আজিম প্ৰেমজী

আজিম হাছিম প্ৰেমজী ( জন্ম: ২৪ জুলাই ১৯৪৫) এজন ভাৰতীয় ব্যৱসায়ী আৰু দানবীৰ। আজিম প্ৰেমজী ৱিপ্ৰ'ৰ অধ্যক্ষ আছিল। প্ৰেমজী ব'ৰ্ডৰ অকাৰ্যবাহী সদস্য আৰু প্ৰতিষ্থাপক অধ্যক্ষ হৈয়ে আছে। ^১২৩ ২০১০ চনত এছিয়াউইকে তেওঁক বিশ্বৰ ২০ জন শক্তিশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত স্থান দিছিল। টাইম আলোচনীয়ে ২০০৪ আৰু ২০১১ চনত তেওঁক ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ^৪৫৬ বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁক নিয়মিতভাৱে ৫০০ জন প্ৰভাৱশালী মুছলমানৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। বেংগালুৰুৰ আজিম প্ৰেমজী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চ্যান্সেলৰ। প্ৰেমজীক ভাৰত চৰকাৰে ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মবিভূষণ প্ৰদান কৰে।

২০২৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ফৰ্বছে প্ৰেমজীৰ সম্পত্তিৰ পৰিমাণ ১১.৬ বিলিয়ন ডলাৰ বুলি অনুমান কৰিছিল। ^৭ ২০১৩ চনত তেওঁ ভাৰতৰ শিক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা আজিম প্ৰেমজী ফাউণ্ডেশ্যনলৈ ২.২ বিলিয়ন ডলাৰৰ অনুদানৰপৰা আৰম্ভ কৰি দানৰ প্ৰতিশ্ৰুতিত স্বাক্ষৰ কৰে। তেওঁ কেইবাবাৰো এডেলগিভ হুৰুন ইণ্ডিয়া ফিলান্থ্ৰপি লিষ্টত শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছে।

প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা

প্ৰেমজীৰ জন্ম হৈছিল ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বম্বেত গুজৰাটী ইছমাইলী খোজা মুছলমান পৰিয়ালত।^৮ তেওঁৰ পিতৃ এজন বিশিষ্ট ব্যৱসায়ী আছিল আৰু তেওঁ বাৰ্মাৰ ধানৰ ৰজা হিচাপে পৰিচিত আছিল। পাকিস্তানৰ প্ৰতিষ্থাপক মহম্মদ আলী জিন্নাই তেওঁৰ পিতৃ মহম্মদ হাছিম প্ৰেমজীক পাকিস্তানলৈ আহিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায় যদিও তেওঁ সেই অনুৰোধ নাকচ কৰি ভাৰতত থাকিবলৈ বাছি লয়।

প্ৰেমজীয়ে ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকীত বিজ্ঞান শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। ইয়াছমিন প্ৰেমজীৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ। তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান ঋষদ আৰু তাৰিক। ঋষদ প্ৰেমজী বৰ্তমান উইপ্ৰ'ৰ অধ্যক্ষ।

কৰ্মজীৱন

১৯৪৫ চনত মহম্মদ হাছিম প্ৰেমজীয়ে মহাৰাষ্ট্ৰৰ জলগাঁও জিলাৰ এখন সৰু চহৰ অমলনেৰত ৱেষ্টাৰ্ণ ইণ্ডিয়ান ভেজিটেবল প্ৰডাক্টছ লিমিটেড প্ৰতিষ্ঠা কৰে। কোম্পানীটোৱে সূৰ্য্যমুখী ভানস্পতি ব্ৰেণ্ড নামেৰে ৰন্ধন তেল আৰু তেল উৎপাদনৰ উপ-উৎপাদন ৭৮৭ নামৰ কাপোৰ ধোৱাৰ চাবোন প্ৰস্তুত কৰিছিল। ১৯৬৬ চনত পিতৃৰ মৃত্যুৰ খবৰ পোৱাৰ লগে লগে তেতিয়াৰ ২১বছৰীয়া আজিম প্ৰেমজীয়ে অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত অধ্যয়ন কৰি থকা ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ঘৰলৈ উভতি আহি উইপ্ৰ'ৰ দায়িত্ব লয়। ^৯ তেতিয়া ৱেষ্টাৰ্ণ ইণ্ডিয়ান ভেজিটেবল প্ৰডাক্ট নামেৰে জনাজাত এই কোম্পানীটোৱে হাইড্ৰজেনেটেড অইল নিৰ্মাণ কৰিছিল যদিও পিছলৈ আজিম প্ৰেমজীয়ে কোম্পানীটোক বেকাৰী ফেট, পৰম্পৰাগত উপাদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰসাধন সামগ্ৰী, চুলিৰ যত্ন লোৱা চাবোন, বেবী টয়লেটৰ সামগ্ৰী, লাইটিং প্ৰডাক্ট আৰু হাইড্ৰলিক চিলিণ্ডাৰ আদি সামগ্ৰীলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। ১৯৮০ চনত আই বি এম ভাৰতৰপৰা ওলাই অহাৰ পাছত প্ৰেমজীয়ে কোম্পানীটোৰ নাম ৱিপ্ৰ' সলনি কৰি আমেৰিকান কোম্পানী চেণ্টিনেল কম্পিউটাৰ কৰ্প'ৰেশ্যনৰ সহযোগত মিনি কম্পিউটাৰ নিৰ্মাণ কৰি উচ্চ প্ৰযুক্তি খণ্ডত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াৰ পিছত প্ৰেমজীয়ে চাবোনৰপৰা চফট্ ৱেৰলৈ মনোযোগ স্থানান্তৰিত কৰে।

২০০৬ চনত প্ৰেমজীয়ে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ কাৰ্যালয় প্ৰেমজীইনভেষ্ট (PI) স্থাপন কৰে।

সন্মান

২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰতিভা পাটিলৰপৰা পদ্ম বিভূষণ বঁটা গ্ৰহণ কৰি থকা প্ৰেমজীয়ে।

• প্ৰেমজীক বিজনেছ উইকে অন্যতম "শ্ৰেষ্ঠ উদ্যোগী" হিচাপে স্বীকৃতি দিছে।^১০
• ২০০০ চনত মণিপাল একাডেমী অৱ হায়াৰ এডুকেশ্যনে তেওঁক সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০০৬ চনত আজিম প্ৰেমজীক মুম্বাইৰ নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰদ্বাৰা লক্ষ্য ব্যাৱসায়িক দূৰদৰ্শী উপাধি প্ৰদান কৰা হয়।
• ২০০৫ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক বাণিজ্য আৰু বাণিজ্যৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে পদ্মভূষণ উপাধিৰে সন্মানিত কৰে।
• ২০০৯ চনত তেওঁৰ দানশীল কামৰ বাবে কানেকটিকাটৰ মিডলটাউনৰ ৱেছলিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়ে তেওঁক সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে।^১১
• ২০১৫ চনত মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয়ে তেওঁক সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে।^১২
• ২০১১ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্ম বিভূষণ বঁটা প্ৰদান কৰে।
• ২০১৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ইণ্ডিয়া টুডে আলোচনীয়ে তেওঁক ২০১৭ চনৰ ভাৰতৰ ৫০ জন শক্তিশালী লোকৰ তালিকাত নৱম স্থান দখল কৰে।
• ২০১৮ চনত ফ্ৰান্স চৰকাৰে প্ৰেমজীক ফ্ৰান্সৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান চেভালিয়েৰ ডি লা লিজিয়ন ডি অনাৰ (নাইট অৱ দ্য লিজিয়ন অৱ অনাৰ) সন্মান প্ৰদান কৰে। সন্মান)।
• ২০১৯ চনত ফৰ্বছে আমেৰিকাৰ বাহিৰৰ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উদাৰ দানবীৰসকলৰ তালিকাত প্ৰেমজীক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।^১৩

দানশীলতা

আজিম প্ৰেমজী ফাউণ্ডেচন

২০০১ চনত তেওঁ আজিম প্ৰেমজী ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যিটো এটা অলাভজনক সংস্থা যিয়ে ভাৰতৰ অভাৱগ্ৰস্ত অঞ্চলৰ ৰাজহুৱা বিদ্যালয় ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।^১৪১৫

২০১০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ উইপ্ৰ'ত নিয়ন্ত্ৰণ কৰা কিছুমান সত্তাৰ ২১৩ মিলিয়ন ইকুইটি শ্বেয়াৰ বা ৮.৭% অংশীদাৰিত্ব আজিম প্ৰেমজী ট্ৰাষ্টী কোম্পানীলৈ হস্তান্তৰ কৰি ভাৰতৰ স্কুলীয়া শিক্ষা উন্নত কৰাৰ বাবে ২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ দান কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে। ২০১৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁ উইপ্ৰ'ৰ ১২% অংশীদাৰিত্ব আজিম প্ৰেমজী ফাউণ্ডেশ্যনলৈ হস্তান্তৰ কৰে। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ উইপ্ৰ'ৰ অতিৰিক্ত ১৮% অংশীদাৰিত্ব ফাউণ্ডেশ্যনলৈ হস্তান্তৰ কৰে, যাৰ ফলত মুঠ অৱদান ৩৯% লৈ বৃদ্ধি পায়।

২০১৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰেমজীয়ে তেওঁৰ উইপ্ৰ'ৰ শ্বেয়াৰৰ ৩৪% অতিৰিক্ত ধন ফাউণ্ডেশ্যনক দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে, যাৰ ফলত ফাউণ্ডেশ্যনলৈ তেওঁৰ মুঠ এনডাউমেণ্ট ২১ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ফলত তেওঁ ভাৰতীয় শীৰ্ষ দানবীৰ।

২০২০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত আজিম প্ৰেমজী ফাউণ্ডেশ্যন, উইপ্ৰ', আৰু উইপ্ৰ' এণ্টাৰপ্ৰাইজে ক'ভিড-১৯ সাহায্যৰ বাবে ১,১২৫ কোটি (১৪ কোটি মাৰ্কিন ডলাৰ) টকাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০২১ চনৰ জুন মাহত সৰ্বজনীন টিকাকৰণ কাৰ্যসূচীক সমৰ্থন কৰিবলৈ ১,০০০ কোটি টকাৰ অতিৰিক্ত প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হয়।

দানৰ প্ৰতিশ্ৰুতি

২০১৩ চনত প্ৰেমজীয়ে দানৰ প্ৰতিজ্ঞাত যোগদান কৰা প্ৰথমজন ভাৰতীয় হিচাপে পৰিগণিত হয়। ৱাৰেন বাফেট আৰু বিল গেটছৰ নেতৃত্বত চলা এই অভিযান, যাৰ লক্ষ্য হৈছে আটাইতকৈ ধনী লোকসকলক তেওঁলোকৰ সম্পত্তিৰ বেছিভাগেই দানশীল কামত দিবলৈ উৎসাহিত কৰা। ৰিচাৰ্ড ব্ৰেনছন আৰু ডেভিদ ছেইনছবেৰীৰ পিছত তেওঁ এই ক্লাবত যোগদান কৰা তৃতীয়জন অআমেৰিকান।

মোৰ দৃঢ়-বিশ্বাস যে আমাৰ যিসকলৰ ধন-সম্পত্তি আছে, তেওঁলোকে কম সুবিধাপ্ৰাপ্ত লাখ লাখ লোকৰ বাবে এখন উন্নত পৃথিৱী গঢ়ি তোলাত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াব লাগে
— আজিম প্ৰেমজী

বাহ্যিক সংযোগ

• Profile at Wipro
• Profile at Forbes
• Profile at Bloomberg L.P.
• Gates, Bill. (21 April 2011). Azim Premji. Time
• Smith, David. (27 August 2006). The story of Bangalore Bill. The Guardian