লায়লা আৰ্জুমান্দ বানু

লায়লা আৰ্জুমান্দ বানু (ইংৰাজী ভাষা: Leila Arjumand Banu; জন্ম: ৫ জানুৱাৰী ১৯২৯ – মৃত্যু: ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৯৫) এগৰাকী বাংলাদেশী কণ্ঠশিল্পী আৰু সমাজকৰ্মী আছিল।^১২

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

সোণাৰগাঁৱত মাটি থকা এটা জমিদাৰী বাঙালী মুছলমান পৰিয়ালত ১৯২৯ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত বানুৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ চৈয়দ মহম্মদ টাইফুৰ আছিল জমিদাৰ চৈয়দ আব্দুল আজিজৰ পুত্ৰ। পিতৃৰ আজু ককাক মীৰ গোলাম মুস্তাফা আল-হুছেইনীৰ জৰিয়তে তেওঁ ১৬ শতিকাৰ ইছলামিক পণ্ডিত তথা জমিদাৰ চৈয়দ ইব্ৰাহিম দানিশমন্দৰ বংশধৰ আছিল।^৩ তেওঁ ঢাকাৰ ইডেন গাৰ্লছ স্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পাৰ্চী ভাষা আৰু দৰ্শন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।^১ তেওঁৰ শিক্ষাত পিতৃয়ে উৎসাহিত আৰু সমৰ্থন কৰিছিল।^৩

কৰ্মজীৱন

বানুৱে ওস্তাদ গুল মহম্মদ খানৰ অধীনত প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। তেওঁ শাস্ত্ৰীয় দক্ষিণ এছীয় সংগীত যেনে গজল, নজৰুল গীতি আৰু ৰবীন্দ্ৰ সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ লোক-সংগীত আৰু আধুনিক গীত গাইছিল। তেওঁৰ প্ৰথম পেছাদাৰী পৰিৱেশন আছিল ১৯৩৯ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত ঢাকাৰ অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ উদ্বোধনী সম্প্ৰচাৰত এটা একক গীত। দহ বছৰ বয়সতে তেওঁ ঢাকা ৰেডিঅ’ৰ প্ৰথমগৰাকী মুছলমান কণ্ঠশিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়।^১

১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৮৬ চনলৈ তেওঁ ঢাকা মিউজিক কলেজৰ অবৈতনিক অধ্যক্ষা আছিল। তেওঁ ঢাকা মিউজিয়ামৰ ট্ৰাষ্টী হিচাপে কাম কৰিছিল।^১ তেওঁ ১০ বছৰ ধৰি নজৰুল স্বৰলিপি শুদ্ধিকৰণ বোৰ্ডৰ সভানেত্ৰীও আছিল।^৪

বঁটা

বানুৱে লাভ কৰা বঁটাৰ আংশিক তালিকা:^১

• ইৰাণৰ শ্বাহৰপৰা কৰনেচন মেডেল (১৯৬৮)
• পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰপৰা প্ৰাইড অফ পাৰফৰমেন্স বঁটা (১৯৬৯)