বাঘজান

বাঘজান বা বাঘজান গাঁও অসমৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ ডুমডুমা মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন গাঁও। গাঁওখন তিনিচুকীয়া জিলাৰ উজনি অসমৰ তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ উৎপাদন অঞ্চলৰ এটা অংশ।^১

২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি বাঘজান গাঁৱৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৪,৪৮৮ জন। ইয়াৰে ২,২৪৪ জন পুৰুষ আৰু ২,২৪৪ গৰাকী মহিলা।^২

বাঘজান ২০২০ চনত সংঘটিত এক বৃহৎ প্ৰাকৃতিক গেছ নিৰ্গমন দুৰ্ঘটনাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে পৰিচিত হয়। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডৰ বাঘজান তেলক্ষেত্ৰৰ এটা খাদত ২০২০ চনৰ ২৭ মে'ত সংঘটিত হোৱা অনিয়ন্ত্ৰিত গেছ নিৰ্গমনে অঞ্চলটোৰ জনজীৱন, কৃষিভূমি, বনাঞ্চল আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত গুৰুতৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।^৩

ভূগোল

বাঘজান তিনিচুকীয়া জিলাৰ দক্ষিণ-পূব অংশত, ডুমডুমা মহকুমাৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলত অৱস্থিত। গাঁওখনৰ ভৌগোলিক স্থানাংক প্ৰায় ২৭.৬০০২° উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯৫.৪০১৮° পূব দ্ৰাঘিমাংশ। ইয়াৰ গড় উচ্চতা সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ১২৫ মিটাৰ।

গাঁওখনৰ মুঠ ভৌগোলিক এলেকা প্ৰায় ৫৩৩.৮৪ হেক্টৰ।^৪

বাঘজানৰ ভৌগোলিক পৰিৱেশ উজনি অসমৰ সমভূমি, জলাশয়, কৃষিভূমি আৰু বনাঞ্চলৰে গঠিত। অঞ্চলটো ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ইয়াৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক পৰিৱেশৰ ওচৰত অৱস্থিত।

জনসংখ্যা

২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি বাঘজান গাঁৱৰ মুঠ জনসংখ্যা ৪,৪৮৮ জন। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা সমান আছিল।^৫

গাঁওখনৰ জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ অংশ কৃষি, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়, সেৱা আৰু তেল উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত।

অৰ্থনীতি

বাঘজান অঞ্চলৰ অৰ্থনীতি পৰম্পৰাগতভাৱে কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদভিত্তিক। ধান খেতি আৰু অন্যান্য কৃষিকাৰ্য স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।

ইয়াৰ উপৰি বাঘজান অঞ্চলত অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডৰ তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ উৎপাদন কাৰ্যকলাপ চলি আহিছে। তেল আৰু গেছ উদ্যোগৰ উপস্থিতিয়ে অঞ্চলটোৰ অৰ্থনীতি আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছে।

বাঘজান তেলক্ষেত্ৰৰ অৱস্থান ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু মাগুৰী মতাপুং বিলৰ ওচৰত হোৱাৰ বাবে অঞ্চলটোৰ তেল আৰু গেছ উৎপাদন কাৰ্যকলাপৰ পৰিৱেশগত প্ৰভাৱক লৈ বিভিন্ন সময়ত আলোচনা আৰু উদ্বেগ প্ৰকাশ পাইছে।

২০২০ চনৰ গেছ নিৰ্গমন দুৰ্ঘটনা

২০২০ চনৰ ২৭ মে'ত অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডৰ বাঘজান তেলক্ষেত্ৰৰ এটা খাদত অনিয়ন্ত্ৰিত প্ৰাকৃতিক গেছ নিৰ্গমন আৰম্ভ হয়। কেইদিনমানৰ ভিতৰতে নিৰ্গমন অধিক তীব্ৰ হৈ পৰে আৰু পিছত খাদটোত বৃহৎ অগ্নিকাণ্ড সংঘটিত হয়।^৬

এই ঘটনাত তিনিজন লোকৰ মৃত্যু হয় আৰু তিনিজন বিদেশী বিশেষজ্ঞ আহত হয়। গেছ নিৰ্গমনৰ ফলত বাঘজান আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ কেইবাখনো গাঁও, কৃষিভূমি, জলাশয় আৰু বনাঞ্চল ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।^৭

গেছ নিৰ্গমন সম্পূৰ্ণৰূপে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ কেইবামাহো সময় লাগে। ২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত খাদটো সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰা হয়।^৮

গেছ নিৰ্গমনৰ ফলত স্থানীয় লোকসকলৰ ঘৰ-বাৰী, কৃষিভূমি আৰু জীৱিকাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰে। বিস্তৃত অঞ্চলত অগ্নিকাণ্ড আৰু গেছৰ প্ৰভাৱৰ বাবে বহু লোকক নিৰাপদ স্থানলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।^৯

পৰিৱেশ

বাঘজান অঞ্চলটো জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ দিশৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ। অঞ্চলটোৰ ওচৰত ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু মাগুৰী-মতাপুং বিল অৱস্থিত। এই জলাভূমি আৰু বনাঞ্চলসমূহ বহু প্ৰজাতিৰ চৰাই, মাছ, স্তন্যপায়ী আৰু অন্যান্য জলজ আৰু স্থলজ প্ৰাণীৰ বাসস্থান।

২০২০ চনৰ গেছ নিৰ্গমনৰ ফলত অঞ্চলটোৰ জলাশয়, বনাঞ্চল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পৰাৰ আশংকা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।^১০

মাগুৰী-মতাপুং বিলৰ জলজ পৰিৱেশ আৰু চৰাইৰ বাসস্থানৰ ওপৰত গেছ নিৰ্গমন আৰু অগ্নিকাণ্ডৰ প্ৰভাৱক লৈ পৰিৱেশবিদসকলে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছিল।

পৰিবহণ

বাঘজান ডুমডুমা আৰু তিনিচুকীয়াৰ সৈতে পথযোগে সংযুক্ত। ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ নগৰসমূহৰ ভিতৰত ডুমডুমা আৰু তিনিচুকীয়া উল্লেখযোগ্য।

ৰে'ল যোগাযোগৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ওচৰত থকা ষ্টেচনসমূহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তিনিচুকীয়া ৰে'ল ষ্টেচন উজনি অসমৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰে'ল সংযোগ কেন্দ্ৰ।

নিকটৱৰ্তী বিমানবন্দৰ হৈছে ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ।

শিক্ষা

বাঘজান আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ অঞ্চলত প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক পৰ্যায়ৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠান আছে। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ডুমডুমা, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন মহাবিদ্যালয় আৰু উচ্চ শিক্ষানুষ্ঠানলৈ যায়।

সামাজিক ইতিহাস

বাঘজান অঞ্চলটো বিভিন্ন সময়ত সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ঘটনাৰ সৈতে জড়িত হৈ আহিছে। তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ উদ্যোগৰ বিকাশৰ সমান্তৰালভাৱে ভূমি, পৰিৱেশ, জীৱিকা আৰু সম্পদৰ অধিকাৰক লৈ স্থানীয় সমাজত বিভিন্ন সময়ত উদ্বেগ প্ৰকাশ পাইছে।^১১

বাঘজান অঞ্চলৰ সৈতে উগ্ৰপন্থী কাৰ্যকলাপৰ ইতিহাসৰ কথাও বিভিন্ন সংবাদ প্ৰতিৱেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে। ২০২১ চনত অঞ্চলটোৰ কেইজনমান যুৱক নিৰুদ্দেশ হোৱা আৰু তেওঁলোকে নিষিদ্ধ উগ্ৰপন্থী সংগঠনত যোগদান কৰাৰ সন্দেহ প্ৰকাশ পোৱাৰ বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।^১২

গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান

• বাঘজান তেলক্ষেত্ৰ
• ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
• মাগুৰী মতাপুং বিল

লগতে চাওক

• অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড
• ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান
• তিনিচুকীয়া জিলা
• ডুমডুমা

তথ্যসূত্ৰ

[[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]