গুলবদন বেগম

গুলবদন বেগম (২০ নৱেম্বৰ ১৫২২ – ৭ ফেব্ৰুৱাৰী ১৬০৩) মোগল ৰাজকুমাৰী আৰু মোগল সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্ৰাট বাবৰৰ কন্যা আছিল।^১

তেওঁৰ ভতিজা আৰু হুমায়ুনৰ পুত্ৰ সম্ৰাট আকবৰৰ অনুৰোধত লিখা তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ আৰু বাবৰৰ উত্তৰাধিকাৰী সম্ৰাট হুমায়ুনৰ জীৱনৰ বিৱৰণী হুমায়ুন-নামাৰ লেখিকা হিচাপে তেওঁ বেছিকৈ পৰিচিত।^২ গুলবদনৰ বাবৰৰ স্মৃতি চমু যদিও তাই হুমায়ুনৰ ঘৰখনৰ সতেজ বিৱৰণ দিছে আৰু তেওঁৰ সতীয়া ভাতৃ কামৰাণ মিৰ্জাৰ সৈতে হোৱা মুখা-মুখি সম্পৰ্কে বিৰল সামগ্ৰী আগবঢ়াইছে। ভায়েকহঁতৰ মাজত হোৱা ভ্ৰাতৃহত্যাৰ সংঘাত তাই দুখৰ ভাব এটাৰে লিপিবদ্ধ কৰে।

১৫৩০ চনত পিতৃৰ মৃত্যুৰ সময়ত গুলবদন বেগম^৩ৰ বয়স আছিল প্ৰায় আঠ বছৰ আৰু তেওঁক সতীয়া ভাতৃ হুমায়ুনে ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। তেওঁ সোতৰ বছৰ বয়সত মগুলিস্তানৰ তুৰ্পান খানাটৰ খান আহমদ আলাকৰ পুত্ৰ আইমান খোৱাজা চুলতানৰ পুত্ৰ খিজৰ খোৱাজা খানৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।

জীৱনৰ বেছিভাগ সময় কাবুলতে কটায়। ১৫৫৭ চনত তেওঁৰ ভতিজা আকবৰে আগ্ৰাত সাম্ৰাজ্যবাদী ঘৰত যোগদান কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। সাম্ৰাজ্যবাদী পৰিয়ালত তেওঁৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আৰু সন্মান আছিল আৰু আকবৰ আৰু তেওঁৰ মাতৃ হামিদা বানু বেগম দুয়োজনে তেওঁক বহুত ভাল পাইছিল। আবুল ফজলৰ আকবৰনামা (শব্দ অৰ্থত ‘আকবৰৰ কিতাপ’)ত গুলবদন বেগমৰ উল্লেখ আছে আৰু তেওঁৰ জীৱনীমূলক বহু বিৱৰণ গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে উপলভ্য।

আন কেইবাগৰাকীও ৰাজকীয় মহিলাৰ সৈতে গুলবদন বেগমে মক্কালৈ তীৰ্থযাত্ৰা কৰে আৰু সাত বছৰৰ পাছত ১৫৮২ চনত ঘৰলৈ উভতি যায়। ১৬০৩ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

নাম

গুলবদন বেগমৰ নামৰ অৰ্থ ধ্ৰুপদী পাৰ্চী ভাষাত "ফুলৰ দৰে শৰীৰ" বা "গোলাপৰ শৰীৰ।"^৪

প্ৰাথমিক জীৱন

১৫২২ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত^৫ যেতিয়া ৰাজকুমাৰী গুলবদনৰ জন্ম হৈছিল দিলদাৰ বেগমৰ ঘৰত, তেতিয়া তেওঁৰ পিতৃ বাবৰ কাবুলত ঊনৈছ বছৰ ধৰি প্ৰভু আছিল; তেওঁ কুণ্ডুজ আৰু বদাখশানৰ শাসক আছিল, ১৫১৯ চনৰপৰা বাজাউৰ আৰু স্বাট আৰু এবছৰ ধৰি কান্দাহাৰৰ দখল কৰিছিল। সেই ঊনৈছ বছৰৰ ভিতৰত দহটা বছৰৰ ভিতৰত তেওঁক হাউছ অৱ টাইমূৰৰ মুৰব্বী হিচাপে আৰু তেওঁৰ স্বাধীন সাৰ্বভৌমত্বৰ বাবে বাদশ্বাহ বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।

গুলবদনৰ ভাই-ভনীৰ ভিতৰত ডাঙৰ ভাতৃ হিন্দল মিৰ্জা আৰু আন দুগৰাকী ভগ্নী গুলৰং বেগম আৰু গুলচেহৰা বেগম থকাৰ বিপৰীতে সৰু ভাই আলৱাৰ মিৰ্জাৰ শৈশৱতে মৃত্যু হয়। ভাই-ভনীসকলৰ ভিতৰত গুলবাদান তেওঁৰ ভাতৃ হিন্দল মিৰ্জাৰ অতি ঘনিষ্ঠ আছিল।^৬

সোতৰ বছৰ বয়সত গুলবদনৰ বিবাহ হয় এজন চাগাটাই সম্ভ্ৰান্ত, তেওঁৰ ভতিজা-ভায়েক খিজৰ খাজা খানৰ সৈতে, যি তুৰ্পান খানাতৰ খান আহমদ আলাকৰ পুত্ৰ আইমান খাজাহ চুলতানৰ পুত্ৰ আছিল।^৭

১৫৪০ চনত হুমায়ুনে তেওঁৰ পিতৃ বাবৰে ভাৰতত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ৰাজ্যখন বিহাৰৰপৰা অহা পষ্টুন সৈনিক শ্বেৰ শ্বাহ ছুৰীৰ হাতত হেৰুৱাইছিল, যিয়ে সুৰ সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। কেৱল গৰ্ভৱতী পত্নী হামিদা বানু বেগম, এগৰাকী মহিলা পৰিচাৰিকা আৰু কেইজনমান নিষ্ঠাৱান সমৰ্থক লৈ হুমায়ুনে লাহোৰ আৰু তাৰ পিছত কাবুললৈ পলায়ন কৰে। পৰৱৰ্তী পোন্ধৰ বছৰ তেওঁ ছাফাৱী ইৰাণত নিৰ্বাসিত আছিল।

গুলবদন বেগম আকৌ কাবুলত থাকিবলৈ গ’ল। মোগল হৰেমৰ আন সকলো মহিলাৰ দৰেই তাইৰ জীৱনটোও তিনিজন মোগল ৰজাৰ সৈতে জটিলভাৱে জড়িত আছিল – পিতৃ বাবৰ, ভাতৃ হুমায়ুন আৰু ভাগিন আকবৰ।

হুমায়ুনে সাম্ৰাজ্য পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ দুবছৰৰ পাছত গুলবদনে হাৰেমৰ আন মোগল মহিলাসকলৰ সৈতে আগ্ৰালৈ উভতি যায়, যিজনে হুমায়নৰ পতনত মৃত্যুৰ পাছত নিজৰ শাসন আৰম্ভ কৰিছিল।