ফৰ্মুদ আলি

ফৰ্মুদ আলি ( Pharmud Ali) ১৮৫৭ চনত হোৱা ভাৰতৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ ১৮৫৭ৰ সময়ত অসমৰ মণিৰাম দেৱানৰ লগত লগ হৈ দেশৰ মুক্তিৰ বাবে কৰা কাম-কাজৰ বাবে বৃটিছৰ হাতত বন্দী হৈ কাৰাবাস খাটিছিল৷ এওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল পদো মোল্লা৷ ফৰ্মুদ আলিৰ জন্মস্থান যোৰহাট৷^১

এওঁ এগৰাকী সংগীতজ্ঞ আৰু বেহেলাবাদক আছিল৷ আহোম ৰজা কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহৰ দিনত তেওঁ ৰাজহাউলীত কুঁৱৰীসকলক সংগীতৰ তালিম দিছিল৷ ফৰ্মুদ আলি চিলাই কৰা আৰু গুণাৰ কাৰচিপি কামতো পাকৈত আছিল৷^২

১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ ১৮৫৭ৰ সময়ত মণিৰাম দেৱানে ফৰ্মুদ আলি, বাহাদুৰ গাঁওবুঢ়া, কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ আদিৰ সহযোগত অসমৰ পৰা ব্ৰিটিছ শাসন ওফৰাবলৈ যো-জা কৰিছিল। বাহাদুৰ গাঁওবুঢ়াক মুছলমানসকলৰ সমৰ্থন গোটোৱাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। বাহাদুৰ আৰু ফৰ্মুদ আলীয়ে নুৰ মহম্মদ নামৰ এজন সেনা বিষয়াক কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহৰ ওচৰলৈ বিদ্ৰোহৰ আলোচনাৰ বাবে লৈ গৈছিল।^৩ ১৮৫৮ চনত ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ষড়যন্ত্ৰৰ অপৰাধত মণিৰাম দেৱান, পিয়লি বৰুৱা আদিক দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়। তেওঁলোকক যোৰহাট জেলৰ প্ৰাংগণত ফাঁচী দিয়া হয় আৰু আন সহযোগী বিদ্ৰোহীসকলৰ লগতে ফৰ্মুদ আলীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি^৪ তেওঁৰ সম্পত্তি বাজেয়াপ্ত কৰি কলিয়াপানীলৈ (আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ চেলুলাৰ জে'ল) নিৰ্বাসন দিয়া হয়। পিছলৈ সাধাৰণ ক্ষমাদান কৰি বাহাদুৰ গাঁওবুঢ়া, দুতি বৰুৱাৰ লগতে ফৰ্মুদ আলিকো শাস্তি ৰেহাই দি অসমলৈ উভতি আহিবলৈ দিয়া হয়৷^৫