মাহ চুচাক বেগম

মাহ চুচাক বেগম ( অৰ্থাৎ চন্দ্ৰ ফুল;^১ মৃত্যু ২৮ মাৰ্চ ১৫৬৪) দ্বিতীয় মোগল সম্ৰাট হুমায়ুনৰ পত্নী আছিল।^২ তেওঁ আছিল এগৰাকী উচ্চাভিলাষী ভদ্ৰমহিলা যিয়ে নাইব চুবাদাৰক বাহিৰ কৰি নিজাববীয়াকৈ কাবুল শাসন কৰিছিল, এবাৰ তেওঁৰ সেনাবাহিনীক ব্যক্তিগতভাৱে তেওঁ নেতৃত্ব দিছিল আৰু জালালাবাদত সম্ৰাট আকবৰে মাহ চুচাকৰ আগ্ৰাসী অতিক্ৰমৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা মোগল সেনাপতি মুনিম খানক পৰাস্ত কৰিছিল।^৩

প্ৰথম বছৰবোৰ

সমসাময়িক কোনো বুৰঞ্জীত মাহ চুচাক বেগমৰ পিতৃ-মাতৃৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। তেওঁ অৰ্ঘুনৰ বৈৰাম ওঘলান আৰু ফৰিদুন খান কাবুলীৰ ভগ্নী।^৪ ১৫৪৬ চনত হুমায়ুনে মাহ চুচাকৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ মিৰ্জা মহম্মদ হাকিম আৰু ফাৰৰুখ ফাল মিৰ্জা আৰু তিনিগৰাকী কন্যা বখট-উন-নিছা বেগম, ছাকিনা বানু বেগম আৰু আমিনা বানু বেগম।^৫

বিধৱা হিচাপে

আকবৰৰ ৰাজত্বকালৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত বহু অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰা মোগল মহিলাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। ১৫৫৪ চনত হুমায়ুনে তেওঁৰ সৈতে তেওঁৰ পুত্ৰ মিৰ্জা মহম্মদ হাকিম, তেতিয়াৰ তিনিবছৰীয়া, মুনিম খানৰ তত্ত্বাৱধানত কাবুলৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে মনোনীত কৰে। ১৫৬৬ চনত আকবৰে এই নিযুক্তি নিশ্চিত কৰে। ১৫৬১ চনত মুনিম খান আকবৰৰ দৰবাৰলৈ উভতি আহে আৰু তেওঁৰ ঠাইত তেওঁৰ পুত্ৰ ঘানীয়ে আকবৰৰ দৰবাৰলৈ আহে। ৰাজনৈতিকভাৱে উচ্চাভিলাষী আছিল মাহ চুচাক। ঘনী খানক ঘৃণা কৰা ফজলী বেগ আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ আব্দুলফাথে তাইক কাবুলৰ দুৱাৰ বন্ধ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল, যেতিয়া ঘনী খান এসময়ত ফালিজত সাময়িকভাৱে অনুপস্থিত আছিল। ঘনী খান, তেওঁৰ বিৰোধিতা কৰিবলৈ অনুগামী বিচাৰি নাপাই ভাৰতলৈ গ’ল। তাৰ পিছত মাহ চুচাক বেগমে ফাজলী বেগক বকিল আৰু আব্দুলফাথক নাইব (ৰিজেণ্ট) নিযুক্তি দিয়ে, কিন্তু তেওঁলোকৰ ওপৰত অসন্তুষ্ট হৈ তেওঁ দুয়োকে হত্যা কৰে, তেওঁৰ এজন সম্ভ্ৰান্ত শ্বাহ ৱালীৰ পৰামৰ্শত। এই কথা শুনি আকবৰে মাহ চুচাকৰ বিৰুদ্ধে সৈন্যবাহিনী লৈ মুনিম খানক পঠিয়াই দিলে। মাহ চুচাকে তেওঁক লগ ধৰি জালালাবাদত মুনিম খানক পৰাস্ত কৰে। তিনিজন উপদেষ্টাৰ সহায়ত মাহ চুচাকে কাবুলত শাসন কৰিছিল, ইয়াৰে দুজনক পূৰ্বে হত্যা কৰা হৈছিল। এতিয়া তৃতীয়জনকো হত্যা কৰা হ’ল। তেওঁলোকৰ ঠাইত হায়দাৰ কাছিম কোহবুৰ আহিল, যাক মাহ চুচাক বেগমে বকিল কৰি তুলিছিল।। মুনিমে ঘক'হাৰসকলৰ ওচৰলৈ পলাই গ'ল আৰু লাজ আৰু দ্বিধাবোধ কৰি তেওঁ আকবৰৰ লগত যোগ দিলে, যিয়ে তেওঁক আগ্ৰাৰ দুৰ্গত সেনাপতি নিযুক্তি দিলে।

এই সময়ৰ আশে-পাশে লাহোৰৰ কাৰাগাৰৰপৰা পলায়ন কৰা তৰ্মেজৰ (বৰ্তমানৰ উজবেকিস্তান) মহান ছায়িদসকলৰপৰা অহা পৰিয়ালটোৰ এজন নিৰ্দিষ্ট শ্বাহ আবুল-মালি কাবুলত উপস্থিত হৈ আশ্ৰয় বিচাৰি মাহ চুচাক বেগমৰ ওচৰ পালেগৈ। বেগমে তেওঁক আদৰি লৈছিল, তেওঁৰ প্ৰতি উদাৰ আছিল আৰু তেওঁৰ কন্যা বাখত-উন-নিছা বেগমক তেওঁৰ লগত বিয়া দিছিল।

মৃত্যু আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি

শ্বাহ আবুল মালি অতি সোনকালেই মাহ চুচাক বেগমৰ আধিপত্যশীল আৰু হস্তক্ষেপকাৰী পদ্ধতিত ভাগৰি পৰিল। তেওঁ নিজৰ বাবে কাবুল বিচাৰিছিল। গতিকে, তেওঁ ১৫৬৪ চনত মাহ চুচাক আৰু হাইদাৰ কাছিমক হত্যা কৰে।^১আকবৰৰ সতীয়া ভাতৃ আৰু মাহ চুচাকৰ পুত্ৰ মিৰ্জা হাকিমক ভাগ্য ভাল যে বদাক্সানৰ মিৰ্জা চুলাইমানে উদ্ধাৰ কৰে, যিয়ে আবুল মালিক পৰাস্ত কৰি মিৰ্জা হাকিমক কাবুলৰ ওপৰত নিজৰ দখল ৰখাত সহায় কৰে। মাহ চুচাক বেগমৰ কাৰ্যকলাপ আৰু তেওঁৰ ৰাজনৈতিক উচ্চাকাংক্ষাই নিশ্চয় আকবৰৰ বাবে মূৰৰ বিষ বুলি প্ৰমাণিত হ’ল আৰু তেওঁক বুঢ়া আঙুলিৰ বিষৰ দৰে অশান্তি দিলে, ঠিক যেতিয়া তেওঁ নিজৰ পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰী, হেৰুৱা আৰু অৱশেষত লাভ কৰা সাম্ৰাজ্যক ভাৰতত সুদৃঢ় কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কিন্তু অতি সোনকালেই তেওঁ মাহ চুচাক বেগম আৰু তাইৰ অভিলাষী পদ্ধতিৰপৰা মুক্ত হ'ল।