বিল ক্লিনটন

উইলিয়াম জেফাৰচন ক্লিণ্টন (William Jefferson Clinton) জন্ম হৈছিল ১৯ আগষ্ট, ১৯৪৬ চনত। ক্লিনটন এজন আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু অধিবক্তা। তেওঁ ১৯৯৩ চনৰপৰা ২০০১ চনলৈকে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৪২সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ এজন সদস্য হিচাপে, তেওঁ ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৭ চনৰপৰা ১৯৭৯ চনলৈ আৰ্কানচাচৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮১ চনলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰু ১৯৮৩ চনৰপৰা ১৯৯২ চনলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে আৰ্কানচাচৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ক্লিণ্টনিজম নামেৰে জনাজাত তেওঁৰ মধ্যপন্থী "তৃতীয় পথ" ৰাজনৈতিক দৰ্শনে তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত ডেম'ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ইতিহাসত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল।

আৰ্কান্ সাছত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৬৮ চনত জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। আইন বিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছলৈ উভতি যায় আৰু ৰাজ্যখনৰ এটৰ্নী জেনেৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে একেৰাহে দুটা কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাজ্যপাল হিচাপে তেওঁ ৰাজ্যৰ শিক্ষা-ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ সাধন কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজ্যপাল সন্থাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। "নিউ ডেম'ক্ৰেট" হিচাপে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা ক্লিণ্টনে ১৯৯২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰিপাব্লিকান ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ এইচ ডব্লিউ বুছ আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱসায়ী ৰছ পেৰটক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। বেবী বুমাৰ প্ৰজন্মত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু দুটা সম্পূৰ্ণ কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়।

তেওঁ উত্তৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি, ব্ৰেডী হেণ্ডগান হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন আৰু হিংসাত্মক অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আইন প্ৰয়োগ আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ পৰিকল্পনা গৃহীত কৰাত ব্যৰ্থ হয় আৰু সমকামী আৰু সমকামী সামৰিক সদস্যসকলক মুকলিকৈ সামৰিক বাহিনীত সেৱা আগবঢ়াবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বাবে বিতৰ্কিত আপোচ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৪ চনৰ মধ্যকালীন নিৰ্বাচনত ডেম’ক্ৰেট দল বেয়াকৈ পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ মাজভাগৰপৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ মতাদৰ্শগত বিৱৰ্তন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ঘৰুৱা নীতিত বহুত বেছি ৰক্ষণশীল হৈ পৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত দায়বদ্ধতা আৰু কৰ্ম সুযোগ আইন আৰু ৰিপাব্লিকান নেতৃত্বাধীন বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণমুক্তকৰণ বিধেয়কক সমৰ্থন আৰু স্বাক্ষৰ কৰিছিল যদিও তেওঁ এতিয়াও ৰাজ্যিক শিশু স্বাস্থ্য বীমা কাৰ্যসূচীৰ দৰে উদাৰ নীতিৰ পক্ষপাতী আছিল। তেওঁ ৰুথ বেডাৰ গিন্সবাৰ্গ আৰু ষ্টিফেন ব্ৰেয়াৰক আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত নিযুক্তি দিয়ে। বৈদেশিক নীতিত ক্লিণ্টনে বছনিয়ান আৰু ক’ছ’ভ’ যুদ্ধত আমেৰিকাৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু শেষত ডেটন শান্তি চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। তেওঁ নাটোক পূব ইউৰোপলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনায় আৰু তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত বহু প্ৰাক্তন ৱাৰ্ছ চুক্তিৰ সদস্যই নাটোত যোগদান কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্যত ক্লিণ্টনৰ বৈদেশিক নীতিৰ অংশ হিচাপে তেওঁ ইৰাক মুক্তি আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, য’ত ছাদ্দাম হুছেইনৰ বিৰোধী গোটসমূহক সাহায্য প্ৰদান কৰা হয়। ইজৰাইল-পেলেষ্টাইন শান্তি প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে অছলো চুক্তি আৰু কেম্প ডেভিদ শীৰ্ষ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডৰ শান্তি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল।

ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যভাৰ ত্যাগ কৰাৰ পিছৰেপৰা ক্লিণ্টনে ৰাজহুৱা ভাষণ আৰু মানৱীয় কামৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে। এইচ আই ভি/এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কাৰণসমূহৰ সমাধানৰ বাবে তেওঁ ক্লিণ্টন ফাউণ্ডেশ্যন গঠন কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁক হাইটিত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষ দূত হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। ২০১০ চনৰ হাইটি ভূমিকম্পৰ পিছত ক্লিণ্টনে জৰ্জ ডব্লিউ বুছৰ সৈতে ক্লিণ্টন বুছ হাইটি ফাণ্ড প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ ৰাজনীতিত সক্ৰিয় হৈ আছে, ২০০৮ আৰু ২০১৬ চনত পত্নীৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাই আহিছিল।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯৪৬ চনৰ ১৯ আগষ্টত আৰ্কান্ সাছৰ হোপৰ জুলিয়া চেষ্টাৰ হাস্পতালত ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল। জন্মগত নাম আছিল উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ তৃতীয়।^১ জন্মৰ তিনিমাহ আগতে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা ভ্ৰমণকাৰী বিক্ৰেতা উইলিয়াম জেফাৰচন ব্লাইথ জুনিয়ৰ আৰু ভাৰ্জিনিয়া ডেল কেচিডি (পিছলৈ ভাৰ্জিনিয়া কেলি)ৰ তেওঁ পুত্ৰ আছিল।^২

হট স্প্ৰিংছত ক্লিণ্টনে ছেইণ্ট জন কেথলিক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, ৰেম্বল প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আৰু হট স্প্ৰিংছ হাইস্কুলত পঢ়িছিল, যিখন পৃথক আছিল, য'ত তেওঁ এজন সক্ৰিয় ছাত্ৰ নেতা, উৎসুক পাঠক আৰু সংগীতজ্ঞ আছিল। ক্লিণ্টনে কোৰাছ ভাল পাইছিল আৰু টেন’ৰ ছেক্সোফোন বজাইছিল, ৰাজ্যিক বেণ্ডৰ ছেক্সোফোন শাখাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল। হাইস্কুলত থাকোঁতে ক্লিণ্টনে ৰেণ্ডী গুডৰামৰ সৈতে দুবছৰ ধৰি জাজ ত্ৰায়ো দ্য থ্ৰী কিংছত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে আৰু তেওঁ এজন সফল পেছাদাৰী পিয়ানোবাদক হিচাপে পৰিগণিত হয়।^৩

১৯৬১ চনত ক্লিণ্টন ফ্ৰীমেছনৰীৰ সৈতে জড়িত যুৱ গোট অৰ্ডাৰ অৱ ডিম'লেৰ হট স্প্ৰিংছ অধ্যায়ৰ সদস্য হয় যদিও তেওঁ কেতিয়াও ফ্ৰীমেছন হোৱা নাছিল।^৪ তেওঁ প্ৰথমে সংগীতৰ প্ৰতি নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰাৰ কথা চিন্তা কৰিছিল, কিন্তু পাছলৈ অনুভৱ কৰিছিল যে তেওঁৰ সংগীত দক্ষতা কেতিয়াও শ্ৰেষ্ঠ সংগীতজ্ঞসকলৰ সৈতে মিল নাথাকিব, সেয়েহে তেওঁ ৰাজনীতিৰফালে মন কৰিছিল। ক্লিণ্টনৰ আইনৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰম্ভ হৈছিল হট স্প্ৰিংছ হাইস্কুলৰপৰা যেতিয়া তেওঁ নিজৰ লেটিন ভাষা শ্ৰেণীত হোৱা ম'ক ট্ৰায়েলত প্ৰাচীন ৰোমান চিনেটৰ কেটিলিনৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়োৱাৰ প্ৰত্যাহ্বান গ্ৰহণ কৰিছিল। ^৫ তেখেতে লেটিন ভাষা শিক্ষয়িত্ৰী এলিজাবেথ বাকক কয় যে ই "তেওঁক উপলব্ধি কৰাইছিল যে কোনোবাদিনা তেওঁ আইন অধ্যয়ন কৰিব।" ^৬

ক্লিণ্টনে নিজৰ জীৱনৰ দুটা প্ৰভাৱশালী মুহূৰ্ত চিনাক্ত কৰিছে,এই দুয়োটাই ১৯৬৩ চনৰ। প্ৰথমটো আছিল বয়ছ নেচনৰ চিনেটৰ হিচাপে ৰাষ্ট্ৰপতি জন এফ কেনেডীক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ হোৱাইট হাউছলৈ যোৱা। দ্বিতীয়টো হ’ল মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰৰ “আই হেভ এ ড্ৰিম” ভাষণ টিভিত চোৱা, যিয়ে তেওঁক ইমানেই আপ্লুত কৰিছিল যে পিছলৈ তেওঁ মুখস্থ কৰিছিল।^৭

আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ কাৰ্যকাল (১৯৭৯–১৯৮১, ১৯৮৩–১৯৯২)

১৯৭৮ চনত আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ পদৰ বাবে ক্লিণ্টনে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। মাত্ৰ ৩১ বছৰ বয়সতে তেওঁ আছিল ৰাজ্যৰ ইতিহাসৰ অন্যতম কনিষ্ঠ ৰাজ্যপাল পদৰ প্ৰাৰ্থী। ১৯৭৮ চনত ৰিপাব্লিকান দলৰ প্ৰাৰ্থী লিন ল’ৱেক পৰাস্ত কৰি ক্লিণ্টনে আৰ্কান্ সাছৰ গৱৰ্ণৰ নিৰ্বাচিত হয়। ক্লিণ্টনে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৩২ বছৰ, যাৰ ফলত তেওঁ সেই সময়ত দেশৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া গৱৰ্ণৰ আৰু আৰ্কান্ সাছৰ ইতিহাসৰ দ্বিতীয় আটাইতকৈ কম বয়সীয়া গৱৰ্ণৰ আছিল। ^৮ যৌৱনকালৰ চেহেৰাৰ বাবে ক্লিণ্টনক প্ৰায়ে "বয় গৱৰ্ণৰ" বুলি কোৱা হৈছিল। ^{৯১০১১} তেওঁ শিক্ষা সংস্কাৰৰ কাম কৰিছিল আৰু আৰ্কান্ সাছত পথ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ নিৰ্দেশনা দিছিল, আৰু ইয়াত তেওঁৰ পত্নী হিলাৰীয়ে নগৰীয়া স্বাস্থ্যসেৱাৰ সংস্কাৰৰ বাবে এখন সফল সমিতিৰ নেতৃত্ব দিছিল। কিন্তু তেওঁৰ কাৰ্যকালৰ ভিতৰত আছিল অজনপ্ৰিয় মটৰ গাড়ীৰ কৰ আৰু ১৯৮০ চনত ফ’ৰ্ট চেফীত (মেৰিয়েল ব’টলিফ্টৰ পৰা) আবদ্ধ হৈ থকা কিউবাৰ শৰণাৰ্থীসকলৰ পলায়নৰ বাবে জনসাধাৰণে ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৯৮০ চনত ডেম’ক্ৰেটিক দলৰ গৱৰ্ণৰ পদৰ প্ৰাইমাৰীত ক্লিণ্টনৰ বিৰুদ্ধে ৩১ শতাংশ ভোট লাভ কৰিছিল ক্লিভলেণ্ড কাউণ্টিৰ কিংছলেণ্ডৰ মনৰো শ্ব’ৱাৰ্জলজে। কিছুমানৰ মতে শ্ব’ৱাৰ্জলজৰ অভাৱনীয় ভোটদানে সেই বছৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ৰিপাব্লিকান দলৰ প্ৰত্যাহ্বানকাৰী ফ্ৰেংক ডি হোৱাইটৰ হাতত ক্লিণ্টনৰ পৰাজয়ৰ পূৰ্বাভাস দিছিল। ক্লিণ্টনে এবাৰ ধেমালি কৰা মতে তেওঁ আছিল দেশৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া প্ৰাক্তন গৱৰ্ণৰ।

ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যকাল(১৯৯৩–২০০১)

ক্লিণ্টনৰ মধ্যপন্থী উদাৰতাবাদৰ "তৃতীয় পথ" এ জাতিটোৰ বিত্তীয় স্বাস্থ্য গঢ়ি তুলিছিল আৰু বিশ্বায়ন আৰু আমেৰিকা বিৰোধী সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠনৰ উত্থানৰ মাজত বিদেশত জাতিটোক এক সুদৃঢ় ভিত্তিত স্থাপন কৰিছিল। organizations.^১২

ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়ছোৱাত ক্লিণ্টনে বিভিন্ন ধৰণৰ আইন আৰু কাৰ্যসূচীৰ হাতত লৈছিল কৰিছিল, যাৰ অধিকাংশই হয় আইনত পৰিণত হৈছিল নহয় কাৰ্যবাহী শাখাই কাৰ্যকৰী কৰিছিল। তেওঁৰ নীতিসমূহ বিশেষকৈ উত্তৰ আমেৰিকাৰ মুক্ত বাণিজ্য চুক্তি আৰু কল্যাণমূলক সংস্কাৰক কেন্দ্ৰীয়তাবাদী থাৰ্ড ৱে শাসন-ব্যৱস্থাৰ ফল বুলি গণ্য কৰা হয়।^১৩১৪ তেওঁৰ বিত্তীয় ৰক্ষণশীলতাই বাজেটৰ ঘাটি হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিছিল। ক্লিণ্টনে আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ দীৰ্ঘদিনীয়া শান্তিকালীন অৰ্থনৈতিক সম্প্ৰসাৰণৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল।^১৫১৬

দ্বিতীয় কাৰ্যকাল (১৯৯৭–২০০১)

১৯৯৭ চনত প্ৰথম জি-৮ শীৰ্ষ সন্মিলনত বিশ্বৰ অন্যান্য নেতাৰ সৈতে ক্লিণ্টন (মাজত)।২০০০ চনৰ ৭ ছেপ্টেম্বৰত ৱালডৰ্ফ এষ্টোৰিয়াত ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনি ব্লেয়াৰ, চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি জিয়াং জেমিন, ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি জেক চিৰাক আৰু ৰাছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিনৰ সৈতে ক্লিণ্টন।

১৯৯৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত দিয়া ষ্টেট অৱ দ্য ইউনিয়ন ভাষণত ক্লিণ্টনে পাঁচ মিলিয়ন শিশুলৈকে স্বাস্থ্যসেৱাৰ কভাৰেজ অনাৰ বাবে এক নতুন পদক্ষেপৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। ১৯৯৭ চনত ডেম’ক্ৰেটিক দলৰ চিনেটৰ টেড কেনেডী আৰু ৰিপাব্লিকান চিনেটৰ অৰিন হেচে হিলাৰী ৰ’ধাম ক্লিণ্টন আৰু তেওঁৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ সৈতে কাম কৰি ক্লিণ্টন প্ৰশাসনৰ আটাইতকৈ সফল স্বাস্থ্যসেৱা সংস্কাৰ ষ্টেট চিলড্ৰেনছ হেল্থ ইনশ্বুৰেন্স প্ৰগ্ৰেম (SCHIP) সৃষ্টিৰ আইন প্ৰণয়ন কৰে। সেই বছৰতে হিলাৰী ক্লিণ্টনে কংগ্ৰেছৰ জৰিয়তে এডপচন এণ্ড ছেফ ফেমিলিজ এক্ট গৃহীত কৰে আৰু দুবছৰৰ পিছত ফষ্টাৰ কেয়াৰ ইনডিপেণ্ডেন্স এক্ট গৃহীত কৰাত সফল হয়। বিল ক্লিণ্টনে ৰিপাব্লিকান কংগ্ৰেছৰ জৰিয়তে ১৯৯৭ চনৰ বেলেন্সড বাজেট এক্টৰ আলোচনা কৰিছিল।

১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ক্লিণ্টনে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ শ্ৰৱণ যন্ত্ৰ লাভ কৰিছে, কিয়নো তেওঁৰ বয়স আৰু যৌৱনত সংগীতজ্ঞ হিচাপে থকা সময়খিনিয়ে তেওঁৰ শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱাই পেলাইছিল। ১৯৯৯ চনত তেওঁ বিত্তীয় সেৱা আধুনিকীকৰণ আইনত স্বাক্ষৰ কৰে, যাক গ্ৰেম-লিচ-ব্লিলি আইন বুলিও কোৱা হয়। এই আইনখনে গ্লাছ–ষ্টেগাল আইনখনৰ সেই অংশ বাতিল কৰি পেলায় যিয়ে ১৯৩৩ চনত প্ৰণয়ন হোৱাৰ পিছৰে পৰা বেংকক বিনিয়োগ, বাণিজ্যিক বেংকিং আৰু বীমা সেৱাৰ সম্পূৰ্ণ পৰিসৰ প্ৰদান কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল।

ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ পিছৰ জীৱন(২০০১–বৰ্তমান)

২০০৮ চনৰ অভিযানলৈকে কাৰ্য্যকলাপ

২০০২ চনত ক্লিণ্টনে সকীয়াই দিছিল যে ইৰাকৰ বিৰুদ্ধে পূৰ্বতে সামৰিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ ফলত অনাকাংক্ষিত পৰিণতি হ'ব, ^১৭১৮ আৰু পিছলৈ তেওঁ আৰম্ভণিৰে পৰাই ইৰাক যুদ্ধৰ বিৰোধিতা কৰা বুলি দাবী কৰে (যদিও কিছুমানে এই বিষয়ে বিতৰ্ক কৰে)।^১৯ ২০০৫ চনত মণ্ট্ৰিয়েলত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন সন্মিলনত ভাষণ দি ক্লিণ্টনে বুছ প্ৰশাসনক নিৰ্গমন নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ বাবে সমালোচনা কৰিছিল।^২০

ব্যক্তিগত জীৱন

১০ বছৰ বয়সত আৰ্কান্ সাছৰ হট স্প্ৰিংছৰ পাৰ্ক প্লেচ বেপ্টিষ্ট চাৰ্চত বাপ্তিস্ম লয় বা দীক্ষিত হয়। ^২১ ১৯৯৩ চনত সভাপতি হোৱাৰ পিছত তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ৰ ফাউণ্ড্ৰি ইউনাইটেড মেথডিষ্ট চাৰ্চৰ সদস্য হয়; তেওঁৰ পত্নীও মেথডিষ্ট আছিল।^২২

১৯৭৫ চনৰ ১১ অক্টোবৰত আৰ্কান্ সাছৰ ফেইটভিলত তেওঁ য়েল বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়ত লগ পোৱা হিলাৰী ৰ’ধামৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ সন্তান চেলচিয়া ক্লিণ্টনৰ জন্ম হৈছিল ১৯৮০ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত।^২৩ চেলছীৰ তিনিটা সন্তানৰ ককাদেউতাক।

বঁটা আৰু সন্মান

কেইবাখনো কলেজ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ে ক্লিণ্টনক সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ৰোডছ স্কোলাৰ হিচাপে অধ্যয়ন কৰিছিল, যদিও তাত তেওঁ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। ক্লিণ্টনৰ নামেৰে এখন বিদ্যালয়ৰ নামকৰণ কৰা হৈছে,^{২৪২৫২৬} আৰু তেওঁৰ এটা মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে।^২৭২৮ ২০০১ চনত তেওঁক বিশিষ্ট জনসেৱাৰ পদক প্ৰদান কৰা হয়।^২৯ ২০০১ চনত আৰ্কান্ সাছৰ লিটল ৰকত ক্লিণ্টন ৰাষ্ট্ৰপতি কেন্দ্ৰ মুকলি কৰা হয়।^৩০

বাহ্যিক সংযোগ

চৰকাৰী

• Presidential Library & Museum
• Clinton Foundation
• White House biography
• Archived White House website

সাক্ষাৎকাৰ, ভাষণ, আৰু বক্তব্য

• Full audio of a number of Clinton speeches Miller Center of Public Affairs
• Oral History Interview with Bill Clinton from Oral Histories of the American South, June 1974
• "The Wanderer", a profile from The New Yorker, September 2006

অন্যান্য

• Extensive essays on Bill Clinton and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the Miller Center of Public Affairs
• "Life Portrait of Bill Clinton", from C-SPAN's American Presidents: Life Portraits, December 20, 1999
• Clinton an American Experience documentary
• 1992 election episode in CNN's Race for the White House