ক্ৰিষ্টোফাৰ ন'লান

ছাৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ এডৱাৰ্ড ন'লান (Sir Christopher Edward Nolan; জন্ম:-৩০ জুলাই ১৯৭০) এজন ব্ৰিটিছ আৰু আমেৰিকীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। গাঁথনিগতভাৱে জটিল কাহিনী-কথনৰে সমৃদ্ধ হলিউডৰ ব্লকবাষ্টাৰ ছবিৰ বাবে পৰিচিত ন'লানক একবিংশ শতিকাৰ আগশাৰীৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ন'লানে বিশ্বজুৰি ৬.৬ বিলিয়ন ডলাৰৰো অধিক উপাৰ্জন কৰি সপ্তম সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। তেওঁৰ স্বীকৃতিৰ ভিতৰত আছে দুটা একাডেমী বঁটা, এটা গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটা আৰু দুটা ব্ৰিটিছ একাডেমী চলচ্চিত্ৰ বঁটা। ২০১৯ চনত ন'লানে কমাণ্ডাৰ অৱ দ্য অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে, আৰু ২০২৪ চনত চলচ্চিত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে নাইটৰ পদবী লাভ কৰে।

সৰুৰে পৰা ন'লানে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ গঢ়ি তুলিছিল। ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডনত ইংৰাজী সাহিত্য অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত তেওঁ ফ’ল’ইং (১৯৯৮) শীৰ্ষক বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ কেইবাখনো চুটি ছবি নিৰ্মাণ কৰে। ন'লানে তেওঁৰ দ্বিতীয়খন ছবি মেমেণ্টো (২০০০)ৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে আৰু ইনছমনিয়া (২০০২)ৰ জৰিয়তে ষ্টুডিঅ' চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়। তেওঁ দ্য ডাৰ্ক নাইট ট্ৰিল'জী (২০০৫–২০১২)ৰ সৈতে হাই-প্ৰফাইল পৰিচালক হিচাপে বিবেচিত হৈছিল, আৰু দ্য প্ৰেষ্টিজ (২০০৬), ইনচেপচন (২০১০), ইণ্টাৰষ্টেলাৰ (২০১৪), আৰু ডানকাৰ্ক (২০১৭)ৰ সৈতে অধিক সফলতা লাভ কৰে। টেনেট (২০২০) মুক্তিৰ পিছত ন'লানে দীৰ্ঘদিনীয়া বিতৰক ৱাৰ্নাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ পিকচাৰ্ছৰ সৈতে বিচ্ছেদ ঘটায়, আৰু ইউনিভাৰ্চেল পিকচাৰ্ছৰ সৈতে জীৱনীমূলক থ্ৰিলাৰ অপেনহাইমাৰ (২০২৩)ৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ হয়, যিয়ে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক আৰু শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ একাডেমী বঁটা দিয়ে।

ন'লানৰ কাম নিয়মিতভাৱে নিজ নিজ দশকৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। আধ্যাত্মিক দৃষ্টিভংগীৰে মিহলি হৈ থকা তেওঁৰ ছবিসমূহে জ্ঞানতত্ত্ব, অস্তিত্ববাদ, নৈতিকতা, সময়ৰ নিৰ্মাণ, স্মৃতি আৰু ব্যক্তিগত পৰিচয়ৰ নমনীয় প্ৰকৃতিক বিষয়বস্তু হিচাপে লৈছে। ইয়াত গাণিতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত ছবি আৰু ধাৰণা, অগতানুগতিক আখ্যান গঠন, ব্যৱহাৰিক বিশেষ প্ৰভাৱ, পৰীক্ষামূলক শব্দৰ দৃশ্য, বৃহৎ আকাৰৰ চলচ্চিত্ৰ ফটোগ্ৰাফী, আৰু বস্তুবাদী দৃষ্টিভংগীৰ বৈশিষ্ট্য আছে। ভাতৃ জনাথনৰ সৈতে তেওঁৰ কেইবাখনো ছবি সহ-লেখক আৰু পত্নী এমা থমাছৰ সৈতে প্ৰডাকচন কোম্পানী চিংকপি ইনকৰ্পৰেশ্যন তদাৰক কৰে।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

১৯৭০ চনৰ ৩০ জুলাইত লণ্ডনৰ ৱেষ্টমিনিষ্টাৰত ক্ৰিষ্টোফাৰ এডৱাৰ্ড ন'লানৰ জন্ম হৈছিল।^১ তেওঁৰ পিতৃ ব্ৰেণ্ডন জেমছ ন'লান আইৰিছ বংশৰ এজন ব্ৰিটিছ বিজ্ঞাপন কাৰ্যবাহী আছিল^২ যি সৃষ্টিশীল পৰিচালক হিচাপে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ মাতৃ ক্ৰীষ্টিনা জেনচেন ইলিনয়ৰ ইভানষ্টনৰ পৰা অহা আমেৰিকান বিমান পৰিচাৰিকা আছিল। তেওঁ পিছলৈ ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে। তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ মেথিউ আৰু এজন সৰু ভাই জ'নাথন। তেওঁ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ লগত জড়িত। তিনিওজন ভাতৃয়ে হাইগেটত কেথলিক ধৰ্মত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল আৰু গ্ৰীষ্মকাল ইভানষ্টনত কটায়।^৩৪ ন'লানে যৌৱনকালত চিকাগোত থাকিও সময় কটায় আৰু তেওঁৰ ব্ৰিটেইন আৰু আমেৰিকাৰ দুয়োখন নাগৰিকত্ব আছে।^৫৬

ন'লানে ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডনত পঢ়িছিল আৰু ইয়াৰ ফ্লেক্সমেন গেলেৰীটো ইনচেপচন (২০১০)ৰ এটা দৃশ্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ডাঙৰ হৈ ন'লানে বিশেষভাৱে ছাৰ ৰিডলী স্কটৰ কাম আৰু কল্পবিজ্ঞান ছবি ২০০১: এ স্পেচ অডিচি (১৯৬৮) আৰু ষ্টাৰ ৱাৰ্ছ (১৯৭৭)ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল।^৭৮ তেওঁ বাৰে বাৰে ষ্টাৰ ৱাৰ্ছ ছবি চায় আৰু ইয়াৰ নিৰ্মাণ-সম্বন্ধে ব্যাপক গৱেষণা কৰিছিল।^৯ ন'লানে সাত বছৰ বয়সৰ পৰাই পিতৃৰ ছুপাৰ ৮ কেমেৰা ধাৰলৈ লৈ ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু তেওঁৰ একচন ফিগাৰৰ সৈতে চুটি ছবিৰ শ্বুটিং কৰে।^১০ এই ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছিল স্পেচ ৱাৰ্ছ নামৰ ষ্টাৰ ৱাৰ্ছৰ প্ৰতি ষ্টপ মোচন এনিমেচনৰ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি। তেওঁ ভাতৃ জ'নাথনক অভিনয় কৰিবলৈ দি "মাটি, আটা, কণীৰ বাকচ আৰু টয়লেট ৰোল"ৰ পৰা চেট নিৰ্মাণ কৰিছিল।^১১ এপ'ল' ৰকেটৰ বাবে নাছাৰ গাইডেন্স চিষ্টেম নিৰ্মাণত কাম কৰা তেওঁৰ খুৰাকে তেওঁক কিছুমান উৎক্ষেপণৰ ফুটেজ পঠিয়াইছিল; যাৰ বিষয়ে ন'লানে কয়: "মই সেইবোৰক পৰ্দাৰ পৰা পুনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিলোঁ আৰু কোনেও লক্ষ্য নকৰিব বুলি ভাবি কাটি পেলালোঁ।" ^১২ ১১ বছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁ এজন পেছাদাৰী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হোৱাৰ আকাংক্ষা কৰিছিল।^১৩ ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৮৩ চনৰ ভিতৰত ন'লানে ছাৰেৰ উইটলিৰ কেথলিক প্ৰেপ স্কুল বেৰ' হিলছত নামভৰ্তি কৰে।^১৪ কিশোৰ বয়সত ন'লানে এড্ৰিয়েন আৰু ৰ’কো বেলিকৰ সৈতে ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ন'লান আৰু ৰ'কোৱে অতিবাস্তৱ ৮ মিলিমিটাৰ টাৰাণ্টেলা (১৯৮৯) ছবিখনৰ সহ-পৰিচালক আছিল, যিখন ইমেজ ইউনিয়নত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।^১৫১৬ এজন অনুৰাগীয়ে টাৰাণ্টেলাৰ কপি অনলাইনত প'ষ্ট কৰাৰ পিছত ২০২১ চনত ন'লানৰ প্ৰডাকচন কোম্পানীয়ে কপিৰাইট উলংঘাৰ দাবী দাখিল কৰে।^১৭

ন'লানে হাৰ্টফোৰ্ডশ্বাইৰৰ হাৰ্টফোৰ্ড হিথৰ এখন স্বতন্ত্ৰ বিদ্যালয় হেলিবেৰী আৰু ইম্পেৰিয়েল চাৰ্ভিচ কলেজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে আৰু পিছলৈ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডনত (ইউচিএল) ইংৰাজী সাহিত্য অধ্যয়ন কৰে। পৰম্পৰাগত চলচ্চিত্ৰ শিক্ষাৰ পৰা আঁতৰি আহি তেওঁ "অসম্পৰ্কীয় কিবা এটাৰ ডিগ্ৰী" লাভ কৰে, যিটোৱে তেওঁৰ পিতৃয়ে "বস্তুৰ ওপৰত বেলেগ ধৰণৰ ধাৰণা দিয়ে" বুলি পৰামৰ্শ দিছিল।^১৮ তেওঁ ইউচিএলক বিশেষভাৱে ইয়াৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ সুবিধাৰ বাবে বাছি লৈছিল, য'ত এটা ষ্টিনবেক সম্পাদনা ছুইট আৰু ১৬ মিমি ফিল্ম কেমেৰা আছিল।^১৯ ন'লান ইউনিয়নৰ ফিল্ম ছ'চাইটিৰ সভাপতি আছিল,^১৯ আৰু এমা থমাছ (তেওঁৰ প্ৰেমিকা আৰু ভৱিষ্যত পত্নী)ৰ সৈতে তেওঁ বিদ্যালয় বৰ্ষত ৩৫ মিলিমিটাৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল আৰু উপাৰ্জন কৰা ধনেৰে গ্ৰীষ্মকালত ১৬ মিলিমিটাৰ ছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল।^২০

নিৰ্মাণ-শৈলী

ন'লানৰ ছবিসমূহ বহুলাংশে আধ্যাত্মিক বিষয়বস্তুৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত, সময়, স্মৃতি আৰু ব্যক্তিগত পৰিচয়ৰ ধাৰণাসমূহ অন্বেষণ কৰে।^২১২২ তেওঁৰ ৰচনাৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে গাণিতিকভাৱে অনুপ্ৰাণিত ধাৰণা আৰু চিত্ৰ, অগতানুগতিক আখ্যান গঠন, বস্তুবাদী দৃষ্টিভংগী, সংগীত আৰু শব্দৰ উত্তেজক ব্যৱহাৰ। চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা গুইলেৰ্মো ডেল ট'ৰ'ই ন'লানক "এজন আৱেগিক গণিতজ্ঞ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।^২৩ বিবিচিৰ কলা সম্পাদক উইল গম্পাৰ্টজে তেওঁক "বৌদ্ধিকভাৱে অভিলাষী ব্লকবাষ্টাৰ চিনেমা নিৰ্মাণ কৰা এজন আৰ্ট হাউচৰ লেখক য'ত আপোনাৰ নাড়ীৰ স্পন্দন বঢ়াবলৈ আৰু আপোনাৰ মূৰটো ঘূৰিব পাৰে" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।^২৪

"ক্ৰিষ্টোফাৰ ন'লানে কোনো যুক্তি তৈয়াৰ নকৰে। তেওঁৰ তেনেকৈয়ে ভাল লাগে। তেত্ৰিশ বছৰত বাৰখন ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ হলিউডৰ নিয়মক অৱজ্ঞা কৰি নিজৰ জটিলতাত আনন্দিত হৈ আচৰিত ধৰণৰ, মৌলিক ধাৰাটোৰ খণ্ড সৃষ্টি কৰিছে। ষ্টুডিঅ’সমূহে বৃহত্তৰ দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ আশা কৰা প্ৰতিটো নীতিকে তেওঁ বিভ্ৰান্ত কৰিছে। তথাপিও তেওঁ তেনেদৰেই কাম কৰে। সি যিয়েইবা নহওক কিয়; চিনেমা হলবোৰে পৰৱৰ্তী ন'লান ছবিখনৰ সম্ভাৱনা পূৰণ কৰে।"
— —চলচ্চিত্ৰ লেখক ইয়ান নাথান (২০২২)^২৫

ষোল্লখন ৰচনাৰ গ্ৰন্থ ‘দ্য ফিল’চফি অৱ ক্ৰিষ্টোফাৰ ন'লান’ত পেছাদাৰী দাৰ্শনিক আৰু লেখকসকলে ন'লানৰ ৰচনা বিশ্লেষণ কৰিছিল; তেওঁলোকে আত্মধ্বংস, সত্যৰ প্ৰকৃতি আৰু মূল্য, আৰু নায়ক, খলনায়কৰ ৰাজনৈতিক মানসিকতা আদিৰ বিষয়বস্তু চিনাক্ত কৰিছিল।^২৬ ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপক ৰবি বি এইচ গহে ন'লানক এজন "দাৰ্শনিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে যিয়ে দাৰ্শনিক ধাৰণাসমূহ—অস্তিত্ববাদ, নৈতিকতা, জ্ঞানবিজ্ঞান আৰু ৰূপ আৰু বাস্তৱৰ মাজৰ পাৰ্থক্য—সঘনাই ছাচপেন্স, একচন আৰু হিংসাক চিত্ৰিত কৰা ছবিসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। গ'হে তেওঁৰ এনে বিষয়বস্তুক এনে বিষয়বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ক্ষমতাক শলাগ লৈছিল যিবোৰ ছবিত "হলিউডৰ ব্লকবাষ্টাৰৰ উপাদান" আছে—যিবোৰে দৰ্শকক নিয়োজিত কৰি ৰখাত সহায় কৰে—কিন্তু একে সময়তে "সাধাৰণ গ্ৰাহকবাদী একচন ছবিতকৈ অধিক চিন্তাশীল আৰু আত্ম-প্ৰতিফলিত" হৈ থাকে।^২৭ তেওঁ আৰু লিখিছে যে ন'লানৰ কামে কম বাজেটৰ ছবিৰ পৰা লাভজনক ব্লকবাষ্টাৰলৈকে বিস্তৃত "পণ্যৰ চৰ্তৰ বৈষম্য", "বিস্তৃত ধাৰা আৰু পৰিৱেশ" আৰু "তেওঁৰ বহুমুখীতাক প্ৰতিফলিতকৰা শৈলীৰ বৈচিত্ৰ্য" প্ৰতিফলিত কৰে।^২৮

ডেভিদ বৰ্ডৱেল নামৰ এজন চলচ্চিত্ৰ তত্ত্ববিদে লিখিছে যে ন'লানে নিজৰ "পৰীক্ষামূলক অনুভূতি"ক মূলসুঁতিৰ মনোৰঞ্জনৰ দাবীৰ সৈতে মিহলাই দিবলৈ সক্ষম হৈছে, তেওঁৰ এই ৰচনাক "ব্যক্তিগত দৃষ্টিভংগী আৰু ক্ৰছকাটিঙৰ কৌশলৰ দ্বাৰা চিনেমাৰ সময়ৰ সৈতে পৰীক্ষা" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।^২৯ ন'লানে ব্যৱহাৰিক, কেমেৰাৰ ভিতৰত প্ৰভাৱ, ক্ষুদ্ৰ আৰু মডেলৰ ব্যৱহাৰৰ লগতে চেলুলয়ড ফিল্মত শ্বুটিং কৰাটো একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ চিনেমাত অতিশয় প্ৰভাৱশালী হৈছে।^৩০৩১ ইণ্ডিৱায়াৰে ২০১৯ চনত লিখিছিল যে ন'লানে "বৃহৎ বাজেটৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ এটা কাৰ্যকৰী বিকল্প আৰ্হি জীয়াই ৰাখিছিল", যিটো যুগত ব্লকবাষ্টাৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ "এটা বহুলাংশে কম্পিউটাৰ-উৎপাদিত কলা ৰূপ"ত পৰিণত হৈছে। ন'লানে তেওঁৰ ছবিসমূহৰ কাৰিকৰী দিশৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হোৱাৰ বাবে ষ্টুয়াৰ্ট জয়ে তেওঁক "সম্পূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল, যিয়ে "প্ৰডাকচনৰ সকলো দিশৰ তদাৰক কৰাৰ লগতে পাঠ্যৰ বাহিৰৰ সাংস্কৃতিক আৰু ঔদ্যোগিক কাৰকসমূহো পৰিচালনা কৰে।" ^{৩১ ৩২}

ব্যক্তিগত জীৱন আৰু ৰাজহুৱা ভাৱমূৰ্তি

ন'লানৰ বিবাহ এমা থমাছৰ সৈতে সম্পন্ন হৈছে- যাক তেওঁ ১৯ বছৰ বয়সত ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডনত লগ পাইছিল।^১৩২০ ১৯৯৭ চনৰ পৰা তেওঁৰ সকলো ছবিতে প্ৰযোজক হিচাপে এমাই কাম কৰি আহিছে।^৩৩৩৪ দম্পতীটোৰ চাৰিটা সন্তান আছে আৰু তেওঁলোক লছ এঞ্জেলছত বাস কৰে।^৩৫ ন'লান আৰু থমাছক ২০২৫ চনৰ ছাণ্ডে টাইমছৰ ধনীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ আনুমানিক সম্পত্তিৰ পৰিমাণ আছিল ৩৬ কোটি পাউণ্ড।^৩৬

ন'লানে নিজৰ কামৰ বিষয়ে এক নিৰ্দিষ্ট মাত্ৰাৰ ৰহস্য বজাই ৰাখিবলৈ পছন্দ কৰে।^৩৭ নিজৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ তেওঁ অস্বীকাৰ কৰি,^৩৮ তেওঁ অনুভৱ কৰে যে এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ বিষয়ে অত্যধিক জীৱনীমূলক তথ্যই তেওঁৰ দৰ্শকৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা বঞ্চিত কৰে। তেওঁ কয়, "আচলতে মই নিবিচাৰোঁ যে মানুহে ছবি চোৱাৰ সময়ত মোক মনত ৰাখক।" ^৩৯ তেওঁৰ স্মাৰ্টফোন বা ইমেইল ঠিকনা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ চিত্ৰনাট্য এখন অভিনেতাসকলক হাতেৰে দিয়াটোহে পছন্দ কৰে; আনহাতে তেওঁৰ পত্নীয়ে প্ৰযোজক আৰু বিতৰকৰ সৈতে যোগাযোগৰ দায়িত্ব লয়।^৪০

বাহ্যিক সংযোগ

• Christopher Nolan Biography at Tribute.ca
• Christopher Nolan – How to Direct Your First Feature Film