চুতাম্লা

চুতাম্লা (চাওফা চ্যু-তাম-লাক; হিন্দু নাম জয়ধ্বজ সিংহ) আহোম ৰাজ্যৰ স্বৰ্গদেউ। তেখেত চুত্যিণ্‌ফাৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৬৪৮ চনত সিংহাসনত আৰোহণ কৰে আৰু ১৬৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ ৰাজত্ব কৰে। এই শাসনকাল বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূর্ণ, কিয়নো ইয়াত এফালে সীমান্ত অঞ্চলত নগা আৰু মিৰি গোষ্ঠীৰ সৈতে সংঘাত-শান্তিৰ ধাৰাবাহিকতা দেখা যায়, আনফালে মোগল-আহোম সংঘাতৰ এক সংকটময় পৰ্যায়ত আহোম ৰাজধানী গড়গাঁও দখললৈকে পৰিস্থিতি গড়ায়।

পৰিচয় আৰু উপাধি

চুতাম্লা আহোম ৰাজবংশৰ ছ্যু ফৈদৰ শাসক। আহোম ৰাজধাৰাত তেখেত ‘স্বৰ্গদেউ’ উপাধিৰে পৰিচিত আছিল আৰু চাওফা ৰূপে চ্যু-তাম-লাক নামেও উল্লেখ পায়। হিন্দু নাম গ্ৰহণ কৰি তেখেতে ‘জয়ধ্বজ সিংহ’ নাম লয়। ধৰ্মীয় দিশত তেখেতৰ সৈতে আহোম ধৰ্মৰ সম্পৃক্ততা উল্লেখ কৰা হয়।

সিংহাসনাৰোহণ আৰু ৰাজত্বকাল

চুতাম্লা ১৬৪৮ চনত পূৰ্বসূৰী চুত্যিণ্‌ফাৰ পাছত ক্ষমতালাভ কৰে। তেখেতৰ ৰাজত্বকাল ১৬৪৮–১৬৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দ। এই সময়চোৱাত ৰাজ্য-প্ৰশাসন আৰু সামৰিক ব্যূহৰ কিছুমান উদ্যোগ বিশেষকৈ সীমান্ত অঞ্চলত সংঘাত নিয়ন্ত্ৰণৰ লগত জড়িত আছিল। ১৬৬৩ত তেখেতৰ পাছত উত্তৰসূৰী ৰূপে চুপংমুং সিংহাসনত আৰোহণ কৰে।

সীমান্তনীতি আৰু অন্তৰ্দেশীয় সংঘাত

চুতাম্লাৰ শাসনত সীমান্ত অঞ্চলসমূহত নিৰাপত্তাৰ সমস্যা স্পষ্ট হয়। এই সমস্যাসমূহৰ মাজত নগা আৰু মিৰি গোষ্ঠীৰ সৈতে সংঘাত-আলোচনাৰ এক জটিল ধাৰা লক্ষ্য কৰা যায়।

নগা-অঞ্চলত অভিযান আৰু সন্ধি

১৬৫০ চনত লক্‌মা নগাৰ উৎপাত নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ আহোমৰ ফালৰ পৰা এটা সৈন্যদল প্ৰেৰণ কৰা হয়। কিছু গাঁও ধ্বংস কৰা সত্ত্বেও লুটপাত বন্ধ নহোৱাত প্ৰায় চাৰি বছৰৰ পাছত পুনৰ এটা দল পঠিওৱা হয়। সংঘাতৰ সময়ত নগাসকলৰ আক্ৰমণত আহোম বাহিনীৰ সৈতে যোৱা ডফলা সেনাসকলে প্ৰতিৰোধ কৰা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। পিছলৈ নগাসকল শান্তিৰ প্ৰস্তাৱ লৈ আলোচনা আৰম্ভ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল যদিও আলোচনা-কাৰ্যত যোৱা দল এটা হত্যা কৰা হয়। তাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত আহোম বাহিনীয়ে অধিক বৃহৎ আকাৰত অভিযান চলাই গাঁও আৰু ভঁৰাল ধ্বংস কৰে। ফলত নগাসকল পুনৰ শান্তিৰ পক্ষে আহি বছৰি কৰ দিবলৈ মান্তি হয়।

মিৰিৰ আক্ৰমণ আৰু প্ৰত্যুত্তৰ

১৬৫৫ চনত মিৰিসকলে আক্ৰমণ চলাই দুজন আহোম লোকক হত্যা কৰে। এই ঘটনাৰ পাছত আহোম সেনাই কঠোৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিয়াৰ কথা উল্লেখ আছে—প্ৰায় তিনিশজন মিৰি লোক নিহত হয় আৰু বাৰখন গাঁও জ্বলাই দিয়া হয়। এই সংঘাতৰ অন্তত মিৰিসকলে আত্মসমৰ্পণমূলক অৱস্থান লৈ বছৰি কৰ দিবলৈ সন্মত হয়।

মোগল-আহোম সংঘাত আৰু ৰাজধানীৰ দখল

চুতাম্লাৰ ৰাজত্বৰ আটাইতকৈ সংকটজনক অধ্যায় মোগল শক্তিৰ আগ্ৰাসনৰ সৈতে জড়িত। ১৬৬২ চনত মোগলৰ একাদশতম আক্ৰমণৰ সময়ত মোগল বাহিনীয়ে আহোম ৰাজধানী গড়গাঁও অধিকাৰ কৰে। যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ পৰা আঁতৰি যাবলগীয়া হোৱা ঘটনাৰ বাবে জয়ধ্বজ সিংহক পৰৱৰ্তী বৰ্ণনাত ‘ভগনীয়া ৰজা’ বুলি উল্লেখ কৰা হয়। এই ঘটনাই আহোম ৰাজ্যৰ মানসিক-ৰাজনৈতিক স্থিতিত গভীৰ আঘাত আনে আৰু মোগলৰ সৈতে সমঝোতা-নির্ভৰ অৱস্থা সৃষ্টিৰ পটভূমি ৰচে।

ঘিলাধাৰী সন্ধি আৰু কূটনৈতিক মূল্য

মোগল-আহোম সংঘাতৰ প্ৰচণ্ড চাপৰ পাছত ১৬৬৩ চনত আহোম আৰু মোগল পক্ষৰ মাজত তিপামৰ ঘিলাধাৰী ঠাইত এটা সন্ধি সম্পন্ন হয়। এই সন্ধিৰ চৰ্ত অনুসৰি জয়ধ্বজ সিংহৰ কন্যা ৰমণী গাভৰুৱে অসম এৰি সুদূৰ দিল্লীলৈ যাবলগীয়া হয়। এই ঘটনা কেৱল ব্যক্তিগত ত্যাগৰ প্ৰতীক নহয়; ই সেই সময়ৰ কূটনীতিত জয়-পরাজয়ৰ শর্ত কেনেকৈ ৰাজঘৰীয় পৰিয়াললৈও প্ৰসাৰিত হৈছিল তাৰ এক দৃষ্টান্ত হিচাপে বিবেচিত হয়।

শাসনকালৰ বৈশিষ্ট্য

চুতাম্লাৰ শাসনত দেখা পোৱা কিছুমান মূল বৈশিষ্ট্য হ’ল—

• সীমান্ত অঞ্চলত পুনৰাবৃত্ত সংঘাত আৰু তাৰ সমাধানৰ বাবে অভিযান, আলোচনাৰ সমান্তৰাল ব্যৱহাৰ
• বিদ্ৰোহী বা উপদ্ৰৱমূলক আক্রমণ দমন কৰিবলৈ কঠোৰ সামৰিক প্ৰত্যুত্তৰ
• মোগল-আহোম সংঘাতত ৰাজধানী দখলৰ দৰে বৃহৎ ধাক্কা আৰু তাৰ ফলত সন্ধি-নির্ভৰ কূটনৈতিক পৰিণতি
• ৰাষ্ট্ৰীয় সংকটৰ মাজতে ৰাজঘৰীয় সদস্যৰ ওপৰত আৰোপিত ত্যাগ—ৰমণী গাভৰুৰ দিল্লীগমন

উত্তৰাধিকাৰ

চুতাম্লাৰ নাম আহোম ইতিহাসত বিশেষকৈ সংকটকালীন শাসক হিচাপে দৃশ্যমান। ১৬৬২ত গড়গাঁও দখল আৰু তাৰ পিছৰ ১৬৬৩ৰ ঘিলাধাৰী সন্ধিয়ে আহোম-মোগল সম্পৰ্কৰ এক নতুন পৰ্যায় নিৰ্ধাৰণ কৰে। একে সময়তে নগা আৰু মিৰি অঞ্চলত কৰ-স্বীকৃতি আদায়ৰ পৰ্যন্ত গড়োৱা অভিযানসমূহে সীমান্ত-প্ৰশাসনৰ কঠোৰতা আৰু সীমাবদ্ধতা দুয়োটাই প্ৰকাশ কৰে। সেয়েহে তেখেতৰ ৰাজত্ব একাধাৰে সামৰিক চাপ, কূটনৈতিক বাধ্যবাধকতা আৰু সীমান্ত-নিয়ন্ত্ৰণৰ কঠিন বাস্তৱতাৰ প্ৰতিনিধি।

আৰু চাওক

• চাওফা
• গড়গাঁও
• ৰমণী গাভৰু