চেৰ্নিহিভ কলেজিয়াম

চেৰ্নিহিভ কলেজিয়াম ( Chernihiv Collegium) কছাক হেটমেনাতৰ অন্যতম প্ৰথম শিক্ষানুষ্ঠান আছিল। ইয়াত ডিনিপ্ৰ নদীৰ বাওঁপাৰৰ অঞ্চলত প্ৰথমে সম্পূৰ্ণ মাধ্যমিক আৰু পিছলৈ উচ্চ ধৰ্মীয় শিক্ষা প্ৰদান কৰা হৈছিল। কলেজিয়ামটোৰ সৰ্বাধিক সমৃদ্ধিৰ সময়ত ই এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষা আৰু বৌদ্ধিক কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হৈছিল। ৰাছিয়াত ইয়াৰ খ্যাতি ইমানেই বৃদ্ধি পাইছিল যে ইয়াক "চেৰ্নিহিভৰ এথেন্স" বুলি কোৱা হৈছিল। ইতিহাসচৰ্চাত চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামক কিয়েভ-ম’হিলা কলেজিয়ামৰ অন্যতম প্ৰথম শাখা বুলি গণ্য কৰা হয়।

চেৰ্নিহিভ কলেজিয়াম চেৰ্নিহিভ চহৰৰ কেন্দ্ৰত, প্ৰাক্তন দুৰ্গৰ গড়ৰ কাষত অৱস্থিত। ইয়াৰ ওচৰতে ছেইণ্ট বৰিছ আৰু গ্লেব কেথেড্ৰেল আৰু ডাইটিনেটছ উদ্যান আছে।

বিৱৰণ

১৯৬৩ চনৰ ২৪ আগষ্টত ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ মন্ত্ৰী পৰিষদৰ ৯৭০ নম্বৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি ৮১৩ নম্বৰ সংৰক্ষণ নম্বৰৰ সৈতে কলেজিয়ামটোক ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰকৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়।^১

১৭০০ চনত চেৰ্নিহিভ আৰু নোভহ'ৰড-ছিভেৰস্কিৰ আৰ্চবিচপে নোভহ'ৰড-ছিভেৰস্কিৰ স্লাভিক-লেটিন আৰু স্লাভিক-গণিতৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ ভিত্তিত কলেজিয়ামটো স্থাপন কৰে। ইয়াৰ বাবে হেটমেন ইভান মাজেপাৰ কাৰ্যালয়ে ধন আগবঢ়াইছিল। এই প্ৰতিষ্ঠা ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট পিটাৰ মহানৰ শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যে কলেজিয়াম স্থাপনৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি কৰা হৈছিল।^২

কলেজিয়ামৰ ভৱনটো কছাক বেৰোক শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

ইতিহাস

১৭০০ চনত চেৰ্নিহিভ আৰু নোভহ'ৰড-ছিভেৰস্কিৰ আৰ্চবিচপ তথা পিছলৈ টবোলস্কৰ আৰ্চবিশপ হোৱা য়োৱান মাক্সিমোভিচ ভাসিলকোভস্কিয়ে কলেজিয়ামটো স্থাপন কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামক সৰু ৰাছিয়ান কলেজিয়াম বুলি কোৱা হৈছিল।

চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামত লাজাৰ বাৰানোভিচৰ বিদ্যালয়সমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়সমূহ আছিল স্লাভিক-লেটিন আৰু স্লাভিক-গণিত বিদ্যালয়। ১৬৮৯ চনত এই বিদ্যালয়সমূহ নোভহ'ৰড-ছিভেৰস্কিৰপৰা চেৰ্নিহিভলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। স্লাভিক বিদ্যালয়খন প্ৰথমতে বৰিছোগ্লেবস্কি মঠত আছিল। ১৭শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা মঠৰ ভোজনালয়ৰ ভৱনটো কলেজিয়ামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

১৭০০ চনৰপৰা ১৭০২ চনৰ ভিতৰত ভৱনটোৰ পশ্চিম অংশৰ ওপৰত দুটা স্তৰৰ ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। তলৰ স্তৰটো ঘণ্টাৰ বাবে আৰু ওপৰৰ স্তৰটো ছেইণ্ট জন দ্য থিঅ'লজিয়ানৰ গীৰ্জাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। একে সময়তে ভৱনটোৰ পূব অংশতো নিৰ্মাণৰ কাম চলিছিল। ভোজনালয়ৰ ওপৰত দ্বিতীয় মহলা নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াত এটা ডাঙৰ ভোজনালয় আৰু সৰ্বসন্তৰ গীৰ্জা স্থাপন কৰা হৈছিল।

কলেজিয়ামৰ ব্যাকৰণৰ শ্ৰেণীত বিভিন্ন ভাষা পঢ়োৱা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত লেটিন, পোলিছ আৰু গীৰ্জাৰ স্লাভিক ভাষা আছিল। ১৮শ শতিকাৰ ৩০ৰ দশকৰপৰা ৰাছিয়ান ভাষাও পঢ়োৱা হৈছিল। প্ৰথমতে কলেজিয়ামত চাৰিটা শ্ৰেণী আছিল। এই শ্ৰেণীবোৰত লেটিন আৰু পোলিছ ভাষাত ব্যাকৰণ আৰু বাক্যগঠন পঢ়োৱা হৈছিল। ব্যাকৰণৰ শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছতহে লেটিন ভাষাত অলংকাৰশাস্ত্ৰ, কাব্যতত্ত্ব আৰু দৰ্শনৰ পাঠ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সম্পূৰ্ণ পাঠ্যক্ৰম শেষ কৰিবলৈ ছয় বছৰ লাগিছিল।

প্ৰথম অৱস্থাত কলেজিয়ামত দুজন শিক্ষক আৰু এজন অধ্যক্ষ আছিল। ১৮শ শতিকাৰ ৩০ৰ দশকৰপৰা শিক্ষক তিনিজন হৈছিল। ছাত্ৰসকল বিভিন্ন সামাজিক শ্ৰেণীৰ আছিল। কেৱল ধৰ্মযাজকৰ সন্তানেই নহয়, অভিজাত, নগৰবাসী আৰু কছাকসকলৰ সন্তানেও ইয়াত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। কিয়েভ-ম’হিলা একাডেমীৰ দৰেই ইয়াতো বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল।

১৮শ শতিকাৰ ৩০ৰ দশকৰ মাজভাগলৈ চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামত কাব্যতত্ত্বৰ বাবে পৃথক শ্ৰেণী নাছিল। অধ্যক্ষই একেলগে অলংকাৰশাস্ত্ৰ, যুক্তিবিদ্যা আৰু দ্বান্দ্বিক যুক্তিৰ সৈতে কাব্যতত্ত্ব পঢ়ুৱাইছিল। কাব্যতত্ত্ব আৰু অলংকাৰশাস্ত্ৰৰ পাঠত প্ৰাচীন কবিতা আৰু বক্তৃতা কলাৰ তাত্ত্বিক ভিত্তি অধ্যয়ন কৰা হৈছিল। ছাত্ৰসকলে লেটিন আৰু পোলিছ ভাষাত কবিতা লিখা, বক্তৃতা প্ৰস্তুত আৰু প্ৰদান কৰা, প্ৰশস্তি আৰু ধৰ্মোপদেশ লিখা আদি শিকিছিল। ১৮শ শতিকাৰ ৪০ৰ দশকৰপৰা ৰাছিয়ান ভাষাতো বক্তৃতা দেখা যাবলৈ আৰম্ভ কৰে।^৩

কিয়েভ-ম’হিলা একাডেমীত চলি অহা শৈক্ষিক পৰম্পৰা অনুসৰি চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামৰ কাব্যতত্ত্ব, অলংকাৰশাস্ত্ৰ আৰু দৰ্শনৰ প্ৰতিজন শিক্ষকে নিজৰ পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰি ছাত্ৰসকলক পঢ়ুৱাব লাগিছিল। বৰ্তমানলৈ চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামৰ অতি কমসংখ্যক হাতে লিখা পাঠ্যক্ৰম সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইতিহাসবিদ এন. আই. পেট্ৰোভে প্ৰথমবাৰৰ বাবে চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামৰ পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ বিস্তৃত বিৱৰণ প্ৰস্তুত কৰিছিল।

১৭০৫ চনত কলেজিয়ামত "ঈশ্বৰীয় শাস্ত্ৰৰ দাপোণ" নামৰ ছন্দোবদ্ধ কবিতাৰ এখন সংকলন প্ৰকাশ কৰা হয়।

১৭১৬ চনত কলেজিয়ামৰ শিক্ষকসকলে টাইটাছ লিভিয়াছৰ ৰোমৰ ইতিহাস গীৰ্জাৰ স্লাভিক ভাষালৈ অনুবাদ কৰে।

১৭১৭ চনত চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামৰ শিক্ষক আৰু ট্ৰিনিটি-ইলিনস্কি মঠৰ আৰ্কিমেণ্ড্ৰাইট জাৰ্মান কনোনোভিচয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে চেৰ্নিহিভত নতুন নিয়ম প্ৰকাশ কৰে। ইয়াত পাঠকৰ বাবে নতুন নিয়মৰ অস্পষ্ট অংশসমূহৰ ব্যাখ্যা দিয়া হৈছিল।

১৭৪৯ চনত এম্ব্ৰ'ছ ডুবনেভিচৰ উদ্যোগত দৰ্শনৰ এটা শ্ৰেণী খোলা হয়। ঠাইৰ অভাৱৰ বাবে এই শ্ৰেণীৰ পাঠ ভোজনালয়ত অনুষ্ঠিত হৈছিল। দৰ্শন আৰু তাৰ পিছত পঢ়োৱা ধৰ্মতত্ত্বৰ পাঠ্যক্ৰমে অলংকাৰশাস্ত্ৰৰ পাঠ্যক্ৰমতকৈ উচ্চ পৰ্যায়ৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰিছিল। দৰ্শনৰ পাঠ্যক্ৰম দুবছৰীয়া আছিল। ১৮শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধৰপৰা কলেজিয়ামত জাৰ্মান, গ্ৰীক আৰু ফৰাচী ভাষাৰ লগতে পাটিগণিত, জ্যামিতি আৰু সমতলমিতিৰ পাঠো আৰম্ভ হয়।

১৭৮৪ চনৰপৰা ১৭৮৬ চনৰ ভিতৰত চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামক চেৰ্নিহিভ ধৰ্মতত্ত্বীয় ছেমিনাৰীলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াত গীৰ্জাৰ প্ৰাচীন সামগ্ৰীৰ এটা সংগ্ৰহালয় আৰু এটা গীৰ্জা-প্ৰত্নতাত্ত্বিক আয়োগ স্থাপন কৰা হয়। ছেমিনাৰীৰ শিক্ষকসকলে গৱেষণামূলক কাম কৰিছিল আৰু "চেৰ্নিহিভ ধৰ্মীয় বাতৰি" আৰু "বিশ্বাস আৰু জীৱন" নামৰ আলোচনীত লেখা প্ৰকাশ কৰিছিল।

১৮শ শতিকাৰ শেষৰফালে ভৱনটোত কাৰ্যালয় স্থাপনৰ বাবে ইয়াৰ পুনৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰা হয়।

১৯শ শতিকাত পুনৰ নিৰ্মাণৰ সময়ত ভৱনটোৰ সন্মুখভাগৰ সম্পূৰ্ণ অলংকাৰ ধ্বংস কৰা হয় আৰু দেৱালসমূহ মসৃণভাৱে প্লাষ্টাৰ কৰা হয়।

১৮৯১ চনত পশ্চিমফালে ৰাছিয়ান পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলীৰ এটা প্ৰৱেশকক্ষ আৰু বাৰাণ্ডা যোগ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ভৱনটো আৱাসিক ব্যৱহাৰৰ উপযোগী কৰিবলৈ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।

১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনৰ ভিতৰত স্মাৰকটোৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।

১৯৭০ চনৰপৰা ১৯৮০ চনৰ ভিতৰত ভৱনটোৰ মেৰামতি আৰু সংস্কাৰ কৰা হয়।

বৰ্তমান চেৰ্নিহিভ কলেজিয়াম ৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য আৰু ঐতিহাসিক সংৰক্ষিত অঞ্চল "প্ৰাচীন চেৰ্নিহিভ"ৰ অংশ।

ধৰ্মযাজক অধ্যক্ষসকলৰ তালিকা

তলত চেৰ্নিহিভ কলেজিয়ামৰ ধৰ্মযাজক অধ্যক্ষসকলৰ তালিকা দিয়া হৈছে:^৪

• এন্থনী ষ্টাখোভস্কি (১৭০০–১৭০৯)
• জন ডুবিনস্কি (১৭২১, ১৭২৪–১৭২৫)
• জাষ্টিন বোগুছলাভস্কি (১৭২২)
• ফাড্ডেই কোকুইলোভিচ (১৭২২, ১৭২৩–১৭২৪)
• দিমিত্ৰী স্মিয়ালোভস্কি (১৭২৬–১৭২৭)
• ভাৰলাম ডেমচিনস্কি (১৭২৭–১৭২৮)
• এফ্ৰাইম বোল্ডিনস্কি (১৭২৭, ১৭২৯–১৭৩০)
• মেলেটি ঝুৰাকোভস্কি (১৭৩০–১৭৩১)
• টোভিয়া স্মৰঝেভস্কি (১৭৩২–১৭৩৪)
• জোছাফ লিপিয়াটস্কি (১৭৩৫–১৭৩৭)
• ছফ্ৰনি জিমিনস্কি (১৭৩৭–১৭৩৯)
• পাংক্ৰাটি চেৰ্নিস্কি (১৭৩৯–১৭৪২)
• ছিমন বোৰেটস্কি (১৭৪২–১৭৪৪)
• য়োনা নাৰোঝনিটস্কি (১৭৪৪–১৭৪৮)
• ছিলভেষ্টাৰ নোভোপলস্কি (১৭৪৯–১৭৫২)
• গেব্ৰিয়েল অগিনস্কি (১৭৫৩–১৭৫৬)
• জেৰেমিয়া গুছাৰেভস্কি (১৭৫৬–১৭৫৮)
• পেট্ৰনিয় গাংকেভিচ (১৭৫৯–১৭৬১)
• পেট্ৰিচি কোটেলনেটস্কি (১৭৬১–১৭৬৮)
• কেলিষ্ট জভেনিগোৰোডস্কি (১৭৬৯–১৭৭৬)
• য়োনা লেভিটস্কি (১৭৭৬–১৭৭৮)
• পাল্লাডি লুকাশেভিচ (১৭৭৮–১৭৮২)
• ডেভিড (১৭৮৩–১৭৮৬)

স্থাপত্যিক ৰূপ

ভৱনটোৰ পৰিকল্পনা দীঘলীয়া আয়তাকাৰ আৰু ই পশ্চিমৰপৰা পূবলৈ বিস্তৃত। ভৱনটোৰ পশ্চিম অংশৰ ওপৰত এটা ঘণ্টাঘৰ আছে। সংলগ্ন প্ৰৱেশকক্ষ আৰু বাৰাণ্ডাসহ ভৱনটোৰ দৈৰ্ঘ্য ৪৮ মিটাৰ। ঘণ্টাঘৰটোৰ উচ্চতা ৪০ মিটাৰ। দেৱালৰ গাঁথনি খাঁজযুক্ত ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ভেটি আৰু নিম্নভাগৰ গাঁথনিত বৃহৎ শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

মূল ভৱনটোৰ চিলিংসমূহ খিলানযুক্ত আৰু সমতল। ছেইণ্ট জন দ্য ইভানজেলিষ্টৰ গীৰ্জাৰ চিলিং বন্ধ খিলানযুক্ত। ইয়াৰ উলম্ব অংশবোৰ মণিৰ নক্সাযুক্ত দণ্ডৰে সজোৱা হৈছে আৰু খিলানত ষ্টাকোৰ অলংকৰণ আছে। আন কোঠাবোৰৰ চিলিং বন্ধ আৰু অৰ্ধবৃত্তাকাৰ খিলানেৰে নিৰ্মিত। এইবোৰত কাঠামোগত সহায়ক অংশ আছে।

সৰ্বসন্তৰ গীৰ্জাৰ গম্বুজসমূহ এতিয়া নাই। কিন্তু বৃহৎ ঢোলাকৃতিৰ অংশৰ ভাৰবহনকাৰী অংশ আৰু গৰ্ভগৃহৰ পাল সংৰক্ষিত হৈ আছে। সন্মুখভাগ পিলাষ্টাৰ, তিনি-চতুৰ্থাংশ স্তম্ভ, খাঁজ, ইটাৰ অলংকাৰ, টাইলৰ সংযোজন আৰু স্তম্ভযুক্ত খিলানৰ বেল্টেৰে সমৃদ্ধভাৱে সজোৱা হৈছে।

খিৰিকীবোৰ বিভিন্ন আকৃতিৰ অলংকৃত ফ্ৰেম, স্তম্ভ আৰু কোকোছনিকৰে সজোৱা হৈছে। ঘণ্টাঘৰটোৰ ফ্ৰিজত ষ্টাকোৰ গোলাপাকৃতিৰ অলংকাৰ আৰু মাটিৰে নিৰ্মিত দৃশ্যভিত্তিক উত্থিত অলংকাৰ আছে। কলেজিয়ামটোৰ স্থাপত্য আৰু অলংকৰণ ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যৰ এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ই ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্মাৰক।^৫