দেৱৰত জনক

দেৱৰত জনক প্ৰাচীন বিদেহ ৰাজ্যৰ জনক বংশৰ জনক ৰজা নিমিৰ ষষ্ঠ বংশধৰ। তেওঁ ইক্ষ্ৱাকু বংশধৰ আছিল।^১ পিতৃ সুকেতুৰ পিছত তেওঁ বিদেহ ৰাজ্যৰ ৰজা হৈছিল। বাল্মীকি ৰামায়ণৰ মতে দেৱৰত জনক ভগৱান শিৱৰ বিখ্যাত ঐশ্বৰিক ধনু পিনাকৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ দিয়াৰ দায়িত্ব পাইছিল।^২৩

বিৱৰণ

গ্ৰন্থসমূহৰ মতে, নিমি ৰজাৰ মৃত্যুৰ পিছত নিৰ্জীৱ শৰীৰৰ পৰা মিথিৰ জন্ম হৈছিল যিজন প্ৰথম ৰজা জনক হৈছিল। ইয়াৰ পিছত ৰজা মিথিৰ পুত্ৰ উদবসু যাৰ পৰা নন্দীবৰ্ধনৰ জন্ম হৈছিল; তেওঁৰ পুত্ৰ আছিল সুকেতু (সুকেশ বুলিও জনা যায়) যাৰ পৰা দেৱৰতৰ জন্ম হৈছিল। ৰামায়ণত সীতাৰ পিতৃ শ্ৰীধ্বজ জনক, মিথিলাত ভগৱান ৰাম আৰু দেৱী সীতাৰ স্বয়ংভাৰ সভাত ঐশ্বৰিক ধনু পিনাকৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিছিল। তেওঁ ক’লে যে দক্ষ যজ্ঞৰ ধ্বংসৰ সময়ত ভগৱান শিৱই দেৱতাসকলক কৈছিল, “যজ্ঞত অংশগ্ৰহণৰ উদ্দীপনাৰ বাবে তোমালোকে মোৰ দুখত অংশ ল’ব পৰা নাছিলা”। গতিকে মই মোৰ ধনুৰে তোমালোকৰ বহুমূলীয়া মূৰবোৰ কাটি পেলাম।" তেতিয়া দেৱতাসকলে লগে লগে ক্ষমা খুজি তেওঁৰ কৃপা লাভ কৰিলে। তাৰ পিছত ভগৱান শিৱই তেওঁলোকক এই ধনু উপহাৰ দিলে যিটো তেওঁলোকে পিছলৈ আমাৰ পূৰ্বপুৰুষ দেৱৰতক দিলে।^২৪৫

বৃহত্তৰ গ্ৰন্থ বৃহদ্বীষ্ণুপুৰাণৰ এটা খণ্ড মিথিলা মহাত্ম্য গ্ৰন্থত মিথিলাক ৪৮ নং শ্লোকত দেৱৰত জনক ভূমি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^৬

देवरात तपोभूमिः शिवतुष्टिकरीमता। यत्र प्राप्तं धनुरत्नं तेन या साम्मवीवभौ।।

— ৪৮ নং পদ, মিথিলা মহাত্ম্য, বৃহদা বিষ্ণু পুৰাণ