কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি (ইউক্ৰেইনীয়ান: Кам'янець-Подільський; পোলিশ: Kamieniec Podolski) হৈছে পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ স্মোট্ৰিচ নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন চহৰ। ই চহৰখন চ্চাৰ্নিভট্সিৰ উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত। পূৰ্বতে খমেলনিটস্কি ওব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ থকা এই চহৰখন বৰ্তমান খমেলনিটস্কি ওব্লাষ্টৰ অন্তৰ্গত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ৰায়নৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ইয়াত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি নগৰীয়া হ্ৰমাডাৰ প্ৰশাসন পৰিচালিত হয়।^১

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি হৈছে পোডোলিয়া অঞ্চলৰ এক ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ। ই ডাচি অফ পোডোলিয়া, পোডোলিয়ান ভোইভোডশ্বিপ, পোডোলিয়া য়োলেট, পোডোলিয়া গভৰ্নৰেট আৰু পোডোলিয়ান জিলাৰ ৰাজধানী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইউক্ৰেইন-ছোভিয়েট যুদ্ধৰ সময়ত, চহৰখনে আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯১৯ চনৰপৰা ১৯২০ চনলৈ ইউক্ৰেইন গণ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ অস্থায়ী ৰাজধানী হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল।^২

নামকৰণ

প্ৰথমাৱস্থাত এই চহৰখন কেৱল কামিয়ানেটছ (Kamianets) নামেৰে জনাজাত আছিল। ১৭৯৫ চনত পোলেণ্ড বিভাজন আৰু ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ দখলৰ পিছত ইয়াৰ নাম বৰ্তমানৰ নামটোলৈ সলনি কৰা হয়।

চহৰখনৰ এই দ্বৈত নামৰ প্ৰথম অংশটোৰ উৎপত্তি পুৰণি স্লাভিক ভাষাৰ kamin (камiнь, kamień) বা kamen-ৰপৰা হৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে 'শিল' (stone)। নামটোৰ দ্বিতীয় অংশটো পোডোলিয়া|পোডিলিয়া (Подíлля, Podole) নামৰ ঐতিহাসিক অঞ্চলটোৰ সৈতে জড়িত, যাৰ ঐতিহাসিক ৰাজধানী হিচাপে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিক গণ্য কৰা হয়। গতিকে, চহৰখনৰ নামৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'পোডিলিয়াৰ শিল' ('The Stone of Podilia')।

অন্যান্য ভাষাত এই নামটোৰ সমকক্ষ ৰূপসমূহ হৈছে: Kamieniec Podolski; Kamenets-Podolsky^৩ বা Kamenets-Podolsk; Camenița Podoliei; Camenecium; Kamaniçe; Kamenyeck-Podolszk; Komenets, Komenits।^৪

ইতিহাস

প্ৰাচীন কাল (Classical antiquity)

বহুতো ইতিহাসবিদে বিশ্বাস কৰে যে এই স্থানত চহৰখন প্ৰাচীন ডেচিয়ানসকলৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, যিসকলে বৰ্তমানৰ ৰোমানিয়া, মলডোভা আৰু ইউক্ৰেইনৰ কিছু অংশত বসবাস কৰিছিল।^৫ বুৰঞ্জীবিদসকলে লিখিছে যে ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলে এই জনবসতিস্থলৰ নাম 'পেট্ৰিডাভা' বা 'ক্লেপিডাভা' ৰাখিছিল। এই নামসমূহ গ্ৰীক ভাষাৰ 'petra' বা লেটিন ভাষাৰ 'lapis' (অৰ্থাৎ 'শিল' বা stone) আৰু ডেচিয়ান ভাষাৰ 'dava' (অৰ্থাৎ 'চহৰ' বা city) শব্দৰপৰা উৎপত্তি হৈছে।^৫৬

হালিচৰ ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু টাটাৰসকল (১১ শতিকা–১২৪১)

আধুনিক কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰৰ প্ৰথম উল্লেখ ১০৬২ চনত পোৱা যায়। সেই সময়ত ই টেৰেটোভ্লিয়া নামৰ এটা সৰু ৰাজ্যৰ অংশ আছিল, তাৰ পিছত ই হালিচৰ হালিচ প্ৰিন্সিপালিটি^৭ আৰু গালিচিয়া-ভলহিনিয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ১২৩০ চনৰ আশে-পাশে, গালিচিয়াৰ ৰাজকুমাৰ লেভ ডেনিলোভিচে নিজৰ ৰাজ্যৰ পূব সীমান্ত সুৰক্ষিত কৰিবলৈ আৰ্মেনিয়ানসকলক তেওঁৰ সেনাবাহিনীত যোগ দিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। তেওঁলোকৰ উৎকৃষ্ট সামৰিক সেৱাৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা জনাই ৰাজকুমাৰে তেওঁলোকক কামিয়ানেটছৰ ওচৰত মাটি-সম্পত্তি আৰু উপহাৰ দিছিল। ১২৪১ চনত ৰুছৰ ওপৰত মংগোল আক্ৰমণকাৰীসকলে চহৰখন সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰি পেলায়।^৮

পোলেণ্ডৰ শাসন (১৩৫২–১৬৭২)

১৩৫২ চনত ই পোলেণ্ডৰ ৰজা কাচিমিৰ তৃতীয়ৰ উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰে। ১৩৭৪ চনত ৰাজকুমাৰ জৰ্জ কৰিয়াটোভিচে চহৰখনক মেগডাবৰ্গ আইন প্ৰদান কৰে।^৯ ১৩৭০ চনত ডমিনিকান সন্ন্যাসী গোটে কামিয়ানেটছত কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰে আৰু এখন মঠ স্থাপন কৰে; ইয়াৰ পিছতে ফ্ৰান্সিস্কানসকলেও চহৰখনত নিজৰ মঠ স্থাপন কৰে। পিছলৈ অন্যান্য গোটৰ সন্ন্যাসীসকলো ইয়ালৈ আহে, যেনে: জেচুইটসকল (১৬০৮), ডিস্কালচড কাৰ্মেলাইটছ (১৬২৩), আৰু ট্ৰিনিটেৰিয়ানসকল (১৬৯৯)।^১০ ১৩৭৮ চনত ই লেটিন কেথলিক ডায়োচিচৰ আসন হৈ পৰে। ১৪৩২ চনত ৰজা ছিগিস্মুণ্ড প্ৰথম দ্য ওল্ডে কামিয়ানেটছ পডিলস্কিক চহৰৰ সম্পূৰ্ণ অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। ই পোলেণ্ডৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ পোলেণ্ডৰ ৰাজকীয় চহৰ আছিল। ১৪৩৪ চনত ই পোডোলিয়ান ভোইভোডশ্বিপৰ ৰাজধানী আৰু স্থানীয় অসামৰিক তথা সামৰিক প্ৰশাসনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।^৮

১৫ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা, প্ৰতিটো সম্প্ৰদায়ৰ নিজ নিজ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চহৰখনত সুকীয়া ৰুথেনিয়ান আৰু আৰ্মেনিয়ান আদালত কাৰ্যক্ষম আছিল।^১১ ওছমানীয় সাম্ৰাজ্য আৰু টাটাৰসকলৰ আক্ৰমণৰপৰা পোলেণ্ডক দক্ষিণ-পশ্চিম দিশৰপৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ পোলেণ্ডৰ ৰজাসকলে প্ৰাচীন দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু যথেষ্ট সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল, যাৰ বাবে ইয়াক 'পোলেণ্ডৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ' (the gateway to Poland) বুলি কোৱা হৈছিল। ১৫১০ চনত চহৰখনত পোলেণ্ড আৰু মোল্ডাভিয়া প্ৰিন্সিপালিটিৰ মাজত এখন শান্তি চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়।

পোলেণ্ডৰ পোলেণ্ডৰ মুক্ত নিৰ্বাচনৰ সময়ছোৱাত, ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী চহৰসমূহৰ অন্যতম হিচাপে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিয়েও ভোটদানৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল (যেনেদৰে ৱাৰ্শ্ব', ক্ৰাকোভ, পোজনান, ডান্সক, লভিভ, ভিলনিয়াছ, লুব্লিন, টৰুণ আৰু এলব্লং চহৰে পাইছিল)।^১২ ১৫ শতিকাৰ পৰা, ই লভিভ চহৰৰ সৈতে এই অঞ্চলৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্য কেন্দ্ৰ হোৱাৰ লগতে পোলেণ্ডৰ পূব অংশৰ বৃহত্তম দুৰ্গ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।^৯

ওছমানীয় শাসন (১৬৭২–১৬৯৯)

১৬৭২ চনত চহৰখন তুৰ্কী (ওছমানীয়) আৰু তেওঁলোকৰ মিত্ৰশক্তি জেপোৰিজিয়ান হেটমেন পেট্ৰ' ড'ৰ'শ্বেনকোৰদ্বাৰা দখল কৰা হয়।^৯ ১৬৭২ চনৰ বুচাচ চুক্তিৰ পিছত, কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি কম সময়ৰ বাবে ওছমানীয় সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হয় আৰু পোডোলিয়া য়োলেটৰ (Podolya eyalet) ৰাজধানী হয়। ই আছিল এই য়োলেটৰ পাছাৰ সঞ্জাক (কেন্দ্ৰীয় সঞ্জাক); ইয়াৰ অধীনত, সাতানিভ|সাতানোভা, স্কালা-পোডিলস্কা|ইস্কালা,, কিৰিভচে, (ওছমানীয় শাসনৰ সময়ত ইয়াক 'ইজভান' বুলি জনা গৈছিল) আৰু মহিলিভ-পোডিলস্কি|মিহাইলভ আদি নাহিয়াহ (প্ৰশাসনিক বিভাগ) অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।^১৩ পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া কমনৱেলথৰ প্ৰতি থকা তুৰ্কী ভাবুকিৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ, ৰজা জান তৃতীয় ছ’বিয়েস্কি-য়ে ওচৰতে এখন দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যাৰ নাম আছিল ওকোপি শ্বিয়েণ্টেজ ত্ৰোজচি (বৰ্তমান ওকোপি, টেৰ্নোপিল ওব্লাষ্ট; ইয়াৰ অৰ্থ 'পৱিত্ৰ ত্ৰিমূৰ্তিৰ পৰিখা')। ১৬৭৪ চনত স্থানীয় আৰ্মেনিয়ানসকলক, যিসকলে সেই সময়লৈকে পোলেণ্ডত পোলেণ্ডৰ অন্যতম প্ৰধান আৰ্মেনিয়ান সম্প্ৰদায় আছিল, ওছমানীয়সকলে বহিষ্কাৰ কৰে।^১৪ তেওঁলোকৰ বেছিভাগেই বালকানত প্ৰায় তিনি বছৰ নিৰ্বাসিত জীৱন কটোৱাৰ পিছত পোলেণ্ডৰ অধীনত থকা বাকী অঞ্চলসমূহলৈ স্থানান্তৰিত হয়, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান আছিল লভিভ আৰু স্তানিছলাৱভ।^১৫

১৬৮৭ চনত পোলেণ্ডে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি আৰু পোডোলিয়াৰ ওপৰত পুনৰ নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা চলায়, যেতিয়া ৰাজকুমাৰ জেমছ লুই ছ’বিয়েস্কিৰ নেতৃত্বত পলিচ বাহিনীয়ে এই দুৰ্গটো অৱৰোধ কৰে যদিও তেওঁলোক অসফল হয়। পলিচ ইতিহাসবিদ দৰিউছ কোলডজীচিক-ৰ মতে, ওছমানীয়সকলে চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো নিজৰ অধীনত ৰাখিবলৈ অসমৰ্থ হোৱাৰ কথা উপলব্ধি কৰাৰ পাছত কামিয়ানেটছৰ নাগৰিকসকলক পুনৰ সংস্থাপিত কৰিছিল; তেওঁলোকে আৰ্মেনিয়ানসকলক ফিলিপোপলিছ-লৈ আৰু ইহুদীসকলক এদ্ৰিয়ানোপল আৰু ইস্তাম্বুল-লৈ স্থানান্তৰ কৰিছিল।^১৬

পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া কমনৱেলথ (১৬৯৯–১৭৯৩)

১৬৯৯ চনত কাৰ্লোৱিজ চুক্তি অনুসৰি ৰজা আগষ্টাচ দ্বিতীয় দ্য ষ্ট্ৰং-ৰ অধীনত চহৰখন পুনৰ পোলেণ্ডক ঘূৰাই দিয়া হয়। এই দুৰ্গটো ধাৰাবাহিকভাৱে সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া কমনৱেলথৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী দুৰ্গ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। দুৰ্গটোৰ সংৰক্ষিত ধ্বংসাৱশেষত এতিয়াও বিভিন্ন অৱৰোধৰ সময়ত সোমাই পৰা লোৰটোপৰ গোলাবোৰ লাগি থকা দেখা যায়।

এই সময়ছোৱাত, বিশ্বপ ডেম্বোৱস্কিয়ে ফ্ৰাঙ্কিষ্টসকলৰ প্ৰৰোচনাত ১৭৫৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত কামিয়েনিয়েক পডিলস্কিত এখন ৰাজহুৱা তৰ্কসভা আহ্বান কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ বিশ্বপীয় অঞ্চলত পোৱা তালমুদৰ সকলো কঁপি বাজেয়াপ্ত কৰি পুৰি পেলাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল।^১৭ তালমুদ পুৰি পেলোৱাৰ বিৱৰণবোৰ ভিন্ন পোৱা যায়—সেই সময়ৰ উৎসসমূহে কয় যে তালমুদৰ প্ৰায় এহাজাৰ কপিলৈকে ধ্বংস কৰা হৈছিল, যদিও আন কিছুমান প্ৰতিৱেদন অনুসৰি কেৱল এটা কপিহে পোৱা হৈছিল। এই ঘটনাৰ কেইদিনমান পাছতে ডেম্বোৱস্কিৰ মৃত্যু হয়। ইয়াৰ পিছত অঞ্চলটোত এটা প্লেগ মহামাৰী দেখা দিয়াত স্থানীয় পুৰোহিতসকলে ভৱিষ্যতৰ বিপৰ্যয় ৰোধ কৰিবলৈ তেওঁৰ মৃতদেহ খান্দি উলিয়াই মূৰটো কাটি পেলাইছিল।^১৮

ৰাছিয়ান শাসন (১৭৯৩–১৯১৫)

১৭৯৩ চনত পোলেণ্ডৰ দ্বিতীয় বিভাজনৰ পিছত, চহৰখন ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়, য'ত ই পোডোলিয়া গভৰ্নৰেটৰ ৰাজধানী আছিল। ১৯ শতিকাত সামৰিক প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়নৰ বাবে চহৰখনৰ সুৰক্ষা প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গসমূহৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস পায় আৰু ১৮০৮ চনত সেইসমূহ ভংগ কৰা হয়; ^৯ ইয়াৰ পিছত দুৰ্গটোক এটা কাৰাগাৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ এটা টাৱাৰ (স্তম্ভ) ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ এজন বিশিষ্ট কৃষক বিদ্ৰোহী নেতা উষ্টিম কাৰ্মেলিউকৰ বাবে কাৰাগাৰৰ কোঠালি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যিয়ে ইয়াৰপৰা তিনিবাৰকৈ পলাই সাৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৭৯৮ চনত পলিচ অভিজাত ব্যক্তি আন্তোনি ঝমিজেভস্কিয়ে চহৰখনত এখন পলিচ থিয়েটাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এইখন আছিল আটাইতকৈ পুৰণি পলিচ থিয়েটাৰসমূহৰ অন্যতম। ১৮৬৭ চনত ৰাছিয়ান কৰ্তৃপক্ষই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ ডায়োচিচ বিলুপ্ত কৰে। ১৯১৮ চনত পোপ বেনেডিক্ট পঞ্চদশ-ৰদ্বাৰা ইয়াক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।

ৰাছিয়া, অষ্ট্ৰিয়া আৰু ৰোমানিয়াৰ ত্ৰিবিন্দুৰ ওচৰত অৱস্থিত দুৰ্গম ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে, লগতে কোনো ৰেলৱে সংযোগ নথকাৰ বাবে (যিটো কেৱল ১৯১৪ চনতহে নিৰ্মাণ হৈছিল), চহৰখন ১৯ শতিকাৰ বেছিভাগ সময় স্থবিৰ হৈ আছিল আৰু ইয়াৰ অৰ্থনীতি কেৱল কুটিৰ শিল্প বা কাৰুশিল্পৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এটা প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ৰৈ গৈছিল।^৯ ১৮৯৭ চনৰ ৰাছিয়ান লোকপিয়ল অনুসৰি, ৩৫,৯৩৪ জন জনসংখ্যাৰে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি পোডোলিয়াৰ বৃহত্তম চহৰ হিচাপে আছিল।

একে সময়তে, চহৰখনৰ এক বৃহৎ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বও আছিল। ইয়াৰ স্থানীয় ছেমিনাৰীৰপৰা কেইবাজনো উল্লেখযোগ্য ইউক্ৰেইনীয় সক্ৰিয় কৰ্মী ওলাইছিল, যেনে: ষ্টেপান ৰুডানস্কি, মাইকোলা লিঅণ্টোভিচ, আনাতোলি স্ভিডনিটস্কি আৰু মিখাইলো কোটছিউবিনস্কি। ইয়াত ইয়ুখিম ছিটছিনস্কিৰদ্বাৰা এটা পুৰাতত্ত্ব ছ'চাইটি আৰু এটা সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰা হৈছিল।^৯ ১৯০৬ চনত চহৰখনত "প্ৰসভিটা" নামৰ স্থানীয় সমাজখন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়; ইয়াৰ কাৰ্যকলাপৰ বাবে প্ৰাথমিক আৰু পেৰীচ (ধৰ্মীয় অঞ্চল) বিদ্যালয়সমূহত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাৰ অধ্যয়ন প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল।^১৯ ১৯১৪ চনত এটা পোনপটীয়া ৰেল লাইনে চহৰখনক খমেলনিটস্কি, প্ৰস্কুৰভ (বৰ্তমানৰ খমেলনিটস্কি) চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ আৰু ইউক্ৰেইনীয় গণ প্ৰজাতন্ত্ৰ

প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত, ১৯১৫ চনত চহৰখন অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰদ্বাৰা অধিগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।

১৯১৭ চনত ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত, চহৰখন কম সময়ৰ বাবে ইউক্ৰেইন গণ প্ৰজাতন্ত্ৰ আৰু হেটমেনেটৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।^২০ ১৯১৮ চনৰ ৬ মাৰ্চত, চহৰখন ইউক্ৰেইন গণ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ নৱ-গঠিত পোডিলিয়া জেম্লিয়াৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। কিন্তু ১৯১৮ চনৰ ২৯ এপ্ৰিলত ইউক্ৰেইনৰ হেটমেন পাভলো স্কোৰোপাদস্কি-য়ে ইয়াক ভংগ কৰে আৰু ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ পুৰণি গভৰ্নৰেট বিভাজনসমূহ পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। এই সময়ছোৱাতে চহৰখনত এখন বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল।^৯

ৰাছিয়ান কমিউনিষ্ট বাহিনীয়ে কিয়েভ দখল কৰাৰ পাছত, ইউক্ৰেইনৰ ডাইৰেক্টৰেট শাসনৰ সময়ত চহৰখনক প্ৰকৃত (de facto) ৰাজধানী হিচাপে বাছনি কৰা হৈছিল।^২১২০ ১৯১৯ চনত ই পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ চৰকাৰৰো আসন হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।^৯ পোলেণ্ড-ছোভিয়েট যুদ্ধৰ সময়ত, ১৯১৯ চনৰ ১৬-১৭ নৱেম্বৰৰ নিশা চহৰখন পলিচ বাহিনীয়ে দখল কৰে।^২১ ইয়াৰ পিছত ১৯১৯ চনৰ ১৬ নৱেম্বৰৰপৰা ১৯২০ চনৰ ১২ জুলাইলৈকে চহৰখন পোডোলিয়ান জিলাৰ ৰাজধানী হিচাপে পলিচ প্ৰশাসনৰ অধীনত আছিল।

১৯২০ চনৰ জুলাই মাহত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ ওচৰৰ ভেলিকি জোজুলিণ্টছি গাঁও আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া গাঁওসমূহত ইউক্ৰেইন গণ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ সেনাবাহিনী (UPR) আৰু ৰেড আৰ্মী বা ৰঙা ফৌজৰ মাজত যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল।^২২ ১৯২০ চনৰ ৭ জুলাইত ইউক্ৰেইন সেনাবাহিনীৰ ষষ্ঠ ৰিজাৰ্ভ ৰাইফেল ব্ৰিগেডৰ জোৱানসকলক বলছেভিকসকলে বন্দী কৰে।^২২ ৰঙা ফৌজ বা ৰেড আৰ্মীত যোগ দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে বন্দী ইউক্ৰেনীয় জোৱানসকলক মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল।^২২ ভেলিকি জোজুলিণ্টছিত তেনে ২৬ জন ইউক্ৰেনীয় সৈনিকৰ এটা সমূহীয়া কবৰ অৱস্থিত।^২২

ছোভিয়েট শাসন (১৯২১–১৯৯১)

১৯২০ চনৰ শেষৰফালে, ইউক্ৰেইন-ছোভিয়েট যুদ্ধত ইউক্ৰেইন গণ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ পৰাজয়ৰ পিছত চহৰখন ৰঙা ফৌজ বা ৰেড আৰ্মীয়ে দখল কৰে। ১৯২১ চনৰ ৰিগা চুক্তি অনুসৰি কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি সহ ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহ ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনক এৰি দিয়া হয়, যাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাতটা দশকৰ বাবে ইউক্ৰেইন এছ এছ আৰৰ অংশ হিচাপে ইয়াৰ ভৱিষ্যত নিৰ্ধাৰণ হৈছিল। ইয়াৰ পিছত ই প্ৰশাসনিকভাৱে ইউক্ৰেইনৰ পোডোলিয়া গভৰ্নৰেটৰ অংশ আছিল।^{২৩২৪২৫}

পোল বা পোল ইণ্ডিয়ান, ইহুদী আৰু ইউক্ৰেনীয়সকলে সদায় চহৰখনৰ জনসংখ্যাত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰি আহিছিল। অৱশ্যে এক বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি এখন বহু-জাতিগত আৰু বহু-ধৰ্মীয় চহৰ আছিল য'ত উল্লেখনীয়সংখ্যক সংখ্যালঘু লোক আছিল। ছোভিয়েট শাসনৰ অধীনত ই তীব্ৰ নিৰ্যাতনৰ বলি হৈছিল আৰু বহু পোল জনক জোৰকৈ মধ্য এছিয়ালৈ নিৰ্বাসিত কৰা হৈছিল। স্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ শেষ আশ্ৰয়স্থল সমগ্ৰ পোডোলিয়াত ভিন্নিটছিয়া হত্যাকাণ্ডৰ দৰে গণহত্যামূলক ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। আৰম্ভণিতে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি আছিল ইউক্ৰেইন এছ এছ আৰৰ কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ওব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ, কিন্তু ১৯৪০ চনত এই প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰটো পিছলৈ প্ৰস্কুৰভলৈ (বৰ্তমানৰ খমেলনিটস্কি) স্থানান্তৰ কৰা হয়।

১৯২৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত টাইম মেগাজিনে প্ৰতিৱেদন দিছিল যে ছোভিয়েট কৰ্তৃপক্ষৰ বিৰুদ্ধে দক্ষিণ ইউক্ৰেইনৰ মহিলিভ-पोडिलस्की, কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি, তিৰাস্পল আৰু অন্যান্য চহৰৰ আশে-পাশে কৃষক আৰু কাৰখানাৰ শ্ৰমিকসকলৰ ব্যাপক গণ-বিদ্ৰোহ সংঘটিত হৈছিল। মেগাজিনখন তেতিয়া আচৰিত হৈছিল যেতিয়া ই চুবুৰীয়া ৰোমানিয়াৰপৰা অসংখ্য প্ৰতিৱেদন লাভ কৰিছিল যে মস্কোৰপৰা সৈন্যবাহিনী এই অঞ্চললৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকে এই অশান্তি দমন কৰিছিল, যাৰ ফলত ৪,০০০ তকৈ কম লোকৰ মৃত্যু হোৱা নাছিল। মেগাজিনখনে এই ঘটনাসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ ইয়াৰ কেইবাজনো সাংবাদিক প্ৰেৰণ কৰিছিল, যাক চৰকাৰী সংবাদ মাধ্যমে সম্পূৰ্ণৰূপে অস্বীকাৰ কৰি 'চৰম মিছা' বুলি আখ্যা দিছিল।^২৬ ছোভিয়েট চৰকাৰৰ সামূহিকীকৰণ অভিযান আৰু চহৰসমূহত সৃষ্টি হোৱা আইনহীন পৰিৱেশৰ বাবেই এই বিদ্ৰোহৰ সৃষ্টি হৈছিল।

টোটেলিটেৰিয়ান বা একনায়কত্ববাদী ব্যৱস্থাৰ এক ভয়ংকৰ অপৰাধ ১৯৩২-১৯৩৩ চনৰ হলোডোমৰ (ইউক্ৰেইনৰ মানৱসৃষ্ট দুৰ্ভিক্ষ) কৱলৰপৰা এই চহৰখনো সাৰি যোৱা নাছিল। যদিও ইয়াৰ পৰিস্থিতি অন্যান্য অঞ্চলতকৈ কিছু ভাল আছিল, ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল আধুনিক পশ্চিম ইউক্ৰেইনীয় ভূ-খণ্ডৰ সৈতে থকা সীমান্তৰ নিকটতা। কামিয়ানেটছিনা অঞ্চলৰ এই সীমান্তৱৰ্তী অৱস্থানৰ বাবে, বিশেষকৈ জ্‌ব্ৰুচ নদীৰ পাৰত অৱস্থিত গাঁওসমূহৰ বাসিন্দাসকলে আধুনিক পশ্চিমীয়া অঞ্চলসমূহলৈ স্থানান্তৰিত হ'বলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তাত পোডোলিয়াবাসীয়ে নিজৰ সা-সম্পত্তি ৰুটি আৰু শস্যৰ বিনিময়ত সলনি কৰিছিল। বহু ক্ষেত্ৰত মানুহক কেৱল আহাৰ গ্ৰহণৰ সুযোগৰ বাবে কামত ৰখা হৈছিল বা তেওঁলোকে ৰুটিৰ বাবে কাম কৰিছিল। অৱশ্যে সকলোৱে তেনে কৰিবলৈ সমৰ্থ হোৱা নাছিল: জ্‌ব্ৰুচ নদীৰ কাষেৰে পোলেণ্ডৰ সৈতে থকা সীমান্ত আৰু ড্নিষ্টাৰ নদীৰ কাষেৰে ৰোমানিয়াৰ সৈতে থকা সীমান্তৰ বহু ঠাইত বেৰিকেড বা প্ৰতিবন্ধক শাৰী স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ছোভিয়েট শাস্তি প্ৰদানকাৰী সংস্থাসমূহে সীমান্ত পহৰা দি আছিল। চহৰখনৰ পৰিস্থিতিও কঠিন আছিল, ১৯৩২-১৯৩৩ চনৰ তথ্য অনুসৰি চহৰখনত ৫৮৫ জন লোকৰ ভোকৰ বাবে মৃত্যু হৈছিল।^{২৭২৮২৯৩০}

গ্ৰেট টেৰৰ বা মহাশংকাৰ বছৰবোৰত, অৰ্থাৎ ১৯৩৭-১৯৩৮ চনত, কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিত বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰীয়তা আৰু বৃত্তিৰ ৯,০০৯ জন লোকক দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছিল, চোৰাংচোৱাগিৰিৰ অভিযোগত ৬২ জন লোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল আৰু "শত্ৰুৰ পৰিয়াল" বুলি গণ্য কৰি চহৰখনৰপৰা শ্বেতশত নাগৰিকক উচ্ছেদ কৰা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, পোলিচ বা পোল জাতীয়তাৰ ১০১টা পৰিয়ালক উচ্ছেদ কৰা হৈছিল (এনকেভিডিৰ পোলিচ অপাৰেচন চাওক)। আন এক উদাহৰণস্বৰূপে, আৰ্চএঞ্জেল মাইকেলৰ কেথলিক গীৰ্জাৰ এলেকাত থকা ডমিনিকান ভগ্নীসকলৰ প্ৰাক্তন মঠত ছোভিয়েট কৰ্তৃপক্ষই এখন কাৰাগাৰ স্থাপন কৰিছিল আৰু ইয়াৰ ভূ-গৰ্ভস্থ কোঠাত এখন নিৰ্যাতন গৃহ বনাইছিল। ১৯৩০-ৰ দশকত, বিশেষকৈ ১৯৩৭ চনত, এই মঠৰ ভূ-গৰ্ভস্থ কোঠালিবোৰত মানুহক গুলীয়াই হত্যা কৰা হৈছিল। কিছুমান স্মৃতিচাৰণ অনুসৰি, উদাহৰণস্বৰূপে, দিনটোত এশজন পৰ্যন্ত মানুহ অনা হৈছিল। ইয়াৰে বিছ জনক উত্তৰৰ শিবিৰ বা কেম্পসমূহলৈ পঠোৱা হৈছিল আৰু বাকীসকল সন্ধানহীন হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পোডোলিয়াৰপৰা ১১,৬৩৪টা পোলিচ আৰু জাৰ্মান পৰিয়াল, অৰ্থাৎ অতি কমেও ৪৬,৫০০ নাগৰিকক উচ্ছেদ কৰা হৈছিল।^৩১৩২

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে পোলেণ্ডৰ ওপৰত ছোভিয়েট আক্ৰমণৰ পিছত, ওব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰটো কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰৰপৰা খমেলনিটস্কি চহৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।

অপাৰেচন বাৰ্বাৰোছাৰ সময়ত ১৯৪১ চনৰ ১১ জুলাইত জাৰ্মান সৈন্যই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি দখল কৰে।^৩৩ ১৯৪১ চনৰ ২৭-২৮ আগষ্টত জাৰ্মান, ইউক্ৰেনীয় আৰু হাংগেৰীৰ আৰক্ষীয়ে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি হত্যাকাণ্ড সংঘটিত কৰি ২৩,০০০ ইহুদীক হত্যা কৰে। জাৰ্মান ভাষাসকলে চহৰখনত এখন নাজী কাৰাগাৰ আৰু এটা বলপূৰ্বক শ্ৰম শিবিৰ পৰিচালনা কৰিছিল।^৩৪৩৫

১৯৪৪ চনৰ ২৬ মাৰ্চত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি পকেটৰ যুদ্ধত জাৰ্মান দখলদাৰীৰপৰা ৰঙা ফৌজে চহৰখন পুনৰ উদ্ধাৰ কৰে। ছোভিয়েট সেনাই চহৰখন দখল কৰাৰ পাছত, ছোভিয়েট চৰকাৰৰ প্ৰতি স্থানীয় জনসংখ্যাৰ আনুগত্যহীনতা প্ৰকাশ পাইছিল। অৱশ্যে ই নাজীসকলৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ অব্যাহত ৰখাৰ ইচ্ছা নাছিল, বৰঞ্চ মানুহবোৰ জাৰ্মান-ছোভিয়েট যুদ্ধৰ কঠিন সময়ৰ বাবে ভাগৰুৱা হৈ পৰিছিল। কিন্তু ৰঙা ফৌজে চহৰখনত প্ৰৱেশ কৰাৰ প্ৰথম দিনৰপৰাই সক্ৰিয় সামৰিক নিয়োগ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। এনে পদক্ষেপে নতুনকৈ নিযুক্তি দিয়া সৈন্যসকলৰ বাছনিৰ মানদণ্ড হ্ৰাস কৰাৰ লগতে তেওঁলোকৰ প্ৰশিক্ষণৰ স্তৰতো নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল। সামৰিক নিয়োগৰ প্ৰথম দিনৰপৰাই তেওঁলোকক ততালিকে যুদ্ধক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰাৰ এক ক্ষতিকাৰক প্ৰথা আৰম্ভ হৈছিল, যাৰ ফলত কামিয়ানেটছ আৰু স্থানীয় গাঁৱৰ বুজনসংখ্যক সৈন্যই কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহত চলোৱা ড্নিপাৰ-কাৰ্পেথিয়ান আক্ৰমণৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়সমূহত প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। অপ্ৰশিক্ষিত, আৰু বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতে সঠিক পোছাক তথা অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ নোহোৱা লোকক যুদ্ধলৈ পঠোৱাটো ১৯৪১ চনত দেখুওৱা আনুগত্যহীনতাৰ বাবে ষ্টালিনবাদী চৰকাৰৰ এক নিষ্ঠুৰ প্ৰতিশোধৰ দৰে আছিল। এনে সামৰিক গোটসমূহৰ বাবে এটা পৰম্পৰাগত নাম প্ৰচলিত হৈছিল - «Chornopidzhachnyky» বা ক’লা কোট পৰিধানকাৰী।^৩৬ ইয়াৰ পিছত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ পতনলৈকে কামিয়ানেটছ ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনৰ অংশ হিচাপে আছিল।

ইউক্ৰেইনীয় বিদ্ৰোহী সেনা

চহৰখনৰ ভূ-খণ্ডত ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদী সংগঠনৰ (OUN) এটা গাঁথনিগত নেটৱৰ্কে কাম কৰিছিল: কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি জিলা, যিটো ইউপিএ-চাউথ (UPA-South) বা দক্ষিণ ইউপিএৰ অন্তৰ্গত আছিল। জাৰ্মান দখলদাৰীৰ সময়ত, ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰীয় শক্তিসমূহে স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন সংস্থাসমূহ গঠন কৰিছিল, যেনে: আঞ্চলিক প্ৰশাসন আৰু আঞ্চলিক শিক্ষা বিভাগ। হ্ৰীহ’ৰী কিবেটছক আঞ্চলিক প্ৰশাসনৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।^৩৭

১৯৪৪-৪৫ চনত কামিয়ানেটছিনাৰ ভূ-খণ্ডত কামিয়ানেটছ ইউক্ৰেইনীয় বিদ্ৰোহী সেনা (UPA)ৰ ১৯সংখ্যক কৌশলগত ডিভিজন, লিছনিয়া সামৰিক জিলা আৰু ইউপিএ-ৱেষ্ট সামৰিক গোটে কাৰ্যকলাপ চলাইছিল। পিছলৈ ১৯৪৫ চনৰ গৰমৰ দিনত এই বিভাগটো দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি টেৰ্নোপিল ওব্লাষ্টৰপৰা অহা ইউপিএৰ আত্মৰক্ষাৰ বুশ্ব গোটসমূহেও এই অঞ্চলত অভিযান চলাইছিল।^৩৮

১৯৪৪ চনৰ পিছৰ ছোভিয়েট শাসন

১৯৪৬ চনত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি দুৰ্গক সৰ্ব-ইউনিয়ন গুৰুত্বপূৰ্ণ স্মৃতিসৌধৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়। ১৯৫৪-১৯৫৫ চনত পুৰণি চহৰৰ টাউন হলত পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু সংস্কাৰ কাৰ্য কৰা হৈছিল।^৯

১৯৮৬ চনত চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,০০,০০০ জনলৈ বৃদ্ধি পায়; এই সূচক অনুসৰি কামিয়ানেটছ মধ্যমীয়া চহৰৰ শ্ৰেণীৰপৰা ডাঙৰ চহৰৰ শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হয়।

১৯৮৯ চনত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ কেনিয়নৰ সাংস্কৃতিক ভূ-খণ্ডক ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ সম্ভাৱ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।^৩৯

১৯৯০ চনৰ ১৬ জুলাইত ইউক্ৰেইনৰ নতুন সংসদে ইউক্ৰেইনৰ ৰাজ্যিক সাৰ্বভৌমত্বৰ ঘোষণা গ্ৰহণ কৰে।^৪০৪১ ১৯৯০ চনৰ ১৬ অক্টোবৰত চৰকাৰৰ নীতিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ চিন স্বৰূপে অনশন ধৰ্মঘট ঘোষণা কৰা কিয়েভৰ ছাত্ৰসকলৰ সমৰ্থনত চহৰখনত এক ৰেলী বা সমদল উলিওৱা হৈছিল। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় বজাৰ ক্ষেত্ৰ বা স্কোৱাৰত ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনৰ উচ্চ সদনৰ ওচৰত স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ আইন প্ৰণয়ন আৰু ইউনিয়ন চুক্তি স্বাক্ষৰ নকৰা সম্পৰ্কে, আৰু চহৰ পৰিষদৰ ওচৰত নীলা-হালধীয়া ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা উত্তোলন কৰাৰ সম্পৰ্কে ছাত্ৰসকলৰ দাবীসমূহ অনুমোদন জনোৱা হয়। ১৬ অক্টোবৰত চহৰ পৰিষদৰ সভাপতিমণ্ডলীয়ে ছাত্ৰসকলৰ দাবী পূৰণ কৰে আৰু খমেলনিটস্কি ওব্লাষ্টৰ ভিতৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা উত্তোলন কৰে।^৪২

১৯৯১ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীত পোপ জন পল দ্বিতীয়ই ছোভিয়েট শাসনৰ অধীনত বিলুপ্ত হোৱা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ ডায়োচিচ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

স্বাধীন ইউক্ৰেইন

১৯৯১ চনৰ ২৪ আগষ্টৰপৰা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি স্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ অংশ হিচাপে আছে। বৰ্তমান ই ৰাজ্যখনৰ এখন উল্লেখযোগ্য অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক, শৈক্ষিক আৰু পৰ্যটন কেন্দ্ৰ।^{৪৩৪৪৪৫}

২০০৪ চনত চহৰখনৰ বাসিন্দাসকলে অৰেঞ্জ ৰিভলিউচন বা কমলা বিপ্লৱত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মানুহে ৰেনেসাঁ স্কোৱাৰ বা নৱ-জাগৰণ ক্ষেত্ৰত সমদল তথা প্ৰতিবাদী সভা অনুষ্ঠিত কৰিছিল।^৪৬

২০১৩ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত ইভান ওহিয়েঙ্কো ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়, পোডোলিয়া ৰাজ্যিক কৃষি আৰু কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে চহৰখনত প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। তেওঁলোকে চহৰৰ شەহৰীয়া আলিবাটেৰে সমদল কৰি চহৰ পৰিষদৰ ওচৰত এক গোট বা সমাৱেশ (ভিচে) সৃষ্টি কৰে। চৰকাৰৰ স্বেচ্ছাচাৰী নীতিৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে তীব্ৰ ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰিছিল।^৪৭

^৪৮

পৰৱৰ্তী সপ্তাহবোৰত চহৰখনৰ বহু বাসিন্দাই চৰকাৰী শাসন-ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ আৰু কিয়েভৰ ইউৰোেমাইডান আন্দোলনক সমৰ্থন জনাবলৈ চহৰ পৰিষদৰ সন্মুখত প্ৰতিদিনে সমবেত হৈছিল। ২০১৪ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত সৰ্ববৃহৎ প্ৰতিবাদী সমদল উলিওৱা হৈছিল, য'ত প্ৰায় ২,০০০ লোকে অংশ লৈছিল।^{৪৯৫০৫১}

২০১৫ চনৰ তথ্য অনুসৰি, ভিন্নিটছিয়া আৰু খমেলনিটস্কিৰ পিছতেই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি আছিল পোডোলিয়া অঞ্চলৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ। ২০১৫ চনত চহৰৰ কেন্দ্ৰস্থলত ইউৰোপীয় স্কোৱাৰ বা ক্ষেত্ৰ নিৰ্মাণৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়, য'ত ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ দেশসমূহৰ পতাকা উৰি থাকে। বিষয়াসকলৰ মতে, এই কাৰ্যই চহৰখনৰ লগতে ইউক্ৰেইনৰ ইউৰোপীয় ইউনিয়নেৰে সংযোগৰ বাছনিক প্ৰমাণ কৰে।^৫২

২০২০ চনৰ ১৮ জুলাইলৈকে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি এখন আঞ্চলিক গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু ই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ৰায়নৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল, যদিও ই এই ৰায়নৰ ভৌগোলিক এলেকাৰ অধীনত নাছিল। ২০২০ চনৰ জুলাই মাহত ইউক্ৰেইনৰ প্ৰশাসনিক সংস্কাৰৰ অংশ হিচাপে খমেলনিটস্কি ওб্লাষ্টৰ ৰায়নৰ সংখ্যা তিনিটালৈ হ্ৰাস কৰা হয় আৰু কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰখনক কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ৰায়নৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়।^{৫৩৫৪৫৫}

২০২২ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পুৱা ৰকেট আক্ৰমণ আৰু গুলীবৰ্ষণৰ জৰিয়তে ইউক্ৰেইনৰ ওপৰত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ আৰম্ভ হৈছিল।

চহৰখনৰ ইউৰোপীয় সংহতি আৰু ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ সৈতে সহযোগিতা

২০১৫ চনত চহৰৰ কেন্দ্ৰস্থলত ইউৰোপীয় স্কোৱাৰ নিৰ্মাণৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়, য'ত ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ দেশসমূহৰ পতাকা উৰি থাকে। বিষয়াসকলৰ মতে, এই কাৰ্যই চহৰখনৰ লগতে ইউক্ৰেইনৰ ইউৰোপীয় বাছনিক প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^৫২

ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ কাৰ্যসূচী 'অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ বাবে মেয়ৰসকল' (Mayors for Economic Growth) আৰু 'ইডছ: ৰাজনৈতিক অধ্যয়ন আৰু বিশ্লেষণ কেন্দ্ৰ' নামৰ ৰাজহুৱা সংগঠনৰ সৈতে কৰা সহযোগিতাৰ ফলত চহৰখনে ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ, আলোচনা-চক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ আৰু উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ প্ৰসাৰ কৰিবলৈ ১.৮ নিযুত (১৮ লাখ) হৃভনিয়াৰ এক অনুদান লাভ কৰে।^৫৬

চহৰখনত ঔপনিৱেশিকতা মুক্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া

২০২২ চনৰ পূৰ্বেই ছোভিয়েট অতীতৰ বিৰুদ্ধে যুঁজখন ১৯৯২ চনৰ ১৮ আগষ্টত লেলিনৰ মূৰ্তিটো ইয়াৰ স্তম্ভৰপৰা আঁতৰাই আৰম্ভ কৰা হৈছিল। কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ চতুষ্পথ বা ক্ষেত্ৰ, পথ আৰু উপপথসমূহৰপৰা ছোভিয়েট প্ৰভাৱ আঁতৰোৱা অৰ্থাৎ ডিকমিউনিজেশ্যন প্ৰক্ৰিয়া ১৯৯০-১৯৯৩ চনৰ ভিতৰত আংশিকভাৱে সম্পন্ন হৈছিল। ২০১৬ চনত চহৰখনত এই প্ৰক্ৰিয়া পুনৰ চলোৱা হয় আৰু ১৪টা পথ তথা ১৬টা উপপথৰ নাম সলনি কৰা হয়। এই পথসমূহৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল: স্বৰ্গীয় এশজন শ্বহীদ (Heroes of the Heavenly Hundred), ক্ৰুটৰ শ্বহীদ (Heroes of the Krut), আন্দ্ৰে শ্বেপটিটস্কি, উষ্টিম কাৰ্মেলিউক, ৰোমান শুকুহেভিচ, জান ডে উইটে আৰু অন্যান্যসকলৰ নামেৰে।^৫৭

২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণৰ পিছত, পূব ইউৰোপৰ পণ্ডিতসকলে ৰাছিয়াৰ ঔপনিৱেশিকতাৰ বিষয়ে নতুন সজাগতা লাভ কৰিছে আৰু শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰপৰা ৰাছিয়াৰ প্ৰভাৱমুক্ত কৰাৰ বাবে আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে।^{৫৮৫৯৬০}

২০২২ চনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত চহৰখনৰ ১৮টা পথ, ৫টা চতুষ্পথ বা স্কোৱাৰ আৰু এটা উদ্যানক নতুন নাম দিয়া হয়। এইদৰেই কভিতকা চিছিক, য়েভহেন কোনোভালেটছ, ষ্টেপান বাণ্ডেৰা, ইভান মাজেপা, পাভলো স্কোৰোপাদস্কি, ইয়াৰোস্লাভ দ্য ৱাইজ, মেৰিয়পোলৰ শ্বহীদ (Heroes of Mariupol) আৰু ইউক্ৰেইনত ৰাছিয়াৰ পূৰ্ণ পৰ্যায়ৰ আক্ৰমণত প্ৰাণ হেৰুওৱা স্থানীয় সৈনিকসকলৰ নামত পথসমূহৰ নতুন নাম দৃশ্যমান হয়। ইয়াৰ উপৰি এটা স্তম্ভৰ ওপৰত থка পুৰণি ছোভিয়েট টেংক আৰু কৰিমিউনিষ্ট প্ৰতীকসমূহ ভাঙি আঁতৰোৱা হৈছিল।^৬১

২০২৩ চনৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ত ২৯টা পথ আৰু ১১টা উপপথে নতুন নাম লাভ কৰে। এই পথসমূহৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল: ইউক্ৰেইনৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ শ্বহীদ (Heroes of the ZSU), ইউক্ৰেইনীয় বিদ্ৰোহী সেনাৰ শ্বহীদ (Heroes of the UPA), সিঁচোভিচ স্ত্ৰিলছিভ (Sichovykh Striltsiv), সলোমিয়া ক্ৰুশ্বেলনিটস্কা, লিউবোমিৰ হুজাৰ, পেট্ৰ' সাহাইডাচনি, ভলোডিমিৰ ইভাচ্যুক, ওলেক্সাণ্ডাৰ কোশ্বিটছ, জন পল দ্বিতীয়; আৰু উপপথসমূহৰ নাম: ড্মিট্ৰ' বিষনেভেটস্কি, মাইৰ'স্লাভ স্কোৰিক, গুষ্টাৱ বেলকে (প্ৰাণীবিজ্ঞানী), ৱাচিল ষ্টেফেনিক আৰু অন্যান্যসকলৰ নামেৰে ৰখা হয়। হ্ৰমাডাৰ অন্তৰ্গত গাঁওসমূহত ৮০ টাতকৈও অধিক স্থাননামৰ পৰিৱৰ্তন কৰা হয়।

ইহুদী ইতিহাস

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পূৰ্বৰ কালছোৱা

খমেলনিটস্কি বিদ্ৰোহৰ (১৬৪৮-৫৮) সময়ত, কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ ইহুদী সম্প্ৰদায়ে এফালে খমেলনিটস্কিৰ কছাকসকলৰ হাতত আৰু আনফালে ক্ৰিমিয়াৰ টাটাৰসকলৰ আক্ৰমণৰ (যাৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল মুক্তিপণ দাবী কৰা) বাবে যথেষ্ট নিৰ্যাতন ভোগ কৰিছিল।^৬২

১৮ শতিকাৰ মাজভাগৰ আশে-পাশে, কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰখন তালমুদ পন্থী ইহুদী আৰু ফ্ৰাঙ্কিষ্টসকলৰ মাজত চলি থকা তীব্ৰ সংঘাতৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে প্ৰসিদ্ধ হৈ পৰিছিল। এই চহৰখন বিশ্বপ ডেম্বোৱস্কিৰ বাসস্থান আছিল, যিয়ে ফ্ৰাঙ্কিষ্টসকলৰপক্ষ লৈছিল আৰু ৰাজহুৱাভাৱে তালমুদ পুৰি পেলাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। এই নিৰ্দেশ ১৭৫৭ চনত চহৰৰ ৰাজপথত কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল।^৬২

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰখন ধনী যোচেফ योजেল গুঞ্জবাৰ্গৰো বাসস্থান আছিল। ১৯ শতিকাৰ দ্বিতীয় অৰ্ধেকত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ বহু ইহুদী লোকে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ, বিশেষকৈ নিউয়ৰ্ক চহৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে, য’ত তেওঁলোকে কেইবাটাও সমাজ বা সংগঠন গঢ়ি তুলিছিল।^৬২

১৯১০ চনৰ ১ জুলাইৰ তথ্য অনুসৰি চহৰখনৰ ৪৮ শতাংশতকৈও অধিক বাসিন্দা ইহুদী আছিল। চহৰখন ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যই ইহুদীসকলৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া পেলে অৱ চেটেলমেণ্ট বা ইহুদী বসতি অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত আছিল।

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিত হ'ল'কষ্ট

নাজী জাৰ্মানী আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ মাজত যুদ্ধৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত সংঘটিত হোৱা প্ৰথম আৰু সৰ্ববৃহৎ হ'ল'কষ্ট বা গণহত্যাৰ অন্যতম ঘটনা ১৯৪১ চনৰ ২৭-২৮ আগষ্টত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিত সংঘটিত হৈছিল। অৰ্ডাৰ পুলিচৰ পুলিচ বেটেলিয়ন ৩২০, ফ্ৰীডৰিখ জেকেলনৰ আইনছাটজগ্ৰুপেন, হাংগেৰীৰ সৈন্য আৰু ইউক্ৰেইনীয় সহায়ক আৰক্ষীৰদ্বাৰা এই হত্যাকাণ্ড চলোৱা হৈছিল।^৬৩৬৪ নাজী জাৰ্মান প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, দুদিনৰ ভিতৰত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ঘেটোৰপৰা মুঠ ২৩,৬০০ জন ইহুদীক হত্যা কৰা হৈছিল, যাৰ ভিতৰত হাংগেৰীৰপৰা বহিষ্কৃত ১৬,০০০ লোকো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।^৬৫ হ'ল'কষ্টৰ ইতিহাসবিদসকলে আঙুলিয়াই দিয়াৰ দৰে, এই গণহত্যা কেইমাহমান পিছত ৱানসী সন্মিলনত নাজীসকলে গ্ৰহণ কৰা 'চূড়ান্ত সমাধান' (Final Solution) আঁচনিৰ এক প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় আছিল। প্ৰত্যক্ষদৰ্শীকলে জনোৱা মতে, হত্যাকাৰীসকলে স্থানীয় ৰাইজৰপৰা নিজৰ এই কৰ্ম লুকুৱাবলৈ কোনো চেষ্টা কৰা নাছিল।^৬৬

ভূগোল

অৱস্থান আৰু চহৰৰ গঠন

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰখন খমেলনিটস্কি ওব্লাষ্টৰ দক্ষিণ অংশত, পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ ঐতিহাসিক পোডোলিয়া অঞ্চলত অৱস্থিত। চহৰখন যিটো অঞ্চলত অৱস্থিত সেয়া পোডোলিয়ান উচ্চভূমিৰ এক অংশ, যি টভত্ৰী নামেৰে জনাজাত ইয়াৰ ওখ স্থানসমূহৰ বাবে (পোডিলস্কি টভত্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকৃতি উদ্যান চাওক) প্ৰসিদ্ধ আৰু ই এক গিৰিখাত বা কেনিয়ন-সদৃশ ভূ-প্ৰকৃতিৰ সৃষ্টি কৰিছে।

চহৰখন স্মোট্ৰিচ নদীৰ পাৰত, ড্নিষ্টাৰ নদীৰ সৈতে ইয়াৰ সংগমস্থলৰপৰা ১৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত।^৯ চহৰখনৰ মুঠ মাটি-কালি 27.84 বৰ্গ কি.মি.।^৬৭ অন্যান্য উল্লেখযোগ্য চুবুৰীয়া চহৰসমূহৰ ভিতৰত, কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ওব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ খমেলনিটস্কিৰপৰা প্ৰায় 101 কি.মি. দূৰত্বত^৬৭ আৰু ড্নিষ্টাৰ নদীৰ সিপাৰে দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত চুবুৰীয়া চেৰ্নিভট্সি ওব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ চেৰ্নিভট্সিৰপৰা 88 কি.মি. দূৰত্বত অৱস্থিত।

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি কেইবাটাও অংশৰে গঠিত: স্মোট্ৰিচ নদীৰ একা-বেঁকা ভাঁজৰ মাজত এটা শিলা মালভূমিৰ ওপৰত অৱস্থিত পুৰণি চহৰ, যিটো এটা গভীৰ গিৰিখাতৰদ্বাৰা দুৰ্গ এলেকাৰপৰা পৃথক হৈ আছে; এক নিয়মীয়া পৰিকল্পনা অনুসৰি নিৰ্মিত নতুন অংশ ("নিউ প্লেন"); আৰু পূৰ্বৰ উপনগৰসমূহ যেনে ৰুস্কি ফিলভাৰ্কি আৰু পোলস্কি ফিলভাৰ্কি।^৯

জলবায়ু

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি গৰম গ্ৰীষ্মকাল বিশিষ্ট এক আৰ্দ্ৰ মহাদেশীয় জলবায়ু অঞ্চলত অৱস্থিত।

জনসংখ্যা

১৬ শতিকাৰ শেষৰফালে চহৰখনত ১০-১২ হাজাৰ লোকে বাস কৰিছিল (তুলনামূলকভাৱে কিয়েভত ১৫ হাজাৰ আৰু লভিভত ১৮ হাজাৰ আছিল)। ওছমানীয় শাসনৰ (১৬৭২-১৬৯৯) পিছত চহৰখনৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ গুণ হ্ৰাস পায়: ৭০০টা বাসগৃহৰপৰা জনসংখ্যা কেৱল ১০০ জনলৈ হ্ৰাস পাইছিল।

১৯২৬ চনত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ ৩২,১০০ জন বাসিন্দা আছিল, যাৰ ভিতৰত ৪৫% ইউক্ৰেনীয়, ৪০% ইহুদী, ৭% ৰাছিয়ান আৰু ৬% পোল আছিল। ১৯৫৬ চনত চহৰখনৰ জনসংখ্যা ৩৩,০০০ জন হয়।^৯

১৯৮৯ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি চহৰখনৰ জনসংখ্যা আছিল ১০২.২ হাজাৰ জন, ১৯৯০ চনত ১০৩ হাজাৰ আৰু ১৯৯১ চনত ১০৫ হাজাৰ আছিল। ২০০১ চনত অনুষ্ঠিত প্ৰথম সৰ্ব-ইউক্ৰেনীয় জনসংখ্যা লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি চহৰখনৰ জনসংখ্যা আছিল ৯৯,৬১০ জন।^৬৮ ২০২২ চনলৈ এই সংখ্যা ৯৬,৮৯৬ জনলৈ হ্ৰাস পায়।

ইউক্ৰেইনৰ ওপৰত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণৰ পিছত, ২০২২ চনৰপৰা স্থানচ্যুত হোৱা লোকসকলৰ আগমনৰ বাবে চহৰখনৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায় আৰু বিভিন্ন সময়ত ই ৩০-৪০ হাজাৰ লোকলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। ২০২৪ চনৰ তথ্য অনুসৰি, ২২ হাজাৰ অভ্যন্তৰীণভাৱে স্থানচ্যুত ব্যক্তি আনুষ্ঠানিকভাৱে পঞ্জীয়নভুক্ত হৈছিল আৰু এনে লোকসকলৰ বাবে চহৰখনত বাসস্থান নিৰ্মাণৰ সমস্যাটো এতিয়াও প্ৰাসংগিক হৈ আছে।^৬৯৭০ চহৰ চৰকাৰে "হ্যান্সেন ভিলেজ"ৰ দৰে বিনিয়োগকাৰীৰ সন্ধান কৰিছে,^৭১ যিসকলে অভ্যন্তৰীণভাৱে স্থানচ্যুত লোকসকলৰ বাবে গৃহ নিৰ্মাণত বা অনা-আৱাসিক ভৱনসমূহৰ পুনৰ্নিৰ্মাণত বিনিয়োগ কৰিবলৈ ইচ্ছুক।^৭২৭৩

ভাষা

চহৰখন পোডোলিয়ান উপভাষা প্ৰচলিত ভূ-খণ্ডত অৱস্থিত, যিটো দক্ষিণ-পশ্চিম গোটৰ ভলহিনিয়ান-পোডোলিয়ান উপভাষাসমূহৰ অন্তৰ্গত। ড্নিষ্ট্ৰিয়ান ইউক্ৰেইনীয় উপভাষাৰ সৈতে মিল থকা পশ্চিম-পোডোলিয়ান উপভাষা আৰু পকোট্টিয়া-বুকোভিনা উপভাষাৰ সৈতে মিল থকা দক্ষিণ-পোডোলিয়ান উপভাষা চহৰখনত সাধাৰণভাৱে প্ৰচলিত।^{৭৪৭৫৭৬}

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিক "ইউক্ৰেইনীয় ভাষাৰ এটলাছ" (Atlas of the Ukrainian Language)-ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।^৭৯

২০০১ চনৰ ইউক্ৰেইনীয় লোকপিয়ল অনুসৰি মাতৃভাষাৰ ভিত্তিত জনসংখ্যাৰ বিভাজন:^৮০

জাতিগত গোষ্ঠীসমূহ

২০০১ চনৰ ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় লোকপিয়ল অনুসৰি চহৰখনৰ জাতিগত গাঁথনি তলত দিয়া ধৰণে আছিল:^৮১

ধৰ্ম

ইউক্ৰেইনৰ আটাইবোৰ প্ৰধান ধৰ্মীয় গোটৰে চহৰখনত প্ৰতিনিধিত্ব আছে। কামিয়ানেটছৰ বাসিন্দাৰ এটা ডাঙৰ অংশ কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী আৰু বহু লোক অৰ্থডক্সপন্থী।^৮২ ইতিহাস জুৰি কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিত বিভিন্ন কেথলিক সন্ন্যাসী গোটে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে, যাৰ ভিতৰত ডমিনিকান, ফ্ৰান্সিস্কান, জেচুইট, কেপুচিন, ডিস্কালচড কাৰ্মেলাইটছ, ব্ৰদাৰ্ছ হচপিটেলৰ্ছ অৱ ছেইণ্ট জন অৱ গড আৰু ট্ৰিনিটেৰিয়ান আদি প্ৰধান। শেহতীয়া তথ্য অনুসৰি চহৰখনত পোলিন অৰ্ডাৰ আৰু চছাইটি অৱ ক্ৰাইষ্টৰ কাৰ্যকলাপো সক্ৰিয় হৈ আছে।^৮৩

অৰ্থনীতি

এই চহৰখনত তাহানিৰেপৰাই এক উন্নত উদ্যোগ খণ্ড গঢ়ি উঠিছিল, যাৰ পৰিসৰ ফলৱাৰ্ক বা সামন্তীয় পামৰপৰা আৰম্ভ কৰি বাৰোনেছ ইভেলিনা জুনিৰ বিয়েৰ প্ৰস্তুতকৰণ কাৰখানালৈকে বিস্তৃত আছিল। ছোভিয়েট আমোলত চহৰখনত ঔদ্যোগিক যন্ত্ৰ-পাতি, টিনবন্দী খাদ্য সামগ্ৰী, জিপচামজাতীয় খনিজ শিল, ধঁপাত আৰু বস্ত্ৰ উৎপাদন কৰা হৈছিল।^৯ আধুনিক যুগত ইয়াত গৃহ নিৰ্মাণ সামগ্ৰী, মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং আৰু সা-সঁজুলি উৎপাদনৰ উদ্যোগ গঢ়ি উঠিছে। ইয়াৰ উপৰি চহৰখনত কাঠ খোদাই (বিশেষকৈ আচ-বাব পত্ৰ), লঘু উদ্যোগ (চিলাই শিল্প, বিশেষকৈ কইনাক পিন্ধোৱা বিয়াৰ সাজ-পোছাক প্ৰস্তুতকৰণ) আৰু খাদ্য (দুগ্ধজাত সামগ্ৰী) উদ্যোগৰ কেইবাটাও প্ৰতিষ্ঠান সক্ৰিয় হৈ আছে।

২০২৫ চনৰ তথ্য অনুসৰি, চহৰ কৰ্তৃপক্ষই এক ঔদ্যোগিক উদ্যান গঢ়ি তোলাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে বিনিয়োগকাৰী আৰু অংশীদাৰ বিচাৰি উলিওৱাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ সবিশেষ চহৰখনৰ অৰ্থনৈতিক মানচিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।^৮৪

বিজ্ঞান আৰু শিক্ষা

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিত এখন বিশ্ববিদ্যালয়, এখন কৃষি শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান আৰু কেইবাখনো কাৰিকৰী শিক্ষানুষ্ঠান আছে। ইয়াৰ উপৰি চহৰখনত এখন উদ্ভিদ উদ্যানো আছে।^৯

যাতায়াত

চহৰখনত এটা বাছ আস্থান আৰু এটা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ৰেল ষ্টেচন আছে। চহৰখনত কোনো ডাঙৰ বিমানবন্দৰ নাই, কেৱল সৰু বিমানৰ বাবেহে এটা বিমানবন্দৰ কাৰ্যক্ষম হৈ আছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সংযোগ থকা নিকটৱৰ্তী বিমানবন্দৰটো চেৰ্নিভট্সিত আৰু বিদেশৰ ক্ষেত্ৰত চুচেয়াভাত অৱস্থিত। চহৰৰ ভিতৰুৱা আৰু উপকণ্ঠ অঞ্চলৰ যাত্ৰী পৰিবহণ ব্যৱস্থা মূলতঃ নিৰ্ধাৰিত সময়সূচীৰ পৰিবহণ সেৱাৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। ইয়াৰ উপৰি বৈদ্যুতিক বাহন সহ কেইবাটাও টেক্সি সেৱাও ইয়াত উপলব্ধ।

হাইৱে H03 (Highway H03) চহৰখনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। এক বাইপাছ বা বিকল্প পথ নিৰ্মাণৰ সম্ভাৱনীয়তাৰ বিষয়ে দীৰ্ঘদিন ধৰি আলোচনা চলি আছে, কিয়নো যান-বাহনৰ মূল সোঁতটো চহৰৰ কেন্দ্ৰস্থলৰ মাজেৰে চলাচল কৰে, যাৰ ফলত স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ অসুবিধা হয়।

২০২১ চনত "ইউক্ৰেইন ৩০: ইনফ্ৰাষ্ট্ৰাকচাৰ" ফ’ৰামত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি - খোটিন - চেৰ্নিভট্সি ৰেল লাইণৰ এটা নতুন শাখা নিৰ্মাণৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল। ২০২৫ চনৰ পৰিকল্পনা অনুসৰি, এই অংশত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰপৰা চেৰ্নিভট্সিলৈ সমান্তৰালভাৱে এটা ইউৰো-গজ ৰেল পথ নিৰ্মাণ কৰাৰো প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছে।

সংস্কৃতি

প্ৰধান পৰ্যটনস্থলীসমূহ

চহৰখনত বসবাস কৰা বিভিন্ন জাতি আৰু জনগোষ্ঠীৰ লোকে নিজৰ নিজৰ সংস্কৃতি আৰু স্থাপত্যৰ চানেকি কঢ়িয়াই আনিছিল। ইয়াৰ উদাহৰণস্বৰূপে পলিচ, ৰুথেনিয়ান আৰু আৰ্মেনিয়ানসকলৰ বজাৰ ক্ষেত্ৰসমূহক (market squares) ল’ব পাৰি।^৮ চহৰখনৰ প্ৰসিদ্ধ পৰ্যটন আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত প্ৰাচীন দুৰ্গটো আৰু চহৰৰ কেন্দ্ৰস্থলত থকা অসংখ্য স্থাপত্যৰ নিদৰ্শন অন্যতম, যাৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ পিটাৰ আৰু পল কেথেড্ৰেল, হলী ট্ৰিনিটি গীৰ্জা, পলিচ টাউন হল আৰু কেইবাটাও প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ অন্তৰ্ভুক্ত। আন আন দৰ্শনীয় স্থানসমূহৰ ভিতৰত ১৪ শতিকাৰ 'ৰুথেনিয়ান গেট', ১৫ শতিকাৰ ছেইণ্ট নিকোলাছ আৰ্মেনিয়ান গীৰ্জা, অৰ্থডক্স পৱিত্ৰ পিটাৰ আৰু পল গীৰ্জা, ডমিনিকান গীৰ্জা, তথাকথিত 'তুৰ্কী দলং' (১৪ শতিকা) আৰু নৱ-জাগৰণ (Renaissance) তথা বাৰোক (Baroque) স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মিত কেইবাটাও আৱাসিক গৃহ প্ৰধান।^৯

স্মোট্ৰিচ নদীৰ গিৰিখাত বা কেনিয়ন অঞ্চলত চলোৱা গৰম বতাহৰ বেলুন উৰুওৱা কাৰ্যসূচীয়েও পৰ্যটকদেৰ আকৰ্ষিত কৰে। প্ৰতি বছৰে মে’ আৰু অক্টোবৰ মাহত চহৰখনত বেলুন মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়।^৮৫ ইয়াৰ উপৰি, মহোৎসৱ চলি নথকা সময়তো যিকোনো ব্যক্তিয়ে বেলুন ভ্ৰমণৰ বাবে বুকিং কৰিব পাৰে।

১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰফালৰপৰা এই চহৰখন পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ অন্যতম প্ৰধান পৰ্যটন কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছে। বছৰেকীয়া কছাক ক্ৰীড়া আৰু বিভিন্ন উৎসৱ-মহোৎসৱ, যাৰ ভিতৰত ইউক্ৰেইনৰ মুকলি বেলুন উৰুওৱা প্ৰতিযোগিতা, কাৰ ৰেচিং আৰু বিভিন্ন সংগীত, কলা তথা নাট্য কাৰ্যসূচী অন্তৰ্ভুক্ত, এইবোৰে প্ৰায় ১,৪০,০০০ পৰ্যটকক আকৰ্ষিত কৰে আৰু স্থানীয় অৰ্থনীতিক গতিশীল কৰে। ইউক্ৰেইনৰ এখন প্ৰাদেশিক চহৰ হিচাপে শেহতীয়াকৈ ইয়াত এক ডজনতকৈও অধিক ব্যক্তিগত মালিকানাধীন হোটেল মুকলি কৰা হৈছে, যিটো এক ডাঙৰ সংখ্যা।

'ৰিপাব্লিকা' মহোৎসৱ হৈছে যুৱ প্ৰজন্মৰ বাবে আয়োজন কৰা এক সংগীত আৰু কলা উৎসৱ, য’ত আধুনিক সংগীত, সাহিত্য আৰু ষ্ট্ৰীট আৰ্ট বা পথ-কলা প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। এই মহোৎসৱ প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হয়, য’ত শ শ ডেকা কলা প্ৰেমী, সংগীতজ্ঞ আৰু শিল্প অনুৰাগী সমবেত হয়। এই মহোৎসৱসমূহৰ সময়ত সৃষ্টি কৰা দেৱালচিত্ৰৰদ্বাৰা চহৰখনৰ বহুতো অট্টালিকা সজোৱা হৈছে। এই দেৱালচিত্ৰসমূহত ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহৰ লগতে আধুনিক ধাৰণাসমূহো চিত্ৰিত কৰা হৈছে।

সহোদৰ চহৰসমূহ

কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি চহৰৰ সৈতে তেনেকুৱা মিত্ৰতা থকা সহোদৰ চহৰসমূহ (Twin towns – sister cities) তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:^৮৬

• এথেন্স (Athens), আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
• ব্ৰেণ্টফৰ্ড (Brantford), কানাডা
• চিহানবেয়লি (Cihanbeyli), তুৰস্ক
• ডলনি কুবিন (Dolný Kubín), শ্লোভাকিয়া
• এডিনেট (Edineț), মলডোভা
• এছলিংগেন আম নেকাৰ (Esslingen am Neckar), জাৰ্মানি
• হাৰ্লজুংগা (Herrljunga), চুইডেন
• লিভানি (Līvāni), লাটভিয়া
• উকমৰ্গে (Ukmergė), লিথুৱানিয়া
• গ্লোগো (Głogów), পোলেণ্ড
• গ্লোগো কাউণ্টি (Głogów County), পোলেণ্ড
• গৰ্জিচে (Gorzyce), পোলেণ্ড
• হতমো (Hautmont), ফ্ৰান্স
• হ্ৰুবিছৌ (Hrubieszów), পোলেণ্ড
• কালিস্জ (Kalisz), পোলেণ্ড
• কুত্না হ’ৰা (Kutná Hora), চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ
• ভালে ডে মেনা (Valle de Mena), স্পেইন
• টেৰুৱেল (Teruel), NL স্পেইন
• লুব্লিন (Lublin), পোলেণ্ড
• মাৰিয়েষ্টাড (Mariestad), চুইডেন
• পোণ্টে লামব্ৰ’ (Ponte Lambro), ইটালি
• প্ৰ্জেমিস্ল (Przemyśl), পোলেণ্ড
• ৰাড’ভিছ (Radoviš), উত্তৰ মেচিড’নিয়া
• ছানোক (Sanok), পোলেণ্ড
• ছানোক কাউণ্টি (Sanok County), পোলেণ্ড
• ৰোমান (Roman), ৰোমানিয়া
• চিৰেট (Siret), ৰোমানিয়া
• জালাউ (Zalău), ৰোমানিয়া
• টাৰগোৱেক (Targówek; ৱাৰ্শ্ব’), পোলেণ্ড
• টাৰনোভো পডগোৰ্নে (Tarnowo Podgórne), পোলেণ্ড
• চেন্সট’চ’ভা (Częstochowa), পোলেণ্ড
• ভ্ল’দাভা (Włodawa), পোলেণ্ড
• যাভিয়েৰ্চিয়ে (Zawiercie), পোলেণ্ড
• কলবুছ’ভা (Kolbuszowa), পোলেণ্ড
• চেলম (Chełm), পোলেণ্ড^৮৭

উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি

• মাইখাইলো হ্ৰুশেভস্কি (১৮৬৬–১৯৩৪): ইউক্ৰেইনৰ বিশিষ্ট শিক্ষাবিদ, ৰাজনীতিবিদ, বুৰঞ্জীবিদ আৰু ৰাষ্ট্ৰনেতা। তেওঁ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ইউক্ৰেইনৰ জাতীয় জাগৰণৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ কাণ্ডাৰী আছিল আৰু ইয়াৰে বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষাদান তথা গৱেষণাৰ কাম কৰিছিল।
• মাইকোলা লিঅণ্টোভিচ (১৮৭৭–১৯২১): ইউক্ৰেইনীয় সুৰকাৰ আৰু সংগীতজ্ঞ। তেওঁ চহৰখনৰ থিয়লজিকেল ছেমিনাৰীৰপৰা শিক্ষা সমাপ্ত কৰিছিল।
• ইলাৰিয়ন ওহিয়েঙ্কো (১৮৮২–১৯৭২): ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স ধৰ্মগুৰু, ভাষাবিদ আৰু সংস্কৃতিৰ বুৰঞ্জীবিদ। তেওঁ ইউক্ৰেইন গণ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ শিক্ষা মন্ত্ৰী হোৱাৰ লগতে কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি ৰাষ্ট্ৰীয় ইউক্ৰেইনীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম ৰেক্টৰ আছিল।
• লিওনিড ষ্টেইন (১৯৩৪–১৯৭৩): ছোভিয়েট দবা গ্ৰাণ্ডমাষ্টাৰ, তেওঁৰ জন্ম এই চহৰতে হৈছিল।
• মাইখাইলো ড্ৰাপাটী (জন্ম ১৯৮২): ইউক্ৰেইনৰ সামৰিক বিষয়া, যিয়ে বৰ্তমান ইউক্ৰেইনৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ-ইন-চিফ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।
• মিখাইল আলপেৰিন (১৯৫৬–২০১৮): ইহুদী মূলৰ ইউক্ৰেইনীয় জাজ পিয়ানোবাদক।
• মাৰিয়া বাৰ্লিন্সকা (জন্ম ১৯৮৮): ইহুদী মূলৰ ইউক্ৰেইনীয় সামৰিক স্বেচ্ছাসেৱক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ কৰ্মী।
• আন্দ্ৰে বণ্ডাৰেঙ্কো (জন্ম ১৯৮৭): ইউক্ৰেইনৰ অপেৰা গায়ক (বেৰিট’ন)।
• ভলোডিমিৰ ছিচিনস্কি (১৮৯৪–১৯৬২): ইউক্ৰেইনীয় প্ৰব্ৰজিত স্থপতি, গ্ৰাফিক শিল্পী আৰু শিল্পকলাৰ বুৰঞ্জীবিদ।
• ইউখিম ছিটছিনস্কি (১৮৫৯–১৯৩৭): পোডোলিয়া অঞ্চলৰ ইউক্ৰেইনীয় বুৰঞ্জীবিদ, পুৰাতত্ত্ববিদ আৰু অৰ্থডক্স পুৰোহিত, যিয়ে ইয়াত দীৰ্ঘদিন ধৰি কাম কৰিছিল।
• উষ্টিম কাৰ্মেলিউক (১৭Detail৮৭–১৮৩৫): ছাৰ্বজনীনভাৱে ইউক্ৰেইনৰ লোকনায়ক হিচাপে পৰিগণিত হোৱা এজন কৃষক বিদ্ৰোহী নেতা। তেওঁক ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাছিয়ান সেনাবাহিনীত জোৰকৈ নিযুক্তি দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁ কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গৰপৰা তিনিবাৰকৈ পলাই সাৰিছিল।
• ভ্লাদিস্লাভ ভানাট (জন্ম ২০০২): এফ চি ডায়নামো কিয়েভ ক্লাবৰ হৈ খেলা ইউক্ৰেইনৰ বৃত্তিদাৰী ফুটবলাৰ।
• জন পল দ্বিতীয় (১৯২০–২০০৫): কেথলিক ধৰ্মগুৰু (পোপ), যাৰ নামত চহৰখনৰ এটা উপপথ উৎসৰ্গা কৰা হৈছে।
• যেনি ডে উইটে (১৭০৯–১৭৮৫): পলিচ স্থপতি আৰু কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি দুৰ্গৰ সামৰিক কমাণ্ডাৰ।
• জীনাঈদা ভিক্টৰঝেভস্কা (১৯০৫–১৯৮৫): ইউক্ৰেইনীয় তথা ছোভিয়েট কালৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ চিত্ৰশিল্পী, যাৰ জন্ম কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিত হৈছিল।^৮৮
• চেমুৱেল স্পিলবাৰ্গ: বিশ্ববিখ্যাত हॉलीवुड পৰিচালক ষ্টিভেন স্পিলবাৰ্গৰ ককাক (পিতৃৰফালৰ), যাৰ পুৰণি ভেটি এই অঞ্চলতে আছিল।
• লেইব কভিটকো (১৮৯০–১৯৫২): য়িদ্দিচ ভাষাৰ শিশু সাহিত্যিক আৰু কবি।

বাহ্যিক সংযোগ

• Kamianets-Podilskyi information site. kam-pod.info
• Official website
• "The old fortress on the Smotrich River," in Dzerkalo Tyzhnia (Mirror Weekly), 28 June – 5 July 2002, available online

Jewish community

• History of Jewish Community in Kamenets-Podolski
• The murder of the Jews of Kamianets-Podilskyi during দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ, at Yad Vashem website.
• The Lost Jewish Community of Kamenets-Podolsk
• Information about the execution of Jewish people in Kamyanets-Podilsky during World War II from Yahad-In Unum