কমনৱেলথ অৱ নেচনছ

কমনৱেলথ অৱ নেচনছ বা ৰাষ্ট্ৰমণ্ডল বা জাতিসমূহৰ সংঘ (Commonwealth of Nations, সাধাৰণতে কেৱল কমনৱেলথ বুলি জনা যায়) হৈছে এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠন য'ত মূলতঃ ৫৬খন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ সদস্য ৰূপে যুক্ত। এই সংগঠনটোত অতিৰিক্তকৈ বেলেগ অঞ্চল আৰু নিৰীক্ষক সদস্যও থাকে। সদস্যসকলৰ অধিকাংশেই পূৰ্বৰ বৃটিছ উপনিৱেশ বা ঔপনিৱেশিক অঞ্চল আছিল।^১

ইতিহাস

ৰাষ্ট্ৰমণ্ডলৰ উৎপত্তি ১৯৩১ চনৰ ৱেষ্টমিনিষ্টাৰৰ বিধিৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল, যাৰ জৰিয়তে বৃটিছ সাম্ৰাজ্যৰ কিছুমান উপনিবেশক স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত লণ্ডন ঘোষণাপত্ৰ অনুসৰি, ৰাষ্ট্ৰসমূহে বৃটিছ ৰজা-ৰাণীক আনুষ্ঠানিক ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান হিচাপে গ্ৰহণ নকৰিলেও সদস্য হৈ থাকিব পাৰিব বুলি সিদ্ধান্ত ল'লে। এই সময়ৰে পৰা আধুনিক ৰাষ্ট্ৰমণ্ডল গঠন হ'ল।^২

সদস্যতা

ৰাষ্ট্ৰমণ্ডলৰ ৫৬খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আছে, যাৰ ভিতৰত ভাৰত, কানাডা, অষ্ট্ৰেলিয়া, নাইজেৰিয়া, দক্ষিণ আফ্ৰিকা, বাংলাদেশ, পাকিস্তান আৰু যুক্ত ৰাজ্য আদি অন্তৰ্ভুক্ত। সদস্যসকলে গণতন্ত্ৰ, মানৱাধিকাৰ, আৰু আইনৰ শাসন আদিত বিশ্বাস কৰে।^১

সংগঠনৰ গঠন

ৰাষ্ট্ৰমণ্ডলৰ নেতৃত্ব এখন সচিবালয়ে দিয়ে যাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় লণ্ডনত অৱস্থিত। মহাসচিবই সংগঠনৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী। বৰ্তমান মহাসচিব হৈছে পেট্ৰিছিয়া স্কটলেণ্ড। সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে পৰস্পৰৰ মাজত পৰামৰ্শমূলক বৈঠক তথা কমনৱেলথ চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠকৰ যোগেদি যোগাযোগ ৰাখে।^৩

কাম-কাজ আৰু লক্ষ্য

ৰাষ্ট্ৰমণ্ডল বিশ্বব্যাপী শিক্ষা, স্বাস্থ্য, পৰিবেশ, মানৱাধিকাৰ আৰু গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ উন্নয়ন আগবঢ়ায়। "কমনৱেলথ গেমছ" নামৰ এক ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিটো চাৰি বছৰে অনুষ্ঠিত হয়, যি সংগঠনটোৰ জনপ্ৰিয় অনুষ্ঠান।^৪

সমালোচনা

কিছুমান বিশ্লেষকে ৰাষ্ট্ৰমণ্ডলক ‘পূৰ্ব বৃটিছ উপনিৱেশৰ ক্লাব’ বুলি সমালোচনা কৰে। কিছু সদস্যই গণতন্ত্ৰ আৰু মানৱাধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত সংগঠনৰ মূলনীতি উলংঘন কৰাৰ অভিযোগ পাইছে। এই সকলো প্ৰতিবন্ধকতাৰ ভিতৰতো সংগঠনটোৱে সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহক এক প্লেটফৰ্ম প্ৰদান কৰে য'ত তেওঁলোকে সমানভাৱে মতামত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে।^৫

আৰু চাওক

• জাতিসংঘ
• ৰাষ্ট্ৰসংঘ