অসমৰ উৎপত্তি

অসমৰ সঠিক উৎপত্তি অস্পষ্ট যদিও ই ভাৰতৰ এখন ৰাজ্য। আহোম জনগোষ্ঠীৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক থকা বুলি সাধাৰণ সহমত আছে।^১ ইংৰাজী ভাষা নামৰ উৎস যিয়েই নহওক কিয়, অসম নিজেই ইংৰাজীকৃত ৰূপ।^২

বিদ্বান মতামত

জন পিটাৰ ৱেডে (১৮০৫) কন্দৰ চোকিৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা আহোম ৰাজ্যক "অসম ৰাজ্য" বুলি অভিহিত কৰে।^৩ কিছুমানে অনুমান কৰিছে যে বডো শব্দ "হা-কম" অৰ্থাৎ নিম্ন ভূমি অসমলৈ সংস্কৃত কৰা হৈছিল, যিয়ে অন্ততঃ প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ সাধাৰণ যুগৰ ভিতৰত ইয়াৰ উৎপত্তিৰ ইংগিত দিয়ে।^৪ আনহাতে কিছুমানে বিশ্বাস কৰে যে অসম নামটো সংস্কৃত শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে যাৰ অৰ্থ অতুলনীয় কাৰণ ইয়াৰ ভূখণ্ডৰ অসমান ভূখণ্ড আৰু উপত্যকাৰ মাজত পাহাৰ আছে^৫

বাণীকান্ত কাকতিয়ে ভাৰতৰ ভাষিক জৰীপ^৬ ত গ্ৰীয়ৰচনৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "শানসকলে নিজকে টাই বুলি কোৱাৰ সময়তে তেওঁলোকক দেশৰ খিলঞ্জীয়া লোকে অসম, আসাম আৰু কেতিয়াবা আকাম বুলিও অভিহিত কৰিবলৈ ধৰিলে। আধুনিক অসমীয়া আহোম শব্দ যাৰ দ্বাৰা টাই জনগোষ্ঠীক জনা যায়, সেই শব্দটো অসম বা অসমৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। শন বিজয়ীসকলৰ ওপৰত প্ৰযোজ্য উপনামটো পিছলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল।" তেওঁলোকে শাসন কৰা দেশখন আৰু এইদৰে কামৰূপ নামটোৰ ঠাইত অসমে অৱশেষত সংস্কৃত ৰূপ লয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "অনন্য, অতুলনীয় বা অতুলনীয়"।^৭ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই কাকতিৰ^৮ উদ্ধৃতি দিও এই ব্যুৎপত্তি পুনৰাবৃত্তি কৰে।^৯

সত্যেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মাই লিখিছে "অসমীয়া ভাৰতৰ পূবতম ভাৰত-আৰ্য্য ভাষা, অসমৰ বেছিভাগেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ উপত্যকাত বসবাস কৰা প্ৰায় আঠ নিযুত লোকে কয়। অসমীয়া শব্দটো সিংহলী বা কানাৰী আদিৰ দৰে একে নীতিৰে নিৰ্মিত ইংৰাজী গঠন। ইংৰাজী শাসকসকলে ট্ৰেক্টখনক উল্লেখ কৰা ইংৰাজী শব্দ অসমৰ ওপৰত আধাৰিত।" ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহে আবৃত, কিন্তু জনসাধাৰণে নিজকে অসমীয়া বুলি কয়। ^১০

আৰম্ভণিৰ নাম

কামৰূপ

অসম অঞ্চলৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাৰ সমুদ্ৰগুপ্তৰ এলাহাবাদ শিলৰ স্তম্ভৰ পৰা আহিছে, য'ত ইয়াক কামৰূপ (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা) বুলি কোৱা হয়। স্তম্ভটোত সীমান্ত ৰাজ্যসমূহৰ তালিকা (প্ৰত্যন্ত নৃপতি) আৰু মধ্য অসমৰ (অবিভক্ত নগাঁও জিলা) দাৱকা অঞ্চলৰ লগতে কামৰূপ (পশ্চিম অসম)ৰ উল্লেখ আছে।^১১ গতিকে চতুৰ্থ শতিকাৰ সময়ছোৱাত কামৰূপৰ পূব সীমা পশ্চিম অসমৰ বাহিৰলৈ বিস্তৃত হোৱা নাছিল। কালিকা পুৰাণ (দশম শতিকা) আৰু যোগিনী তন্ত্ৰ (১৬/১৭ শতিকা)ত কামৰূপক পশ্চিমে কৰতোয়াৰ পৰা পূবে দিক্কাৰৱাশিনীলৈকে ৰাজ্য বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ডিক্কাৰৱাছিনীক বৰ্তমানৰ শদিয়াৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়।^১২ বৈদ্যদেৱৰ তামৰ প্লেটৰ শিলালিপিত কামৰূপক তেওঁৰ নিজৰ ৰাজ্যৰ বিভাজন বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত অসমৰ পৰা পোৱা শিলালিপিসমূহে এই ৰাজ্যক প্ৰাগজ্যোতিষ-কামৰূপ বুলি উল্লেখ কৰিছে। দ্বাদশ শতিকাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পাল বংশৰ শিলালিপিত কামৰূপক তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত বিভাজন হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৪৯৮ চনত গৌৰৰ আলাউদ্দিন হুছেইনে পশ্চিম অসমত বৰ্ণাদী নদীলৈকে আক্ৰমণ কৰাৰ কথা ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ মুদ্ৰাত উল্লেখ আছে, হুছেইনক কামৰু (কামৰূপ) (অসমৰ নহয়) বিজয়ী বুলি ঘোষণা কৰিছিল। কামৰূপ ৰজাসকলে নিজকে প্ৰাগজ্যোতিষৰ মহাৰাজাধিৰাজ বুলি কয়। ইয়াৰে এজন ৰজা বৈদ্যদেৱে প্ৰাগজ্যোতিষক ভক্তি আৰু কামৰূপক মণ্ডল (সম্ভৱতঃ প্ৰাগজ্যোতিষৰ ভিতৰত সৰু বিভাজন) বুলি উল্লেখ কৰিছে।^১৩

অসম আৰু ভিন্নতা

অসম, অচম আৰু অন্যান্য ৰূপ তুলনামূলকভাৱে শেহতীয়াকৈ আবিৰ্ভাৱ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰ ষোড়শ শতিকাৰ আগৰ কোনো কালৰ বুলি ক'ব নোৱাৰি,^১৪ আৰু ই শান আক্ৰমণকাৰীৰ সৈতে জড়িত।^১৫ এই নামবোৰ মূলতঃ তিনিটা ভিন্ন লিপিত প্ৰকাশ পাইছিল: অসমীয়া, পাৰ্চী আৰু ৰোমান লিপি। ষোড়শ শতিকাত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে তেওঁৰ একশৰণ ধৰ্ম প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ইয়াৰ লগে লগে সাহিত্যৰ এক প্ৰচুৰ উৎপাদন হৈছিল। একে সময়তে বিশ্বসিংহই পশ্চিমে কমতা ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে, আৰু সুহুংমুঙৰ অধীনত আহোম ৰাজ্যৰ ক্ষেত্ৰফলত দ্ৰুতগতিত বিস্তাৰ ঘটিছিল, আৰু তেওঁৰ দৰবাৰত হিন্দু আৰু অসমীয়াৰ প্ৰভাৱো বাঢ়িছিল। আহোম ৰাজ্যৰ এই ক্ৰমবৰ্ধমান প্ৰাধান্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বাহিৰৰ মানুহৰ দৃষ্টিগোচৰ কৰিছিল।

আধুনিক নাম অসম

গ্ৰীৰচনৰ (১৯৬৭) মতে ইংৰাজী শব্দ অসমীয়া আন আসুৰৰ নাম (চীনা, সিংহলী, নেপালী আদি)ৰ দৰেই সংস্কৃত শব্দ আছামৰ ইংৰাজীকৃত ৰূপ অসমৰ ওপৰত আধাৰিত, যিটোৱে নিজেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ উপত্যকাক বুজায়।^১৬ আন লেখকসকলেও (উল্লেখযোগ্যভাৱে বাণীকান্ত কাকতি^১৭১৮ আৰু এছ.এন. শৰ্মা^১৯) এই দাবী পুনৰবাৰ উল্লেখ কৰিছে। গাইটে (১৯০৬) উল্লেখ কৰিছে যে অৱশেষত অসম শব্দটো গ্ৰহণ কৰাৰ আগতে ইংৰাজে অসম শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল; যদিও গ্ৰিয়ৰচনে অসমক ইংৰাজীকৃত ৰূপ বুলি দাবী কৰে, দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে ১৬৬১ চনৰ আশে-পাশে অসম লেবেলযুক্ত ডাচ মানচিত্ৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ বাতৰি প্ৰকাশ কৰিছে।^২০