জাপান আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতা সংস্থা

, শ্বিবুয়া।]]

জাপান আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতা সংস্থা হৈছে জাপান চৰকাৰৰ বাবে চৰকাৰী উন্নয়ন সাহায্য (ODA)ৰ ডাঙৰ অংশ যোগান ধৰা এটা চৰকাৰী সংস্থা। ইয়াক উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ সৈতে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বৃদ্ধিত সহায় কৰা আৰু আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে চাৰ্টাৰ কৰা হৈছে। OECD ৰ মতে, জাপানৰ মুঠ চৰকাৰী উন্নয়ন সাহায্য (ODA) (১৭.৫ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ, অনুদান সমতুল্য পদ্ধতি, প্ৰাৰম্ভিক তথ্য) ২০২২ চনত বৃদ্ধি পাইছে, কাৰণ ইয়াৰ দ্বিপাক্ষিক ঋণ বৃদ্ধি, য’ত ইউক্ৰেইনক সমৰ্থনও অন্তৰ্ভুক্ত। ODAই মুঠ ৰাষ্ট্ৰীয় আয়ৰ (GNI) ০.৩৯% প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ^১ OECDৰ উন্নয়ন সাহায্য সমিতিয়ে ২০২০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত জাপানৰ উন্নয়ন সহযোগিতাৰ সমনীয়া পৰ্যালোচনা প্ৰকাশ কৰিছিল।^২ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০২২ চনলৈকে ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল জাপানৰ আন্তৰ্জাতিক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন সভাপতি ড৹ শ্বিনিচি কাটাওকাই। ২০২২ চনৰ ১ এপ্ৰিলত অধ্যাপক আকিহিকো তানাকাই অধ্যাপক শ্বিনিচি কাটাওকাৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে জাপান আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতা সংস্থা (JICA)ৰ সভাপতিত্ব গ্ৰহণ কৰে।^৩

ইতিহাস

জাইকাৰ পূৰ্বৰ জাপান আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতা সংস্থা (যাক "জাইকা" বুলিও জনা যায়) ১৯৭৪ চনত গঠন হোৱা বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত থকা এটা অৰ্ধচৰকাৰী সংস্থা আছিল। ২০০৩ চনৰ ১ অক্টোবৰত নতুন জাইকা গঠন কৰা হয়। ২০০৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত নেশ্যনেল ডায়েটে সিদ্ধান্ত লোৱা জাপানৰ অ’ডিএৰ ব্যাপক অভাৰহ’লৰ এটা ডাঙৰ উপাদান হ’ল ২০০৮ চনত জাইকা আৰু জাপান বেংক ফৰ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ক’অপাৰেশ্যনৰ (জেবিআইচি) মাজত একত্ৰীকৰণ হয় যিয়ে বৰ্তমান উন্নয়নশীল দেশসমূহক ৰেহাইমূলক ঋণ প্ৰদান কৰে।

২০০৮ চনৰ ১ অক্টোবৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছৰে পৰা নতুন জাইকা ৯৭টা বহিঃৰাজ্যৰ কাৰ্যালয়, ১৫০খনতকৈও অধিক দেশত প্ৰকল্প আৰু প্ৰায় ১ ট্ৰিলিয়ন য়েন (৮.৫ বিলিয়ন ডলাৰ)ৰ উপলব্ধ বিত্তীয় সম্পদৰ নেটৱৰ্কৰে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ দ্বিপাক্ষিক উন্নয়ন সংস্থাত পৰিণত হৈছে। পুনৰ সংগঠিত সংস্থাটোৱে জাপানৰ অনুদান সাহায্যৰ এটা অংশ প্ৰশাসনৰ বাবেও দায়বদ্ধ যিটো বৰ্তমান বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত আছে। সেয়েহে অ'ডিএৰ তিনিওটা প্ৰধান উপাদান—কাৰিকৰী সহযোগিতা, অনুদান সাহায্য, আৰু ৰেহাইমূলক ঋণ—এতিয়া "একেখন কাৰ্য্যালয়ৰ পৰা পৰিচালিত হয়"। নতুন জাইকাই আগন্তুক বছৰবোৰত গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ ক্ষমতাও শক্তিশালী কৰিব, এক প্ৰকাৰৰ অ’ডিএ থিংক টেংক হিচাপে কাম কৰিব, বিশ্ব উন্নয়ন কৌশলত অৰিহণা যোগাব, আন্তৰ্জাতিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা শক্তিশালী কৰিব, আৰু ডাঙৰ উন্নয়ন আৰু সাহায্য বিষয়সমূহৰ ওপৰত জাপানৰ স্থিতি ভালদৰে যোগাযোগ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব।

২০০৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত জাইকা প্ৰশাসনিকভাৱে স্বাধীন হোৱাৰ পিছত আগন্তুক পৰিৱৰ্তনসমূহ ধাৰাবাহিকভাৱে সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ হয়। জাপানত বছৰি প্ৰায় ৮ হাজাৰ বিদেশী ৰাজহুৱা বিষয়া, গৱেষক, অভিযন্তা, প্ৰশিক্ষক আৰু সম্প্ৰদায়ৰ নেতাক প্ৰশিক্ষণ দিয়াত জাইকাই সহায় কৰা আন্তৰ্জাতিক কেন্দ্ৰকে ধৰি সংস্থাটোৰ ঘৰুৱা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ সুশৃংখলিত কৰা হৈছে। সংস্থাটোৰ দেশৰ কাৰ্যালয়সমূহতো কাৰ্যকৰী আৰু সাংগঠনিক পৰিৱৰ্তন চলি আছে। কাৰ্য্যসূচী/প্ৰকল্পসমূহৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰভিত্তিক পদ্ধতি, কৰ্মচাৰীক বিকেন্দ্ৰীকৰণ, আৰু টকিঅ'ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ পৰা বৰ্ধিত কৰ্তৃত্ব বহিঃৰাজ্যৰ কাৰ্যালয়সমূহলৈ অৰ্পণ কৰা, আমোলাতন্ত্ৰ হ্ৰাস কৰা, আৰু কাৰ্যসূচী/প্ৰকল্পসমূহ দ্ৰুত অনুসৰণ কৰাত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।

জাইকাৰ প্ৰাক্তন সভানেত্ৰী শ্ৰীমতী ছাডাকো ওগাটাই "মানৱ সুৰক্ষা" প্ৰদান কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা কামটোৰ ওপৰত ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা সংখ্যক জাইকাৰ কাৰ্যসূচী/প্ৰকল্পই গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। শেহতীয়াকৈ বিকশিত কৰা "মানৱ সুৰক্ষা"ৰ ধাৰণাটোৱে স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহক শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য প্ৰকল্পৰ উন্নতিৰ দৰে তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কাৰ্যসূচীসমূহ শক্তিশালী কৰি নিজৰ ভৱিষ্যতৰ ক্ষেত্ৰত অধিক মতামত ৰাখিবলৈ শক্তিশালী কৰিব।

সময়ৰেখা

• ১৯৫৪ এপ্ৰিল - জাপানে কলম্বো প্লেনত যোগদান কৰে আৰু কাৰিকৰী সহযোগিতা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে
• ১৯৬২ জুন - বহিঃৰাজ্য প্ৰযুক্তি সহযোগিতা সংস্থা (OTCA) স্থাপন
• ১৯৬৩ জুলাই - জাপান ইমিগ্ৰেচন চাৰ্ভিচেছ (JAMES) প্ৰতিষ্ঠা
• ১৯৬৫ এপ্ৰিল - জাপান বিদেশ সহযোগিতা স্বেচ্ছাসেৱক (JOCV) কাৰ্যসূচী আৰম্ভ হয়
• ১৯৭৪ চনৰ আগষ্ট মাহত OTCA আৰু JEMIS একত্ৰিত হৈ জাপান আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতা সংস্থা (JICA) গঠন কৰে।
• ১৯৮৭ ছেপ্টেম্বৰ - দুৰ্যোগ সাহায্য দল গঠন
• ১৯৮৯ - মুঠ চৰকাৰী উন্নয়ন সাহায্য (ODA) বৰঙণি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ অৱদান অতিক্ৰম কৰি বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক অৱদান লাভ কৰে
• ১৯৯০ এপ্ৰিল - জ্যেষ্ঠ সহযোগিতা বিশেষজ্ঞ (জ্যেষ্ঠ বহিঃৰাজ্য স্বেচ্ছাসেৱক) প্ৰেৰণ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ হয়
• ২০০৩ অক্টোবৰ - জাইকাই স্বতন্ত্ৰ প্ৰশাসনিক প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা হয়

সভাপতি

জাইকাৰ বৰ্তমান আৰু প্ৰাক্তন সভাপতিসকল:^৪

• ২০২২ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰ পৰা: আকিহিকো তানাকা
• ২০১৫ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ পৰা ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ: শ্বিনিচি কাতাওকা
• ২০১২ চনৰ ৩০ মাৰ্চৰ পৰা ২০১৫ চনৰ ১ অক্টোবৰলৈ: আকিহিকো তানাকা
• ২০০৩ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ পৰা ২০১২ চনৰ ৩০ মাৰ্চলৈ: চাডাকো অ’গাটা

কাৰ্যকলাপ

জাপানৰ চৰকাৰী উন্নয়ন সাহায্য প্ৰচেষ্টাৰ অংশ, কাৰিকৰী সহযোগিতা, মূলধনী অনুদান আৰু য়েন ঋণ প্ৰদানৰ ভূমিকা আছে। OECD ৰ তথ্য অনুসৰি জাপানৰ পৰা ২০২০ চনৰ চৰকাৰী উন্নয়ন সাহায্য ১.২% বৃদ্ধি পাই ১৬.৩ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ হৈছে।^৫ জাইকাৰ মূল উন্নয়ন কাৰ্যসূচী (সহায়ৰ পদ্ধতি) হৈছে সামৰ্থ্য আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক উন্নয়ন, সম্ভাৱনীয়তা অধ্যয়ন আৰু মাষ্টাৰ পৰিকল্পনাৰ বাবে কাৰিকৰী সহায় কাৰ্যসূচী/প্ৰকল্প। জাপানৰ বহিঃৰাজ্য সহযোগিতা স্বেচ্ছাসেৱক (JOCV), জাইকা জ্যেষ্ঠ স্বেচ্ছাসেৱক, আৰু জাইকাৰ জাপান দুৰ্যোগ সাহায্য দলৰ গোটসমূহ জাপানৰ সাধাৰণ জনতা আৰু কৰদাতাসকলৰ মাজত ব্যাপকভাৱে পৰিচিত। জাপান দুৰ্যোগ সাহায্য দলৰ সদস্যসকলক প্ৰায়ে ২০০৫ চনৰ দক্ষিণ এছিয়াৰ ভূমিকম্পৰ দৰে বিশ্বজুৰি সংঘটিত হোৱা বৃহৎ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পিছত সাহায্য প্ৰচেষ্টাৰ বাতৰিৰ প্ৰতিবেদনত দেখা যায়।

জাইকাৰ মিছন ষ্টেটমেণ্ট:

”জাপানৰ জনসাধাৰণ আৰু উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ মাজত এখন দলং হিচাপে আমি জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতাৰ বিনিময়ৰ জৰিয়তে আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতাক আগুৱাই নিম আৰু অধিক শান্তিপূৰ্ণ আৰু সমৃদ্ধিশালী বিশ্ব গঢ়ি তোলাৰ বাবে কাম কৰিম।”

ডাঙৰ সাহায্যৰ পদ্ধতি

• সামৰ্থ্য আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিকাশৰ বাবে কাৰিকৰী সহায়ৰ কাৰ্যসূচী/প্ৰকল্প
• সম্ভাৱ্যতা অধ্যয়ন আৰু মাষ্টাৰ প্লেন
• বিশেষজ্ঞৰ প্ৰেৰণ

এই ক্ষেত্ৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা বিশেষজ্ঞসকলৰ ভিতৰত আনুষংগিক চৰকাৰী মন্ত্ৰালয় আৰু সংস্থাসমূহৰ পৰা পৰামৰ্শ দিয়া বিশেষজ্ঞসকলৰ লগতে বিশেষজ্ঞ পঞ্জীয়ন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে আবেদন কৰাসকলো অন্তৰ্ভুক্ত। এবছৰতকৈ অধিক সময়ৰ বাবে বৰ্ধিত থকাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এবছৰতকৈ কম সময়ৰ বাবে নিযুক্তি দিয়া হয়।

কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী

জাইকাই উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে চিকিৎসা-বিজ্ঞান, ঔদ্যোগিক, আৰু কৃষি প্ৰশিক্ষণকে ধৰি বহুতো ক্ষেত্ৰত কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে।

• জাপানৰ ভিতৰত প্ৰশিক্ষণ
  • গ্ৰুপ প্ৰশিক্ষণ
  • ক্ষেত্ৰ-নিৰ্দিষ্ট পাঠ্যক্ৰম (বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত বিশ্বব্যাপী বিষয়সমূহৰ বুজাবুজি গভীৰ কৰাৰ লক্ষ্যৰে পাঠ্যক্ৰম। পাঠ্যক্ৰমসমূহ সাধাৰণতে চাৰিৰ পৰা ১৫ জন লোকৰ ভিতৰত হয়, গড়ে ১০ জন। পাঠ্যক্ৰমৰ দৈৰ্ঘ্য তিনি সপ্তাহৰ পৰা এবছৰলৈকে ভিন্ন হয়।)
  • দেশ/অঞ্চল-নিৰ্দিষ্ট পাঠ্যক্ৰম (কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট বিষয়সমূহৰ বুজাবুজি গভীৰ কৰাৰ লক্ষ্যৰে পাঠ্যক্ৰম)
  • ব্যক্তিগত প্ৰশিক্ষণ (সাধাৰণতে কোনো প্ৰকল্পৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণ)
  • বাসস্থান

জাইকাৰ বহু কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে নিজাকৈ থকাৰ ব্যৱস্থা আছে। জাপানৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহত অৱস্থিত আৰু ইয়াক সাধাৰণতে আন্তৰ্জাতিক কেন্দ্ৰ বুলি কোৱা হয়। টকিঅ’ত থকাটো হৈছে শ্বিবুয়াৰ হাটাগায়াত অৱস্থিত টকিঅ’ আন্তৰ্জাতিক কেন্দ্ৰ। সা-সুবিধাসমূহ উন্নত মানৰ আৰু সবিশেষ জাইকাৰ ৱেবচাইটত উপলব্ধ।

স্বেচ্ছাসেৱী প্ৰেৰণ

• জাপান (যুৱক) বহিঃৰাজ্যৰ সহযোগিতা স্বেচ্ছাসেৱক (JOCV)
• জ্যেষ্ঠ বহিঃৰাজ্যৰ স্বেচ্ছাসেৱক
• নিক্কেই সমিতি যুৱ স্বেচ্ছাসেৱক
• নিক্কেই সমিতি জ্যেষ্ঠ স্বেচ্ছাসেৱক

লগতে চাওক

• উন্নয়ন সাহায্য
• জাপান ফাউণ্ডেচন
• শান্তি বাহিনী
• জাইকা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান

বাহ্যিক সংযোগ

• JICA official website in English
• JICA official website in Japanese
• Japan Ministry of Foreign Affairs ODA webpage
• JICA Japan Overseas Migration Museum website