ককিলা মাছ

'ককিলা'(Xenentodon cancila) হ'ল দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ মিঠা পানী আৰু নিমখীয়া বাসস্থানত পোৱা মাছৰ এটা প্ৰজাতি। এইবিধ মাছ ভাৰত আৰু শ্ৰীলংকাৰ পৰা মালয়েছিয়া উপদ্বীপলৈকে দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ব্যাপকভাৱে বিস্তৃত।^১ শ্ৰীলংকাত এইবিধ মাছক য়োন্না বা হবৰলি বুলি কোৱা হয়।

শাৰীৰিক গঠন

অন্যান্য বেজি-মাছৰ দৰেই এই প্ৰজাতিটোৰো শৰীৰটো দীঘলীয়া আৰু ইয়াৰ ঠোঁটৰ দৰে দীঘল হনুত চোকা দাঁত থাকে।^২ ইয়াৰ পৃষ্ঠীয় আৰু পায়ু পাখিলা দুখন শৰীৰৰ একেবাৰে পিছফালৰ নেজৰ ওচৰত অৱস্থিত।^২ মাছবিধৰ শৰীৰটো ৰূপালী-সেউজীয়া বৰণৰ, ওপৰৰ অংশ ডাঠ আৰু তলৰ অংশ শেঁতা হয়। ইয়াৰ কাষলতিয়েদি পথালিকৈ এটা ক’লা আঁচ বৈ গৈছে। ইহঁতৰ মাজত সামান্য যৌন দ্বীৰূপতা (sexual dimorphism) দেখা যায়; মতা মাছবোৰৰ পায়ু আৰু পৃষ্ঠীয় পাখিলাৰ ধাৰবোৰ প্ৰায়ে ক’লা ৰঙৰ হয়।^১২ এই মাছবিধ সৰ্বাধিক প্ৰায় 40 চে.মি. পৰ্যন্ত দীঘল হ’ব পাৰে।

খাদ্য

একুৱেৰিয়াম সম্পৰ্কীয় কিতাপসমূহত সাধাৰণতে এই মাছবিধক সৰু মাছ আৰু ভেকুলী আদি খোৱা চিকাৰী জীৱ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয় যদিও, প্ৰকৃতিগতভাৱে ইহঁতৰ প্ৰধান আহাৰ হৈছে কেৱল বিভিন্ন ধৰণৰ ক্ৰাষ্টেচিয়ান বা কঠিন খোলাধাৰী জীৱ।^১

বংশবৃদ্ধি

এই প্ৰজাতিটোৱে কণী পাৰি বংশবৃদ্ধি কৰে।^১ একুৱেৰিয়ামত পৰীক্ষা কৰি দেখা গৈছে যে ইহঁতে সাধাৰণতে ৰাতিপুৱাৰ ভাগত কণী পাৰে আৰু জলজ উদ্ভিদৰ মাজত কম পৰিমাণে কণী জমা কৰে।^১ কণীবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় 3.5 মি.মি. আৰু ইহঁতে আঠা থকা সূতাৰ সহায়ত উদ্ভিদৰ পাতৰ সৈতে লাগি থাকে, যিবোৰ প্ৰায় 20 মি.মি. দীঘল হয়।^১ কণীৰ পৰা পোৱালি ওলাবলৈ প্ৰায় ১০ দিন সময় লাগে। কণী ফুটি ওলোৱাৰ সময়ত পোৱালিবোৰ প্ৰায় 12 মি.মি. দীঘল হয়।^১ এই অৱস্থাত ইহঁতে এসপ্তাহ পুৰণি লেবিৰিন্থ মাছ (labyrinth fish) আদিকে ধৰি সৰু সৰু জীৱন্ত খাদ্য ভক্ষণ কৰে।^১

মানুহৰ বাবে গুৰুত্ব

মিঠা পানীৰ ককিলা মাছে ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগিক মৎস্য পালনত অৰিহণা যোগায় আৰু ইয়াক একুৱেৰিয়ামৰ মাছ হিচাপেও ব্যৱসায় কৰা হয়।

একুৱেৰিয়ামত

মিঠা পানীৰ ককিলা মাছ হ’ল ৰাজহুৱা আৰু ঘৰুৱা একুৱেৰিয়ামত ৰখা কেইবাটাও বেজি-মাছৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত অন্যতম।^২ ১৯১০ চনৰ পৰাই ইউৰোপীয় একুৱেৰিয়াম প্ৰেমীসকলে ইয়াক সংৰক্ষণ কৰি আহিছে,^২ আৰু ১৯৬৩ চনত অষ্ট্ৰিয়াৰ উইলহেলমিনেনবাৰ্গ বায়ল’জিকেল ষ্টেচনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে কৃত্ৰিম পৰিৱেশত ইয়াৰ বংশবৃদ্ধি কৰোৱা হৈছিল।^১ বৃহৎ আকৃতি, চঞ্চল স্বভাৱ আৰু জীৱন্ত খাদ্যৰ প্ৰতি থকা পছন্দৰ বাবে 'Xenentodon cancila' প্ৰজাতিটোক একুৱেৰিয়ামত পোহপাল দিয়াটো যথেষ্ট কঠিন বুলি গণ্য কৰা হয়।^৩ এই মাছবোৰৰ প্ৰাকৃতিক খাদ্যক লৈ থকা ভুল বুজাবুজিৰ উপৰিও,^৪ ঘৰুৱা একুৱেৰিয়ামত ইয়াক ৰাখিবলৈ প্ৰয়োজনীয় পানীৰ অনুকূল অৱস্থাক লৈও কিছু বিভ্ৰান্তি আছে। বহু সময়ত পানীত নিমখ মিহলি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয় যদিও,^৫ এই মাছবোৰে সাধাৰণ মিঠা পানীৰ একুৱেৰিয়ামত সম্পূৰ্ণ সুন্দৰভাৱে জীয়াই থাকিব পাৰে।^৫