তৈমুৰ লং

তৈমুৰ লং (ইংৰাজী ভাষা: Timur the Lame, তুৰ্কী: Tamerlane; জন্ম: ৯ এপ্ৰিল ১৩৩৬ – মৃত্যু: ১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪০৫) আছিল বিশাল তুৰ্ক-মোঙ্গল সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু এজন নৃশংস সামৰিক বীৰ। তেওঁ ১৪শ শতিকাত মোঙ্গল সাম্ৰাজ্যৰ উত্তৰাধিকাৰী বুলি দাবী কৰি মধ্য এছিয়া, দক্ষিণ এছিয়া, পশ্চিম এছিয়া আৰু ইউৰোপলৈ বিস্তৃত সামৰিক অভিযান চলায়।^১

নাম আৰু পৰিচয়

তেওঁক “তৈমুৰ লং” (Timur-e Lang) বুলি কোৱা হয়, কাৰণ তেওঁৰ ভৰিত আঘাত আছিল। পশ্চিমে তেওঁক “Tamerlane” নামেৰে জানে। তেওঁ নিজকে চেঙ্গিছ খানৰ বংশধৰ বুলি দাবী কৰিছিল যদিও সেয়া পৰিষ্কাৰ প্ৰমাণিত নহয়।^২

সামৰিক অভিযান

তৈমুৰৰ সামৰিক অভিযান অতিশয় বিস্তৃত আৰু নৃশংস আছিল। তলত কেইটামান উল্লেখযোগ্য অভিযান দিয়া হ'ল:

মধ্য এছিয়া

তেওঁ Samarkandক ৰাজধানী কৰি Transoxiana অঞ্চলৰ ওপৰত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে।

ইৰাণ আৰু মেস’পটেমিয়া

তেওঁ Persia আৰু Baghdadৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰি শ শ হাজাৰ লোক হত্যা কৰে।^৩

ভাৰত — দিল্লী অভিযান (১৩৯৮)

১৩৯৮ চনত তৈমুৰ দিল্লীৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰে আৰু Nasir-ud-Din Mahmud Tughluqক পৰাস্ত কৰে। দিল্লী নগৰখনত বহু হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হয়।^৪

আন অঞ্চলসমূহ

তেওঁ ছিৰিয়া, Anatolia, Georgia, ৰাছিয়াৰ বহু অংশ দখল কৰে।

শাসন আৰু ৰাজনীতি

তেওঁ Samarkandত এক কেন্দ্ৰীয় ৰাজধানী স্থাপন কৰে। স্থাপত্য আৰু সংস্কৃতি উন্নয়ন কৰে যদিও তেওঁৰ শাসন অতি নিষ্ঠুৰ আছিল। তেওঁ ইছলামৰ প্ৰচাৰক আছিল, কিন্তু বহু ইছলামিক অঞ্চলতো আক্ৰমণ কৰিছিল।

মৃত্যু

তেওঁ ১৪০৫ চনত চীন অভিমুখে সামৰিক অভিযান আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত কাজাখাস্তানৰ Otrar নামৰ ঠাইত মৃত্যুবৰণ কৰে। তেওঁৰ সমাধি Gur-e-Amirত অৱস্থিত।^৫

ঐতিহাসিক মূল্যায়ন

তৈমুৰক একাধাৰে বিজয়ী আৰু নৃশংস ধৰ্মপন্থী বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে Timurid সাম্ৰাজ্য আৰু পাছত মুঘল সাম্ৰাজ্য গঢ়ি তোলে।