সৰ্বনাম পদ

সৰ্বনাম পদ (ইংৰাজী: Pronoun) হৈছে বিশেষ্য পদৰ সলনি ব্যৱহাৰ হোৱা শব্দ। অৰ্থাৎ, বাক্যত বিশেষ্য পদ পুনৰাবৃত্তি নকৰি, তাক প্ৰতিষ্ঠাপন কৰিবলৈ ব্যৱহৃত পদক সৰ্বনাম বোলে।^১

সংজ্ঞা

বিশেষ্য পদৰ সলনি ব্যৱহৃত পদক সৰ্বনাম বোলা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে — মই, তুমি, সি, তাই, তেওঁ, তেখেত, আমালোক, তোমালোক ইত্যাদি।^২

শ্ৰেণীবিভাগ

বৈশিষ্ট্যৰ আধাৰত অসমীয়াত সৰ্বনাম পদ চাৰিটা প্ৰধান ভাগত বিভক্ত —^৩

1. ব্যক্তিবোধক সৰ্বনাম (Personal Pronoun)
2. স্থানবোধক সৰ্বনাম (Pronominal Adverb of Place)
3. কালবোধক সৰ্বনাম (Pronominal Adverb of Time)
4. বিশেষণবোধক সৰ্বনাম (Pronominal Adjective)

ব্যক্তিবোধক সৰ্বনাম

ব্যক্তি বা প্ৰাণীবাচক বিশেষ্যৰ সলনি ব্যৱহৃত পদক ব্যক্তিবোধক সৰ্বনাম বোলা হয়।^৪ উদাহৰণ — মই, আমি, তুমি, তই, সি, তাই, তেখেত, সিহঁত, আমালোক, তোমালোক ইত্যাদি।

ব্যক্তিবোধক সৰ্বনাম তিনিটা পুৰুষত বিভক্ত —^৫

• প্ৰথম পুৰুষ — যিজনে কথা কয় (মই, আমি)।
• দ্বিতীয় পুৰুষ — যিজনৰ লগত কথা কোৱা হয় (তই, তুমি, আপুনি)।
• তৃতীয় পুৰুষ — যিজনৰ বিষয়ে কথা কোৱা হয় (সি, তাই, তেওঁ, তেখেত, সিহঁত)।

বি.দ্ৰ.: ব্যক্তিবোধক সৰ্বনামৰ বিভিন্ন বিভক্তিৰূপকেই তিৰ্যক ৰূপ (Oblique Form) বোলা হয়। উদাহৰণ — “তুমি”ৰ ৰূপ “তোমাক”, “তোমাৰ”, “তোমালোকক” ইত্যাদি।^৬

স্থানবোধক সৰ্বনাম

স্থান বা অৱস্থান বুজোৱা বিশেষ্যৰ সলনি ব্যৱহৃত পদক স্থানবোধক সৰ্বনাম বোলা হয়।^৭ উদাহৰণ — ইয়াত, তাত, ক’লৈ, ইয়ালৈ, তালৈ আদি।

কালবোধক সৰ্বনাম

সময় বা কাল সূচক বিশেষ্যৰ সলনি ব্যৱহৃত পদক কালবোধক সৰ্বনাম বোলা হয়।^৮ উদাহৰণ — আজি, কালি, পৰহি, যেতিয়া, কাইলৈ, সেইদিনা আদি।

বিশেষণবোধক সৰ্বনাম

সংজ্ঞা শব্দৰ আগত থকা সৰ্বনাম যি পদবাচক বস্তুৰ বৈশিষ্ট্য বা পৃথকতা সূচায়, তাক বিশেষণবোধক সৰ্বনাম বোলা হয়।^৯ উদাহৰণ — ইমান, যিমান, তিমান, কেনেকৈ, এনেকৈ, যেনেকৈ আদি।

বৈশিষ্ট্য

• সৰ্বনাম বিশেষ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পদ।
• ই বাক্যত পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰে।
• ব্যক্তিবোধক সৰ্বনামত বিভক্তি ৰূপ দেখা যায়।
• বিশেষণবোধক সৰ্বনাম সদায় সংজ্ঞা শব্দৰ আগত থাকে।^১০

আৰু চাওক

• পদ (ব্যাকৰণ)
• অসমীয়া ব্যাকৰণ