হাৰিয়াণৱী (हरियाणवी বা हरयाणवी) হৈছে এটা ইণ্ডো-আৰ্য ভাষা যি মূলতঃ ভাৰতৰ হাৰিয়ানা ৰাজ্য আৰু দিল্লী কেন্দ্ৰশাসিত অঞ্চলত কথিত।১২ হাৰিয়াণৱী ভাষা পশ্চিমী হিন্দী উপভাষা গোটৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাৰ ভিতৰত খাৰীবোলী আৰু ব্ৰজ ভাষাও অন্তৰ্ভুক্ত। এই ভাষাটো সাধাৰণতে দেৱনাগৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা হয়।
হাৰিয়াণৱী ভাষাৰ ৰাঙৰি উপভাষা ৰাঙঢ়াৰ সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলৰ মাজত পাকিস্তানৰ পাঞ্জাব আৰু সিন্ধ প্ৰদেশত আজিও কথিত, বিশেষকৈ মুহাজিৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজত। কিন্তু হাৰিয়ানাৰ ভিতৰত এই উপভাষাটো বৰ্তমান প্ৰায় লুপ্ত হৈ পৰিছে। এই উপভাষাটো পাৰ্চো-আৰবী লিপিৰ নস্তালিক ৰূপত লিখা হয়।৩
জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত
দংগল,৪ চুলতান আৰু তনু ৱেডছ মনু: ৰিটাৰ্নছ আদি বলিউড চলচ্চিত্ৰত হাৰিয়াণৱী সংস্কৃতি আৰু ভাষাক পটভূমি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।৫ এই চলচ্চিত্ৰসমূহে ভাৰতৰ ভিতৰত আৰু বিদেশতো উষ্ণ আদৰণি লাভ কৰিছে।৬৭
ইয়াৰ ফলস্বৰূপে কিছুমান অ-মাতৃভাষী লোকেও হাৰিয়াণৱী ভাষা শিকাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ দেখুৱাইছে।৮৯
হাৰিয়াণৱী ভাষাই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ উপস্থিতি দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰিছে,১০১১ দূৰদৰ্শন,১২ জনপ্ৰিয় সংগীত এলবামসমূহ১৩১৪১৫ আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰতো১৬১৭ ইয়াৰ প্ৰভাৱ দেখা গৈছে।
ক্ৰীড়া, বলিউড, প্ৰতিৰক্ষা,১৮১৯২০ শিল্পায়ন২১২২ আৰু ৰাজনীতিত২৩২৪২৫ হাৰিয়ানাৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে হাৰিয়াণৱী ভাষা আৰু সংস্কৃতিও উল্লেখযোগ্যভাৱে প্ৰচাৰ লাভ কৰিছে।২৬
ধাৰাবাহিক Molkki (২০২০–২০২২)ৰ চৰিত্ৰ বীৰেন্দ্ৰ প্ৰতাপ সিং, যাক অমৰ উপাধ্যায়ে অভিনয় কৰিছে, হাৰিয়াণৱী ভাষাত কথা কয়।২৭
স্থানীয় সংস্কৃতিত
হাৰিয়াণৱী ভাষাত লোকগীত, কাহিনী আৰু মৌখিক ইতিহাসসহ এক সমৃদ্ধ মৌখিক সংস্কৃতি আছে। এইসমূহ বিশেষ উপলক্ষৰ লগতে দৈনন্দিন জীৱনতো হাৰিয়াণৱী ভাষাভাষীসকলৰ দ্বাৰা অনুশীলিত হয়।
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ The Languages of Delhi – A Microcosm of India's Diversity. The Wire
- ↑ Grierson, George Abraham. (1916). Linguistic Survey of India: Volume IX, Indo-Aryan Family: Central Group, Part 1, Specimens of Western Hindī and Pañjābī. Superintendent of Government Printing. পৃ. 1
- ↑ Mehami, Hazrat Shah Muhammad Ramzan. (c. 1825). عقائدِ عظیم
- ↑ (25 December 2016). Aamir Khan's Dangal Declared Tax Free in Haryana. NDTV.com
- ↑ (23 September 2018). Haryanvi cinema booms. HT
- ↑ (9 July 2018). South Korean First Lady, a Fan of Dangal, Invites Phogat Sisters For Tea. News18
- ↑ (5 October 2018). As audiences embrace local stories, should Bollywood tap into 'Make in India'?. Moneycontrol
- ↑ (8 February 2018). Foreigner speaks with locals in Haryanvi, leaves big smiles on their faces. Hindustan Times
- ↑ Cabbies Confess: 'I Want Google Maps to Talk in Haryanvi'. The Quint
- ↑ (23 September 2018). Haryanvi cinema vies to create its own space. Hindustan Times
- ↑ (7 September 2018). Reel good news: Filmmaking accorded status of industry in Haryana. Hindustan Times
- ↑ Labhde, Bhagyashree. Had to undergo rigorous training to learn Haryanvi for Super Sisters: Muskan Bamne. Mumbai Live
- ↑ (22 February 2018). 'Hat Ja Tau' a typical small-town wedding song. Friday Moviez
- ↑ (29 September 2018). Latest Haryanvi Song Ek Chhori Ne Sabki Leni Kar Rakhi Sung By Masoom Sharma Haryanvi. The Times of India
- ↑ (6 October 2018). Latest Haryanvi Song Mohtarma Bawal Sung By Masoom Sharma. The Times of India
- ↑ (6 October 2018). Poet Hali: A Haryanvi to the 'red-ripe'. The Tribune
- ↑ (3 June 2018). Need to respect Haryanvi dialect and create culturally linked transitional courses for Haryana's rural kids. www.merinews.com
- ↑ (18 November 2017). Veer Ahirs of Rewari fought valiantly at Rezangla, Ladakh in 1962 war. The Print
- ↑ (30 October 2012). Nobody believed we had killed so many Chinese at Rezang La in 1962, 13 Kumaon Regiment. Indian Express
- ↑ (17 November 2016). Rewari to get Army recruitment centre: FM rajnath Singh in Haryana. The Times of India
- ↑ (August 2018). Economic Development in Haryana, GSDP of Haryana, HSIIDC. www.ibef.org
- ↑ (9 October 2014). BJP seeks Harayana votes on the promise of delivering Skill enhancement & growth. www.tribuneindia.com
- ↑ (22 September 2018). Haryana CM Manohar Lal Khattar gives NOC for dam's construction - Times of India. The Times of India
- ↑ Various political leaders from Haryana including Bhupinder Singh Hooda, AIJASS chief Yashpal Malik invited by PM Modi for inauguration of 64-foot tall statue of peasant leader Chhotu Ram. The Times of India
- ↑ Haryana Govt: Babus to Pay 1 Re/KM for use of swanky SUVs.. Economic Times
- ↑ Pioneer, The. (7 September 2018). Haryana Govt okays film policy for growth of Haryanvi, non-Haryanvi cinema. The Pioneer
- ↑ (9 November 2020). 'You have to be true to your character'. The Pioneer
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “হাৰিয়াণৱী ভাষা” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫৭২৫৫৩ (৩০ জানুৱাৰী ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।