প্ৰথম ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনা

ৱিকিপিডিয়া-ৰ ডাটাবেছত সংৰক্ষিত প্ৰথমটো সম্পাদনা বেটুপাত পৃষ্ঠাত ১৫ জানুৱাৰী ২০০১ তাৰিখে সন্ধিয়া ১৯:২৭ বজাত (UTC) কৰা হৈছিল। এই সম্পাদনাটো সম্পূৰ্ণৰূপে এই বাক্যটো আছিল— “This is the new WikiPedia! ”। ২০১৯ চনত সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক জিম্মী ৱেল্‌ছে কৈছিল যে ইয়াৰ আগত কিছুমান সম্পাদনা হৈছিল যিবোৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব পৰা নাযায়, আৰু প্ৰথম শব্দসমূহ আছিল "Hello, World!"। ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰত ৱেল্‌ছে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ এই প্ৰথম সম্পাদনাটোৰ পুনৰ-সৃষ্ট ৰূপ থকা এটা ৱেবছাইট সৰ্বোচ্চ দাম দিব পৰা ব্যক্তিক non-fungible token (NFT) হিচাপে বিক্ৰী কৰিব।

পটভূমি

সহযোগিতাৰে লিখা, মুক্ত লাইচেন্সযুক্ত hypertext বিশ্বকোষৰ ধাৰণাটো প্ৰথমে ১৯৯০ দশকত উত্থাপন হৈছিল; Richard Stallman-এ ১৯৯৮ চনত “Free Universal Encyclopedia and Learning Resource” প্ৰস্তাৱ কৰিছিল।^১

২০০১ চনত লেৰী ছেংগাৰে ৱিকিপিডিয়াক সাধাৰণ জনতাৰ স্বেচ্ছাসেৱী লিখনিসমূহৰ উৎস হিচাপে কল্পনা কৰিছিল, যিবোৰ পিছলৈ নুপিডিয়া-লৈ “feed” কৰা হ’ব; Nupedia আছিল Jimmy Wales-এ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু “যোগ্য স্বেচ্ছাসেৱী অৱদানকাৰী”সকলে বহু-ধাপৰ peer review প্ৰক্ৰিয়াৰে লিখা এক সহযোগিতামূলক বিশ্বকোষ।^২

ছেংগাৰে নুপিডিয়া মেইলিং তালিকালৈ প্ৰেৰণ কৰা এটা বাৰ্তাত কৈছিল— “Humor me [...] go there and add a little article. It will take all of five or ten minutes.”^২

১৩ জানুৱাৰী ২০০১ তাৰিখে ৱিকিপিডিয়াৰ ডোমেইন নাম পঞ্জীয়ন কৰা হয়,^৩ আৰু ১৫ জানুৱাৰী ২০০১ তাৰিখে ৱিকিপিডিয়া আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা হয়।^৩৪

প্ৰথম সম্পাদনা

ঐতিহাসিকভাৱে, ৱিকিপিডিয়াৰ ডাটাবেছত সংৰক্ষিত আটাইতকৈ পুৰণি সম্পাদনাটো আছিল ১৬ জানুৱাৰী ২০০১ তাৰিখে ২০:০৮ বজাত (UTC) কৰা UuU নামৰ পাতৰ এটা সংশোধন। এই পাতখন U অক্ষৰে আৰম্ভ হোৱা দেশসমূহৰ এখন তালিকা আছিল আৰু তেতিয়াৰ ছফ্টৱেৰ সীমাবদ্ধতাৰ বাবে অদ্ভুত নাম দিয়া হৈছিল।^৫

কিন্তু সেই সময়ছোৱাত ব্যৱহৃত UseModWiki ছফ্টৱেৰটোৱে পাতৰ ইতিহাস নিৰ্ভৰযোগ্যভাৱে সংৰক্ষণ কৰা নাছিল। ২০১০ চনত ৱিকিমিডিয়া ডেভেলপাৰ Tim Starling-এ সংৰক্ষণাগাৰত UseModWiki-ৰ আগৰ কিছুমান অপ্ৰাপ্য সম্পাদনাৰ ৰেকৰ্ড বিচাৰি পাইছিল।^৬

এই সম্পাদনাসমূহ ৩০ জুলাই ২০১৯ তাৰিখে ০২:২৮ বজাত (UTC) ৱিকিপিডিয়াৰ ডাটাবেছত আমদানি কৰাৰ পাছত,^৭ আটাইতকৈ পুৰণি নথিভুক্ত সম্পাদনাটো হৈ পৰে ১৫ জানুৱাৰী ২০০১ তাৰিখে কৰা বেটুপাত পৃষ্ঠাৰ সৃষ্টি, য’ত “This is the new WikiPedia! ” লিখা আছিল।^৮

এই আমদানিৰ বিষয়ে অৱগত হোৱাৰ পিছত ৱেল্‌ছে কৈছিল—

এইবোৰ এতিয়ালৈকে পোৱা আটাইতকৈ পুৰণি সম্পাদনা, কিন্তু একেবাৰে প্ৰথম নহয়। UseMod wiki-ৰ আৰম্ভণি দিনত মই বহুতো বস্তু hard drive-ৰপৰাই মচি পেলাইছিলোঁ। সেইবোৰ কেতিয়াও পোৱা নাযাব। প্ৰথম শব্দসমূহ, যিবোৰ সোনকালে মচি পেলোৱা হৈছিল, আছিল “Hello, World!”

নন-ফাঞ্জিবল টোকেন বিক্ৰী

৩ ডিচেম্বৰ ২০২১ তাৰিখে ৱেল্‌ছে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ নিলামঘৰ Christie's-ৰ জৰিয়তে, “This is the new WikiPedia! ” সম্পাদনাৰ আগতে কৰা বুলি দাবী কৰা প্ৰথম ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাটোৰ পুনৰ-সৃষ্টিৰ এটা non-fungible token (NFT) বিক্ৰী কৰিব।^৪

এই সম্পাদনাটো, যাৰ সময়চিহ্ন ১৫ জানুৱাৰী ২০০১ তাৰিখে ১৮:২৯ UTC বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, বেটুপাত পাতত আছিল আৰু ইয়াত "Hello, World!" লিখা আছিল; এইটো পৰীক্ষামূলকভাৱে কৰা হৈছিল আৰু পিছলৈ মচি পেলোৱা হৈছিল।

বিক্ৰী কৰা বস্তুটো সম্পাদনাটোৰ প্ৰকৃত মালিকানা নাছিল (কাৰণ ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তু copyleft লাইচেন্সৰ অধীনত), বৰঞ্চ ই এটা “ডিজিটেল আইটেম” আছিল য’ত ক্ৰেতাৰ নাম আৰু সম্পাদনাটোৰ URL সংৰক্ষিত থাকে, কিন্তু মালিকক কোনো বিশেষ অধিকাৰ নিদিয়ে।

এই NFT-টো US$750,000ত বিক্ৰী হয়।^৯

বহু ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকেই বিভিন্ন কাৰণত এই বিক্ৰীৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি তুলিছিল। কিছুমানে ইয়াক ৱিকিপিডিয়াৰ মুক্ত জ্ঞান নীতিসমূহৰ সৈতে অসংগত বুলি মন্তব্য কৰিছিল।