চিহিৰিন

চিহিৰিন (Chyhyryn) মধ্য ইউক্ৰেইনৰ চেৰকাছি অ’ব্লাষ্টৰ চেৰকাছি ৰাইঅ’নত অৱস্থিত এখন চহৰ। ই তিয়াছমিন নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু নদীখন দ্নিপ্ৰ নদীত মিলিত হোৱা স্থানৰপৰা বেছি দূৰত নহয়।

১৬৪৮ চনৰপৰা ১৬৬৯ চনলৈ চিহিৰিন জাপোৰিজিয়ান হষ্টৰ হেটমেনৰ বাসস্থান আছিল। ১৬৫৮ চনত কিয়েভৰপৰা ৰুুথেনিয়ান অৰ্থডক্স মহানগৰীয় আসনটো বলপূৰ্বকভাৱে স্থানান্তৰ কৰাৰ পাছত চিহিৰিন কছাক হেটমেনেটৰ পূৰ্ণাংগ ৰাজধানীত পৰিণত হয়। চিহিৰিনৰপৰা কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা মহানগৰীয়সকলৰ ভিতৰত ডিঅ’নিছিয়াছ বালাবান আৰু জোচেফ টুকালস্কি-নেলিউব’ভিচ উল্লেখযোগ্য।

চিহিৰিন জাপোৰিজিয়ান হষ্টৰ হেটমেন পদত নিযুক্তি দিয়াৰ এক পৰম্পৰাগত স্থান হিচাপেও পৰিচিত আছিল। সেই সময়ত চহৰখন ইউক্ৰেইনৰ কছাক ৰাজনীতি আৰু প্ৰশাসনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল।

১৭শ শতিকাৰপৰা চিহিৰিনৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে আৰু পিছলৈ ই এখন অৰ্ধ-গ্ৰাম্য জনবসতিপূৰ্ণ স্থানলৈ পৰিণত হয়। বৰ্তমান চিহিৰিন চিহিৰিন নগৰ হ্ৰমাদাৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ^১ হ্ৰমাদা হৈছে ইউক্ৰেইনৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসিত প্ৰশাসনৰ একপ্ৰকাৰ। ২০২২ চনৰ অনুমাণিক হিচাপ অনুসৰি চিহিৰিনৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৮,৭০০ জন।

ইতিহাস

নগৰৰ প্ৰতিষ্ঠা

১৩২০ চনৰপৰা ১৫৬৯ চনলৈ এই অঞ্চলটো লিথুৱানিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। লুবলিনৰ সংঘ গঠনৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলটো পোলেণ্ডৰ ৰাজ্যৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয় আৰু পোলেণ্ডৰ মুকুটৰ অধীনস্থ কিয়েভ ভয়ভডশ্বিপৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ১৫৮৯ চনত পোলেণ্ডৰ ৰজা ছিগিজমুণ্ড তৃতীয়ই চেৰকাছিৰ ষ্টাৰ’ষ্টা আলেকজেণ্ডাৰ ভিশ্নিয়োভিয়েৎস্কিক এক বিশেষ অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। এই অধিকাৰৰ জৰিয়তে তেওঁ চেহৰিন নামৰ এটা পৰিত্যক্ত স্থানত এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ লগতে এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিব পাৰিছিল।^২ দুৰ্গটো তিয়াছমিন নদীৰে আগুৰি থকা এটা পাহাৰৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে নগৰখন গঢ় লৈ উঠিছিল। পিছত ১৫৯২ চনত ৰাজকীয় অধিকাৰৰ জৰিয়তে চহৰখনক মাগডেবাৰ্গ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়। একে সময়তে চহৰখনৰ বাবে তিনিটা কাঁড়যুক্ত এটা ৰাজকীয় প্ৰতীক বা নগৰ-চিহ্নও অনুমোদন কৰা হৈছিল।

চিহিৰিনে সম্ভৱতঃ ক’ছাক বিদ্ৰোহসমূহৰ সময়ত যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰিব পাৰি যে ১৬১১ চনত ওচৰৰ ডেনিয়েলগ্ৰ’ড (Danielgród) বসতিৰ সৈতে চিহিৰিনক কৰ প্ৰদানৰ পৰা ৰেহাই দিয়া হৈছিল। ^২অলপ সময়ৰ পিছতে চহৰখনক চেৰকাছি ষ্টাৰষ্টভোৰ পৰা কানিভ ষ্টাৰষ্টভোলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। চহৰখনৰ আৰম্ভণিৰ সময়ৰ পৰাই কাজাকসকলে ইয়াত বসতি স্থাপন কৰিছিল। অৱশ্যে সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছিল ১৬১৬ চনত ৪,৫০০টা কাজাক পৰিয়াল থকাৰ বিপৰীতে ১৬২২ চনলৈ এই সংখ্যা মাত্ৰ ৫০০টালৈ হ্ৰাস পায়।^২ এই সময়ছোৱাতে চিহিৰিন এখন পৃথক ষ্টাৰষ্টভোৰ ৰাজধানী হিচাপে গঢ় লৈ উঠে। ১৬৩৭ চনত পাভলো পাভলিউকৰ নেতৃত্বত কাজাক বিদ্ৰোহীসকলে চহৰখন দখল কৰে, কিন্তু অতি সোনকালেই তেওঁলোক পৰাজিত হয়। ১৬৩৮ চনত পোলেণ্ডৰ ছেইমে পঞ্জীয়নভুক্ত কাজাকসকলৰ বাবে চিহিৰিন ৰেজিমেণ্ট স্থাপন কৰে। প্ৰথমতে ইয়াৰ নেতৃত্বত আছিল জান জাক্ৰজেৱস্কি আৰু পিছত, ১৬৪৪ চনত, জান ক্ৰজেকোভস্কিয়ে ইয়াৰ নেতৃত্ব গ্ৰহণ কৰে।^২

কছাক ৰাজধানী

চিহিৰিন দুৰ্গৰ মানচিত্ৰৰ বিৱৰণ

[[চিত্ৰ:Chyhyryn-3-eng.svg|১৬৭৮ চনৰ অৱৰোধৰ প্ৰাক্‌ক্ষণত চিহিৰিন দুৰ্গৰ মানচিত্ৰ আঁচনি

I — নতুন দুৰ্গৰ কেন্দ্ৰীয় বাষ্টিয়ন বা “দুৰ্গপ্ৰাচীৰ”

II — দোৰোশেংকোৰ বাষ্টিয়ন (“অন্ধকূপ”)

III — ক্ৰিমিয়ান টাৱাৰসহ বাষ্টিয়ন

IV — স্পাস্কি দুৱাৰ; কাঠৰ টাৱাৰসহ আৰু ইয়াৰ সন্মুখত দুটা ৰাভেলিন

V — শিলৰ ভেটিৰ ওপৰত নিৰ্মিত কাঠৰ টাৱাৰ,

VI — টাৱাৰ আৰু কুঁৱা

VII — শিলৰ নিৰ্মিতকোণীয়া বাষ্টিয়ন

VIII — শিলৰ নিৰ্মিত ঘূৰণীয়া টাৱাৰ

IX — কিয়েভ টাৱাৰ; দলঙলৈ যোৱা এখন দুৱাৰসহ

X — নামহীন টাৱাৰ (১৬৭৮ চনতহে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল)

XI — কোৰছুন বা মিল টাৱাৰ

XII — নিম্ন নগৰলৈ যোৱা দুৱাৰ]]

কছাক বিদ্ৰোহীসকলৰ নেতা বহদান খমেলনিতস্কিৰ নেতৃত্বত হোৱা যুদ্ধসমূহত পোলেণ্ডৰ ক্ৰাউন বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত, চিহিৰিন তেওঁৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে আৰু তেওঁ চহৰখনক নিজৰ প্ৰধান ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰে। চহৰখনক মুখ্য কাজাক দুৰ্গলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয় আৰু চিহিৰিন ৰেজিমেণ্ট জাপোৰোজিয়ান হোষ্টৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক এককত পৰিণত হয়; ইয়াৰ সৈন্যসংখ্যা আছিল ৩,২৯১ জন। জবৰিভ চুক্তিৰ ফলস্বৰূপে, চিহিৰিন ষ্টাৰষ্টভো খমেলনিতস্কিক প্ৰদান কৰা হয়। ^২

খমেলনিতস্কিৰ মৃত্যুৰ পাছত, চিহিৰিনত অৱস্থান কৰা দুজন কাজাক হেতমানে পোলেণ্ডৰ অধীনস্থতা স্বীকাৰ কৰি চিহিৰিন ষ্টাৰষ্টভো লাভ কৰে ১৬৫৮ চনত ইভান ভিহোভস্কি আৰু ১৬৬০ চনত ইউৰি খমেলনিতস্কিয়ে। তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰী পাভলো টেটেৰিয়ায়ো পোলেণ্ডৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ নীতি অব্যাহত ৰাখে। ১৬৬৩ চনত কালমিক তাতাৰসকলে চিহিৰিন অৱৰোধ কৰে। তাৰ এবছৰ পাছত ব্ৰিউখোভেটস্কিৰ নেতৃত্বত বাওঁপাৰৰ কাজাকসকলে চহৰখনত দুবাৰ আক্ৰমণ চলায়। দুৰ্গটো দখল কৰিব পৰা নগ’ল যদিও চহৰখনৰ এটা বৃহৎ অংশ জ্বলাই দিয়া হয়। ^২

১৬৬৫ চনত টেটেৰিয়াই হেতমান পদৰপৰা পদত্যাগ কৰাৰ পাছত, চিহিৰিন কিছুসময়ৰ বাবে পোলেণ্ডৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে। কিন্তু অতি সোনকালেই নতুন হেতমান পেট্ৰো ডৰোশেংকোৱে চহৰখন দখল কৰে। তেওঁ তুৰস্কৰ সুৰক্ষা স্বীকাৰ কৰিছিল যদিও আনুষ্ঠানিকভাৱে পোলেণ্ডৰ সৈতে সম্পৰ্ক ছিন্ন কৰা নাছিল। য়েই পোলেণ্ড-তুৰস্ক যুদ্ধৰ অন্যতম কাৰণ হৈ পৰে। তুৰস্কই সোঁপাৰৰ ইউক্ৰেইনৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপন কৰি ডৰোশেংকোক কিয়েভ অঞ্চলৰ দক্ষিণ অংশত এখন সৰু ৰাজত্ব প্ৰদান কৰে, যাৰ ৰাজধানী আছিল চিহিৰিন। কিন্তু সেই ভূ-খণ্ড সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হৈছিল। মানুহে পলাই গৈছিল অথবা তেওঁলোকক উচ্ছেদ কৰা হৈছিল। আনকি চিহিৰিন নিজেই এটা তাতাৰ দাস-বজাৰত পৰিণত হৈছিল। ^২

১৬৭৬ চনত চহৰখন ৰাছিয়া-কছাক বাহিনীয়ে অৱৰোধ কৰে। ফলত ডৰোশেংকোৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ বাধ্য হয় আৰু ৰাছিয়াৰ জাৰৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত গ্ৰহণ কৰে। হেতমানৰ ৰাজকীয় প্ৰতীকসমূহ মস্কোলৈ লৈ যোৱা হয়। ইফালে, তুৰ্কসকলে মুক্ত কৰা ইউৰি খমেলনিতস্কিক নতুন কাজাক হেতমান হিচাপে ঘোষণা কৰে আৰু তেওঁৰ নামত এটা বৃহৎ সেনাবাহিনী ইউক্ৰেইনলৈ প্ৰেৰণ কৰে। ১৬৭৭ চনৰ আগষ্ট মাহত তুৰ্কী বাহিনীয়ে চিহিৰিন অৱৰোধ কৰে যদিও ৰাছিয়ান বাহিনীয়ে সেই অৱৰোধ প্ৰতিহত কৰে। কিন্তু এবছৰৰ পাছত কাৰা মুস্তাফাৰ নেতৃত্বত হোৱা আন এটা অৱৰোধ সফল হয়। তুৰ্কসকলে চহৰখন সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস কৰি দুৰ্গটো ভাঙি পেলায়। ১৬৮৬ চনৰ পোলেণ্ড-ৰাছিয়া চুক্তিৰ চৰ্ত অনুসৰি, ষ্টায়কিৰপৰা তিয়াছমিন নদীৰ মোহনালৈকে থকা ভূ-খণ্ড জনশূন্য কৰি ৰখাৰ কথা আছিল। সেয়েহে চিহিৰিন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা নহ’ল। ^২

পৰৱৰ্তী ইতিহাস

অৱশ্যে, অতি সোনকালেই মানুহে পুনৰ এই ভূ-খণ্ডসমূহলৈ ঘূৰি আহিবলৈ আৰম্ভ কৰে। বিশেষকৈ ১৭১৪ চনত পোলেণ্ড, তুৰস্ক আৰু ৰাছিয়াৰ মাজত অৱশেষত শান্তি স্থাপিত হোৱাৰ পিছত এই প্ৰক্ৰিয়া তীব্ৰ হয় আৰু ৰাইট বেংকৰ ওপৰত পোলেণ্ডৰ শাসন নিশ্চিত হয়। ১৭১২ চনলৈকে ই চিহিৰিন ৰেজিমেণ্টৰ কেন্দ্ৰ হৈ আছিল। ১৭০৮ চনত আন্দ্ৰেই ড’ৰ’শেংকোৱে তুৰ্কীসকলে ধ্বংস কৰা মঠটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে। ১৭২০ চনত পৱিত্ৰ ক্ৰছৰ মহিমা-বৃদ্ধিৰ গীৰ্জা (Church of the Exaltation of the Holy Cross) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ^২ চিহিৰিনৰ ষ্টাৰ’ষ্টভো (Starostwo) শীঘ্ৰেই পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। সীমান্তৱৰ্তী চহৰ হিচাপে ইয়াত হাইদামাক (Haidamak) দলৰ আক্ৰমণৰ লগতে নিউ ছাৰ্বিয়াৰপৰা অহা বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আক্ৰমণৰ সমস্যাও দেখা দিছিল। প্ৰায় ১৭৬০ চনলৈকে চহৰখনৰ দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল।

১৭৬৫ চনলৈকে চহৰখনত ১০৮টা ঘৰ আছিল। ১৭৮৯ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, চিহিৰিনত ১৩৮টা ঘৰ, তিনিখন গীৰ্জা আৰু এটা মঠ আছিল; অৱশ্যে সেই সময়লৈকে দুৰ্গটো পুনৰ ধ্বংস হৈ গৈছিল। ১৭৯২ চনত ৰজা ষ্টানিছ্লাভ আগষ্টে চহৰখনৰ পূৰ্বৰ বিশেষাধিকাৰসমূহ পুনৰ নিশ্চিত কৰাৰ লগতে কিছুমান নতুন বিশেষাধিকাৰো প্ৰদান কৰে। ^৩

ইয়াক ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যই পোলেণ্ডৰ দ্বিতীয় বিভাজন (১৭৯৩)ৰ সময়ত নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু পিছত ই কিয়েভ অঞ্চলৰ অংশ হৈ পৰে।

১৯১৭ চনত চিহিৰিনত মুক্ত কছাকসকলৰ (Free Cossacks) এখন কংগ্ৰেছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। সেই কংগ্ৰেছত পৰম্পৰা অনুসৰি পাভলো স্কোৰোপাডস্কিক কছাকসকলৰ হেটমান (Hetman) হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত, ১৯১৮ চনত কিয়েভত তেওঁক ইউক্ৰেইনৰ হেটমান হিচাপেও নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ইউক্ৰেইনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ সময়ছোৱাত, অৰ্থাৎ ১৯১৭ চনৰপৰা ১৯২০ চনলৈ, চিহিৰিন বিভিন্ন ৰাজনৈতিক আৰু সামৰিকপক্ষৰ হাতলৈ গৈছিল। এই সময়ছোৱাত কেইবামাহৰ বাবে চিহিৰিন এখন স্বঘোষিত গণৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপেও পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ পিছত প্ৰশাসনিকভাৱে চিহিৰিন ইউক্ৰেইনৰ ক্ৰেমেনচুক গভৰ্ণৰেটৰ অন্তৰ্গত হয়। ^৪৫ ক্ৰেমেনচুক গভৰ্ণৰেট বিলুপ্ত হোৱাৰ পিছত চিহিৰিন ইউক্ৰেইনৰ কিয়েভ গভৰ্ণৰেটৰ অন্তৰ্গত কৰা হয়। ^৬

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪১ চনৰ ৭ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৩ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰলৈকে জাৰ্মান সেনাই চাইহিৰিন দখল কৰিছিল।

১৯৮৯ চনত চহৰখনৰ জনসংখ্যা আছিল ১২,৮৫৩ জন।[5 ^৭

১৮ জুলাই ২০২০লৈকে চিহিৰিন চিহিৰিন ৰাইঅ’নৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ আছিল। ২০২০ চনৰ জুলাই মাহত ইউক্ৰেইনৰ প্ৰশাসনিক সংস্কাৰৰ অংশ হিচাপে চিহিৰিন ৰাইঅ’ন বিলুপ্ত কৰা হয়। এই সংস্কাৰৰ ফলত চেৰকাছি অব্লাষ্টৰ ৰাইঅ’নৰ সংখ্যা চাৰিটালৈ হ্ৰাস কৰা হয়। চিহিৰিন ৰাইঅ’নৰ ভূ-খণ্ড চেৰকাছি ৰাইঅ’নৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। ^৮৯

চহৰখনত এটা অসমাপ্ত চিহিৰিন পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰ আছে।

জনসংখ্যা

ভাষা

২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি থলুৱা ভাষা অনুসৰি জনসংখ্যাৰ বিতৰণ:^১০

ভূগোল

অৱস্থান

চহৰখন টাইয়াছমিন নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ গড় উচ্চতাৰ পৰা ১২৪ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত। একবিংশ শতিকাত খাদ্য আৰু আচবাব নিৰ্মাণ কাৰখানাৰ দৰে সৰু উদ্যোগসমূহেই চহৰখনৰ অৰ্থনীতিৰ মূল ভিত্তি।

ঐতিহাসিক স্থানসমূহ

চিহিৰিনৰ ওচৰত ১৬২৭ চনত নিৰ্মাণ কৰা ট্ৰিনিটি মঠ পিছলৈ ছোভিয়েট কৰ্তৃপক্ষই ধ্বংস কৰে। চহৰখনৰ আন ঐতিহাসিক স্থাপত্যসমূহ, যেনে টাউন হল আৰু খমেলনিতস্কিৰ ৰাজপ্ৰাসাদ,ও সংৰক্ষিত হৈ নাথাকিল। ইউক্ৰেইনে স্বাধীনতা পুনৰ লাভ কৰাৰ পিছত হেটমানৰ বাসভৱন পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক এটা সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়।

উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি

• জৰ্জি ডানিলভ, ভাষাবিদ
• বোহডান খ্মেলনিটস্কি, হেটমেন
• কেটেৰিনা ইউচেংকো, বিজ্ঞানী

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক

যমজ চহৰ -ভগ্নী চহৰ

চিহিৰিন নগৰখনৰ যমজ নগৰ হৈছে::

নগৰ	দেশ	স্বাক্ষৰ কৰাৰ বছৰ
চেবাষ্টোপল, কেলিফৰ্ণিয়া	আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ	১৯৯৩

বাহ্যিক সংযোগ

• Chyhyryn in the Encyclopedia of Ukraine
• Soviet topographic map 1:100,000
• Salata, Oksana; Shcherbak, Vitalii. (2026). CHYHYRYN – “HISTORICAL CITY” IN THE CULTURAL HERITAGE OF UKRAINE. East European Historical Bulletin. পৃ. 124–139