কুশল কোঁৱৰ

কুশল কোঁৱৰ (২১ মাৰ্চ ১৯০৫ – ১৫ জুন ১৯৪৩) অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ এজন স্বাধীনতা সংগ্ৰামী। ১৯৪২ চনৰ “ভাৰত ত্যাগ” আন্দোলনৰ সময়ৰ ঘটনাসূত্ৰে তেওঁক ব্ৰিটিছ শাসন ব্যৱস্থাই ফাঁচি দিয়ে; সেইকাৰণে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত অসমৰ শ্বহীদসকলৰ ইতিহাসত তেওঁৰ নাম বিশেষভাৱে উল্লিখিত। কিছুমান বৰ্ণনাত তেওঁক ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত ফাঁচি বৰণ কৰা অসমৰ শেষৰজন শ্বহীদ আৰু ১৯৪২ৰ আন্দোলনত ফাঁচি দিয়া একমাত্ৰ শ্বহীদ বুলি কোৱা হয়।

জন্ম, পৰিয়াল আৰু প্ৰাথমিক শিক্ষা

কুশল কোঁৱৰৰ জন্ম ২১ মাৰ্চ ১৯০৫ তাৰিখে গোলাঘাট জিলাত হয়। (বিতৰ্কিত) এক মতে, তেতিয়াৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত গোলাঘাট জিলাৰ ঘিলাধাৰী মৌজাৰ চাওদাং চাৰিআলি তেওঁৰ জন্মস্থান আছিল। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ অৱস্থা মধ্যবিত্ত বুলি উল্লেখ কৰা হয়। পিতৃ সোণাৰাম কোঁৱৰ আৰু মাতৃ কনকেশ্বৰী কোঁৱৰ।

১৯১২ চনত তেওঁ বালিজান প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত পঢ়া আৰম্ভ কৰে। সেই সময়ত তেওঁৰ দুজন প্ৰাথমিক শিক্ষক হিচাপে ছৈয়দ মুহিবুদ্দিন আৰু সৰ্বেশ্বৰ শৰ্মা ৰাজখোৱাৰ নাম উল্লেখ আছে। ১৯১৮ চনত প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰি একে বছৰেই গোলাঘাটৰ বেজবৰুৱা মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে। বিদ্যালয়ত পঢ়োঁতে তেওঁ ফুটবল খেলি বাঁও ভৰিত আঘাত পাই দীঘলীয়া সময় শয্যাশায়ী হোৱা বৃত্তান্তো পোৱা যায়।

ছাত্ৰজীৱন, অসহযোগ আন্দোলন আৰু কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি

বেজবৰুৱা বিদ্যালয়ত পঢ়াৰ সময়ত কুশল কোঁৱৰ ৰজনী বৰুৱাৰ ঘৰত মেছ কৰি আছিল; তাতে ডিম্ব ফুকন আৰু ভদ্ৰ ফুকন তেওঁৰ সংগী ছাত্ৰ আছিল বুলি উল্লেখ আছে। ১৯১৯ চনৰ জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰভাৱ অসমলৈও পৰিছিল বুলি কোৱা হয়; সেই ৰাজনৈতিক পৰিৱেশ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ নেতৃত্বত আৰম্ভ হোৱা অসহযোগ আন্দোলনৰ প্ৰভাৱত কুশল কোঁৱৰে ১৯২১ চনত বিদ্যালয় ত্যাগ কৰি আন্দোলনত যোগদান কৰে। আন্দোলনত যোগদানৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স ১৭ বছৰ আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়।

এই সময়খণ্ডতে পৰিয়ালৰ অৰ্থনৈতিক দুৰৱস্থাৰ বাবে পিতৃয়ে পৈতৃক সম্পত্তি বিক্ৰী কৰি বালিজানৰ পৰা ৰেংমাইলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। ১৯২৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, মাঘ বিহুৰ দুদিন পিছৰ পৰা, কুশল কোঁৱৰে ৰেংমাই প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰে। ১৯২৫–১৯২৭ সময়ছোৱাত তেওঁ সেই বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষক হিচাপে দুই বছৰ দায়িত্ব পালন কৰে।

চাহ বাগিচা, বিবাহ আৰু ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা

১৭ জুন ১৯২৭ তাৰিখে কুশল কোঁৱৰে বালিজান চাহ বাগিচাত বাগিচা পৰিদৰ্শক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯২৭–১৯৩৬ সময়ছোৱাত তাতে কৰ্মৰত থাকে। ১৯২৯ চনত তেওঁ প্ৰেমানন্দ দুৱৰাৰ জীয়ৰী প্ৰভাৱতীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।

পাছলৈ স্বাধীনতা আন্দোলন, কানি-বিৰোধী আৰু অস্পৃশ্যতা-বিৰোধী আন্দোলনত সক্ৰিয় হোৱা বুলি আৰু সেই কাৰণতেই চাহ বাগিচাৰ চাকৰি ত্যাগ কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সংগঠনী কামত আগবাঢ়ি গৈ গোলাঘাট জিলা কংগ্ৰেছৰ সম্পাদক হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ অহিংসা নীতিত দৃঢ় আৰু হিংসাত্মক পথত অবিশ্বাসী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

১৯৪২ৰ “ভাৰত ত্যাগ” আন্দোলন আৰু গ্ৰেপ্তাৰ

৮ আগষ্ট ১৯৪২ তাৰিখে বোম্বাইত কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটীয়ে “ভাৰত ত্যাগ” প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে; সেই প্ৰস্তাৱত ব্ৰিটিছ প্ৰত্যাহাৰৰ দাবী উল্লিখিত আছিল বুলি উল্লেখ আছে। এই ঘটনাৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসকে মহাত্মা গান্ধীসহ কংগ্ৰেছ নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কাৰাবন্দী কৰে বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। অসমতো বহু নেতা-কৰ্মী গ্ৰেপ্তাৰ হয়; ধুবুৰীত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ নেতা গোপীনাথ বৰদলৈ আৰু সিদ্ধিনাথ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল বুলি উল্লেখ আছে। তদুপৰি গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা আন নেতাসকলৰ ভিতৰত বিষ্ণুৰাম মেধি, বিমলা প্ৰসাদ চলিহা, মোঃ তায়েবুলা, অমিয় কুমাৰ দাস আৰু দেৱেশ্বৰ শৰ্মাৰ নামো উল্লেখিত।

১৯৪২ চনৰ ১০ অক্টোবৰ তাৰিখে সৰুপথাৰৰ চাংপুলৰ ওচৰত ৰেলপথৰ চিৰি আঁতৰোৱাৰ ঘটনা উল্লেখ আছে। এই ঘটনাৰ নেতৃত্ব শঙ্কৰ বৰুৱা, সুৰেন ফুকন আৰু বৈকুণ্ঠ সিঙে দিছিল বুলি কোৱা হয়। বৰ্ণনামতে, সামৰিক ৰেল কক্ষচ্যুত হয় আৰু বহু ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান সৈন্যৰ মৃত্যু হয়। তাৰ পাছত ব্ৰিটিছ সেনাই অঞ্চল ঘেৰাও কৰি অভিযান চলাই মাৰপিট আৰু গ্ৰেপ্তাৰৰ মাধ্যমেৰে সন্ত্ৰাস সৃষ্টি কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে।

(বিতৰ্কিত) এক মতে, সৰুপথাৰ ৰেল দুৰ্ঘটনাৰ “দলপতি” বুলি অভিযোগ আনি ৩ নৱেম্বৰ ১৯৪২ তাৰিখে কুশল কোঁৱৰক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে তেওঁক ৰে’ল ধ্বংসৰ মুখ্য ষড়যন্ত্ৰকাৰী/“মাষ্টাৰমাইণ্ড” বুলি অভিযোগ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। ৫ নৱেম্বৰ ১৯৪২ত তেওঁক যোৰহাট কাৰাগাৰত ৰখা হয়।

বিচাৰ, দণ্ড আৰু মৃত্যুৰ ঘটনা

১১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৪৩ তাৰিখে গোলাঘাট লোকেল ব’ৰ্ড কাৰ্যালয়ত কুশল কোঁৱৰক লৈ বিচাৰ আৰম্ভ হয়। বিচাৰৰ আইনী আধাৰ হিচাপে ইংৰাজ অধ্যাদেশ ১১১ (১৯৪২) আৰু ধাৰা ১০৯ (১ পি.ছি) উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই সময়ত শিৱসাগৰ জিলাৰ উপায়ুক্ত এনদ্ৰু কেম্বল হামফ্ৰিক বিশেষ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছিল বুলি উল্লেখ আছে।

আদালতে তেওঁক দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ড/ফাঁচিৰ আদেশ দিয়ে বুলি কোৱা হয়। ফাঁচিৰ তাৰিখ ১৫ জুন ১৯৪৩, কাহিলি পুৱা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। ইংৰাজ চৰকাৰৰ বাৰ্তামতে ১৩ জুনৰ ভিতৰত পত্নীয়ে যোৰহাট কাৰাগাৰত সাক্ষাৎ কৰিব পাৰিব বুলি কোৱা হৈছিল; সেই অনুসৰি ১২ জুন ১৯৪৩ত পত্নী প্ৰভাৱতীয়ে দুই পুত্ৰ খগেন কোঁৱৰ আৰু নগেন কোঁৱৰসহ কুশল কোঁৱৰক সাক্ষাৎ কৰে। সেই সাক্ষাৎত দেওৰ পূৰ্ণ কোঁৱৰো সংগী আছিল বুলি উল্লেখ আছে।

মৃত্যুশাৰীত থকা সময়ত তেওঁ গীতা পাঠ আৰু প্ৰাৰ্থনাৰে দিন কটোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। শেষত ১৫ জুন ১৯৪৩ তাৰিখে যোৰহাট কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰত তেওঁক ফাঁচি দিয়া হয়। এই দিনাই তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

তাৎপৰ্য

কুশল কোঁৱৰক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ এজন শ্বহীদ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়। বিশেষকৈ ১৯৪২ৰ “ভাৰত ত্যাগ” আন্দোলনৰ প্ৰেক্ষাপটত ফাঁচি দিয়া একমাত্ৰ শ্বহীদ আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত ফাঁচি বৰণ কৰা অসমৰ শেষৰজন শ্বহীদ বুলি তেওঁক বহু স্থানত উল্লিখিত কৰা হয়; সেইদৰে তেওঁৰ জীৱন অসমত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ স্মৃতি-ইতিহাসত এক উল্লেখযোগ্য অধ্যায় হৈ আছে।

আৰু চাওক

• ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন
• ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ
• অসম
• গোলাঘাট জিলা
• শিৱসাগৰ জিলা
• জালিয়ানৱালাবাগৰ হত্যাকাণ্ড
• বিষ্ণুৰাম মেধি
• বিমলা প্ৰসাদ চলিহা
• অমিয় কুমাৰ দাস
• ১০ অক্টোবৰ