ব্ৰজ ভাষা

ব্ৰজ হৈছে ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ ভিতৰৰ এটা ভাষা পশ্চিম উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্ৰজ অঞ্চলত মথুৰাক কেন্দ্ৰ কৰি প্ৰচলিত। আৱাধিৰ লগতে ই উত্তৰ-মধ্য ভাৰতৰ দুটা প্ৰধান সাহিত্যিক ভাষাৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল আৰু তাৰ পিছত ক্ৰমান্বয়ে একত্ৰিত হৈ ১৯ শতিকাত মানক হিন্দী ভাষাৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছিল। ইয়াক আজি পশ্চিম উত্তৰ প্ৰদেশৰ বহু জিলাত ইয়াৰ অনন্য ৰূপত কোৱা হয়, ইয়াক প্ৰায়ে ‘কেন্দ্ৰীয় ব্ৰজ ভাষা’ বুলি কোৱা হয়।

এই ভাষাটো ঐতিহাসিকভাৱে কৃষ্ণক উৎসৰ্গিত বৈষ্ণৱী কবিতাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ জীৱন ব্ৰজ অঞ্চলৰ স্থানসমূহৰ সৈতে জড়িত আছিল। বল্লভ পন্থাৰ হাজিঅ'গ্ৰাফিক বাৰ্তা সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰাৰম্ভিক গদ্য গ্ৰন্থ আছিল৷^১

পাঞ্জাবী আৰু মধ্যৱৰ্তী উপভাষাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱা হিন্দুস্তানী ভাষাৰ তুলনাত ব্ৰজক পণ্ডিতসকলে মধ্য ভাৰত-আৰ্য্য ভাষাৰ অধিক ৰক্ষণশীল উদাহৰণ বুলি গণ্য কৰে।^২

গ্ৰন্থ

• যুগল শতক — স্বামী শ্ৰীভট্ট দেবাচাৰ্য
• বিনয় পত্ৰিকা — তুলসীদাস
• সুৰ সাগৰ — তুলসীদাস
• বুদ্ধ চৰিত — আচাৰ্য ৰামচন্দ্ৰ শুক্লা
• ছুফী কবিতা — আমীৰ খুশ্ৰু
• ইউলজিছ — কবি ভূষণ
• বৃন্দ সতসাই — বৃন্দ (১৬৪৩–১৭২৩)