ণৱী শ্ৰীকান্ত।^২৪