ভূটানৰ ধৰ্মবিশ্বাস

ভূটানৰ চৰকাৰী ধৰ্ম হৈছে বৌদ্ধ ধৰ্ম, যিটো ভূটানৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৭৪.৭% লোকে পালন কৰে।^১ ভূটানৰ সংবিধানত উল্লেখ আছে যে, বৌদ্ধ ধৰ্ম হৈছে ৰাজ্যখনৰ “আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য”;^১ ইয়াৰ উপৰিও ৰজা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ব্যক্তি হ'ব লাগিব, কিন্তু “সকলো ধৰ্মৰ ৰক্ষক” হ'ব লাগিব। ভূটানৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক, ৰাজনৈতিক আৰু সাংবিধানিকভাৱে ভূটান এখন বৌদ্ধ ধৰ্মৰ দেশ আৰু জাতিটোৰ সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্যত বৌদ্ধ ধৰ্মই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।^২ ভূটানত ধৰ্মৰ স্বাধীনতা ৰজাৰ দ্বাৰা নিশ্চিত কৰিছে।

ভূটানৰ দ্বিতীয় ধৰ্ম হৈছে হিন্দু ধৰ্ম। ভূটানৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ২২.৬% লোকে হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে।

বিগত সময়ত ৭৭০,০০০ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৭৫% লোকে হয় কাগ্যু বিদ্যালয়ৰ ড্ৰুকপা বংশ, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নিংমা বিদ্যালয় বা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ আন এটা বিদ্যালয় অনুসৰণ কৰিছিল। প্ৰায় ২২% নাগৰিকে (মূলতঃ লোটশম্পা ) হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰিছিল।^৩

২০১০ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভুটানৰ মানুহৰ ধৰ্মবিশ্বাসৰ শতকৰা হাৰ:

1. বৌদ্ধ ধৰ্ম - ৭৪.৭%
2. হিন্দু ধৰ্ম - ২২.৬%
3. বন (লোক ধৰ্ম) - ১.৯%
4. খ্ৰীষ্টধৰ্ম - ০.৫%
5. ইছলাম - ০.২%
6. অন্যান্য ধৰ্ম (০.১%)

ভূটানত হিন্দু ধৰ্ম

ভূটানত মূলত দক্ষিণাঞ্চলৰ হিন্দু সমাজে হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। ভূটানত প্ৰায় ১৭৫,০০০জন হিন্দু বাস কৰে, যাৰ অধিকাংশই লোটশম্পা জাতিৰ। ই ভূটানৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ২৩% গঠন কৰে, আৰু হিন্দু ধৰ্ম হৈছে ভুটানৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ ধৰ্ম।

ভূটানত হিন্দু ধৰ্ম মূলত লোটশম্পা জাতিৰ দ্বাৰা পালন কৰা হয়। শৈৱ, বৈষ্ণৱ, শাক্ত, গণপতি, পৌৰাণিক আৰু বেদী চিন্তাধাৰা হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে।

ভূটানৰ প্ৰথম হিন্দু মন্দিৰটো ২০১২ চনত থিম্ফুত ভূটানৰ মুখ্য আধ্যাত্মিক গুৰুৰ জে খেনপোৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত হৈছিল। ভূটানত হিন্দু সকলে সৰু আৰু কম সংখ্যাৰ গোটত নিজৰ ধৰ্ম পালন কৰে।

২০১৫ চনৰ পৰা, হিন্দু ধৰ্মক ভূটানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ধৰ্ম হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে।

ভূটান চৰকাৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ বৌদ্ধ আৰু হিন্দু ধৰ্মীয় পূৰ্ণৰূপে চিহ্নিত উৎসৱৰ দিন সমূহক চৰকাৰী বন্ধ হিচাপে ঘোষণা কৰিছে।

ভূটানৰ হিন্দু ধৰ্ম সমাজ (HDSB) হৈছে ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠিত এক হিন্দু ধৰ্মীয় সংস্থা।^৪ HDSB হৈছে ভুটানত হিন্দু ধৰ্ম তথা সনাতন ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিক পৰম্পৰা আৰু অভ্যাসৰ বিকাশৰ বাবে নিবেদিত, যাতে মানবিক মূল্যবোৰক উৎসাহিত আৰু শক্তিশালী কৰা যায়। এই সংস্থাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ৰাজধানী চহৰ থিম্ফুত অৱস্থিত, ই এক নিৰ্বাচিত স্বেচ্ছাসেৱকৰ পৰিচালিত পৰিষদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত, য’ত পূজাৰী আৰু অন্যান্য HDSB সদস্যসকলৰ প্ৰতিনিধিসকল থাকে, যি বাৰ্ষিক সাধাৰণ সভাত নিৰ্বাচিত হয়।

ভূটানত হিন্দু ধৰ্মিক সমাজৰ সদস্যসকলে হিন্দু ধৰ্মীয় অভ্যাসৰ বাবে শক্তিশালী চৰকাৰী সমৰ্থনৰ উল্লেখ কৰে।

ভূটানত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম

ভূটানত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম অনুসৰণ কৰা এক ক্ষুদ্ৰ সংখ্যালঘু গোষ্ঠী আছে। ভূটানৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ০.৫% লোকে এই ধৰ্ম পালন কৰে।^৫১ খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম প্ৰথমবাৰ ১৭শ শতিকাৰ অন্তত ভূটানত পৰ্তুগীজ যীচুইটসকলৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল, কিন্তু এই ধৰ্মৰ শিক্ষা ভূটানৰ বৌদ্ধ ধৰ্ম পালনকাৰী লোকৰ মাজত বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাব পৰা নাছিল। অসম, পশ্চিমবংগ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যৰ কিছু খ্ৰীষ্টানৰ ভূটানী উৎস আছে। ভূটান চৰকাৰে কোনো খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় ছুটিৰ দিনক চৰকাৰী বন্ধ হিচাপে ঘোষণা নকৰে।

ধৰ্মীয় স্বাধীনতা আৰু নিয়মাৱলী

ভূটানৰ সংবিধানে ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ ব্যৱস্থা কৰে; ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু ধৰ্মীয় ব্যক্তিসকলৰ দায়িত্ব হ'ল "দেশৰ আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য সমুন্নত ৰাখি ধৰ্মক ৰাজনীতিৰ পৰা পৃথক ৰাখা" আৰু তেওঁলোকক "ৰাজনীতিৰ ওপৰত" ৰাখা।^৬ সংবিধানত উল্লেখ কৰা এই সীমাবদ্ধ ধাৰাসমূহক প্ৰচাৰ কাৰ্য (প্ৰচলিত অৰ্থত ধৰ্মান্তৰণৰ চেষ্টা) নিষিদ্ধ কৰা আৰু ধৰ্মীয় ব্যক্তিসকলক ভোটাধিকাৰ পৰা বঞ্চিত কৰা ৰূপে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।^৭৮

২০০৭ চনৰ ধৰ্মীয় সংস্থাসমূহৰ আইনৰ উদ্দেশ্য হৈছে ভূটানৰ আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য ৰক্ষা আৰু সংৰক্ষণ কৰা, যাৰ জৰিয়তে ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহৰ পঞ্জীয়ন আৰু ব্যৱস্থাপনা নিশ্চিত কৰা হয়। এই উদ্দেশ্য পূৰণৰ বাবে আইনটোৱে ‘ছোদে লেণ্টশগ’ নামৰ এক নিয়ন্ত্ৰণকাৰী সংস্থা গঠন কৰিছে, যিয়ে ভূটানৰ সকলো ধৰ্মীয় সংগঠনক নিয়ন্ত্ৰণ, পৰ্যবেক্ষণ আৰু তথ্য সংৰক্ষণৰ দায়িত্ব পালন কৰে। এই সংগঠনসমূহক পঞ্জীয়ন কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু নিৰ্দিষ্ট সাংগঠনিক নিয়ম মানি চলাটোও আবশ্যক।^৯

২০২২ চনত ফ্ৰিডম হাউচে ভূটানৰ ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ মুল্যাংকন ৪ৰ পৰা ২ হিচাপে মূল্যাংকন কৰিছে,^১০ য’ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে সংবিধানে ধৰ্মীয় স্বাধীনতা সুৰক্ষিত কৰিছে, কিন্তু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষসকলে অ-বৌদ্ধ ব্যক্তিসকলক হাৰাশাস্তি কৰে বুলি জনসাধাৰণে অভিজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছে আৰু তেওঁলোকক বৌদ্ধ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ চাপ দিয়া হৈছে।