জ্বৰাসুৰ

জ্বৰা বা জ্বৰাসুৰ হিন্দু লোক-পৰম্পৰাত জ্বৰৰ অধিপতি। তেওঁ বসন্ত-দেৱী শীতলাৰ দাস আৰু কেতিয়াবা পৰিচাৰক।

হিন্দু ধৰ্ম

যেতিয়া শিৱক দক্ষৰ যজ্ঞলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা নহ’ল, তেতিয়া তেওঁৰ পত্নী সতী দুখত ম্ৰিয়মাণ হৈ পৰিল। পত্নীৰ মনোবেদনা নিৰীক্ষণ কৰি শিৱৰ তৃতীয় চকুটোৱে পানীৰ টোপাল এটা উলিয়াই দিলে আৰু তাৰ পৰা এটা ভয়ংকৰ জীৱ ওলাই আহিল, শিখাৰ দৰে জিলিকি উঠিল। জীৱটো বামন, ভেদকাৰী চকু, সেউজীয়া গোঁফ পিন্ধা, মূৰ আৰু শৰীৰৰ নোম থিয় হৈ থকা, ঈগল আৰু ফেঁচাৰ আকৃতিৰ মিশ্ৰণ, জেট-ব্লেক ৰঙৰ আৰু তেজৰ ৰঙৰ কাপোৰ পিন্ধা। তেওঁ জীৱটোৰ নাম জ্বৰা ৰাখিলে আৰু সেই জীৱটোৱে সকলো দেৱৰ শৰীৰত জ্বৰ লগাবলৈ আগবাঢ়িল।^১

হয়গ্ৰীৱ ৰূপত থকাৰ সময়ত এবাৰ বিষ্ণুও জ্বৰাসুৰৰ জ্বৰত আক্ৰান্ত হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ সুদৰ্শন চক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি তিনিটা টুকুৰা কৰি জ্বৰ-দানৱটোক বধ কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ব্ৰহ্মাই জ্বৰাসুৰক পুনৰুজ্জীৱিত কৰি তিনিওটা অংশ একেলগ কৰে। কিন্তু, সেই সময়লৈকে প্ৰতিটো অংশৰে এটাকৈ তিনিটা মূৰ আৰু এটা ভৰি গজি উঠিছিল।^২৩ এইদৰে জ্বৰাসুৰক তিনিখন মুখ, তিনি ভৰি আৰু একেলগে সকলো দিশলৈ গতি কৰাৰ উল্লেখযোগ্য ক্ষমতা থকা বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে। পিছলৈ তেওঁক বসন্ত দেৱী শীতলাৰ দাস হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।^২

পূজা

বঙালী সংস্কৃতিত শীতলা-জ্বৰাসুৰ পূজা বহুলভাৱে জনপ্ৰিয়। প্ৰসংগক্ৰমে বাংলা, উড়িয়া আৰু হিন্দী ভাষাত জ্বৰক জ্বৰা বুলি কোৱা হয়।^৪ আৰু অসুৰ মানে অসুৰ। জ্বৰাসুৰ নামটো এই দুটা শব্দৰ সংমিশ্ৰণ - জ্বৰা (অৰ্থ জ্বৰ) আৰু অসুৰ (অৰ্থ অসুৰ) - জ্বৰাসুৰ। এইদৰে জ্বৰাসুৰ মানে জ্বৰৰ অসুৰ। জ্বৰাসুৰে ডেকা লিগিৰাৰ বেশত থাকে। শীতলা, জ্বৰাসুৰক সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতৰ গাঁৱৰ মানুহে বহুলভাৱে পূজা কৰে, বসন্ত আৰু জ্বৰৰ ৰোগৰ সুৰক্ষাকাৰী হিচাপে।^৫

বৌদ্ধ ধৰ্ম

বৌদ্ধ পৰম্পৰাত জ্বৰাসুৰক কেতিয়াবা বৌদ্ধ ৰোগৰ দেৱী পৰ্ণশৱৰীৰ পত্নী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হয়। কিছুমান প্ৰতিমূৰ্তিত এই দেৱতাসকলক বৌদ্ধ দেৱী আৰু ৰোগ ধ্বংসকাৰী বজ্ৰযোগিনীৰ ক্ৰোধৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ উৰি যোৱা বুলি দেখুওৱা হৈছে।[4]