ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ

ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ (Election Commission of India) দেশত মুক্ত আৰু নিৰপেক্ষ নিৰ্বাচন নিশ্চিত কৰাৰ বাবে ভাৰতৰ সংবিধানে পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্থায়ী আৰু স্বতন্ত্ৰ সংস্থা। সংবিধানৰ ৩২৪ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি সংসদ, ৰাজ্যিক বিধানসভা, ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয় আৰু ভাৰতৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়ৰ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষমতা নিৰ্বাচন আয়োগত ন্যস্ত কৰা হৈছে। সেয়েহে নিৰ্বাচন আয়োগ হৈছে এক সৰ্বভাৰতীয় সংস্থা অৰ্থাৎ ই কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ দুয়োৰে বাবে সাধাৰণ সংস্থা।^১

ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগে লোকসভা, ৰাজ্যসভা, ৰাজ্যিক বিধানসভা, ৰাজ্যিক বিধানপৰিষদ আৰু দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়ৰ নিৰ্বাচন পৰিচালনা কৰে।^২৩ নিৰ্বাচন আয়োগে সংবিধানৰ ৩২৪ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত ক্ষমতা লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জনপ্ৰতিনিধিত্ব আইন প্ৰণয়ন কৰে৷^৪৫ যেতিয়া প্ৰণয়ন কৰা আইনসমূহে নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থা নকৰে তেতিয়া নিৰ্বাচন আয়োগে উপযুক্ত ধৰণে কাম কৰাৰ সাংবিধানিক ক্ষমতা আছে। এক সাংবিধানিক নিকায় হোৱাৰ বাবে নিৰ্বাচন আয়োগে দেশৰ উচ্চ ন্যায়পালিকা, সংঘ লোক সেৱা আয়োগ আৰু ভাৰতৰ মহাগাণনিকৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা আৰু স্বায়ত্বতা লাভ কৰে। ই এক স্থায়ী সাংবিধানিক সংস্থা।