ইঞ্জিপুলি

ইঞ্জিপুলি (ইংৰাজী: Injipuli; মালয়ালম: ഇഞ്ചിപുളി), বা পুলি ইঞ্জি বা ইঞ্জি কাৰী, দক্ষিণ ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ এবিধ পৰম্পৰাগত মিঠা, টেঙা আৰু জ্বলা সোৱাদযুক্ত আচাৰ বা চাটনিজাতীয় খাদ্য। ই ঘাইকৈ আদা, তেতেলী, কেঁচা জলকীয়া আৰু গুড়েৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়।^১ কেৰালাৰ পৰম্পৰাগত নিৰামিষ ভোজ 'সাদ্যা'ৰ ই এক অপৰিহাৰ্য আৰু নিয়মীয়া পদ। বিশেষকৈ ওনাম উৎসৱৰ সময়ত পৰিৱেশন কৰা ডাঙৰ ভোজত ইয়াক মুখ্য স্থান দিয়া হয়।^২ যদিও এই ব্যঞ্জনবিধ কেৰালাৰ সৈতে আটাইতকৈ বেছি জড়িত, তথাপি ওচৰ-চুবুৰীয়া ৰাজ্য তামিলনাডুতো বিবাহ আৰু আন আন মাংগলিক অনুষ্ঠানত ইয়াক পৰিৱেশন কৰা দেখা যায়।^৩

নামৰ উৎপত্তি

এই ব্যঞ্জনৰ নামটো দ্ৰাবিড় ভাষাৰ দুটা মূল শব্দ 'ইঞ্জি' (যাৰ অৰ্থ আদা) আৰু 'পুলি' (যাৰ অৰ্থ তেতেলী) লগ লাগি গঠিত হৈছে। কেৰালাৰ বিভিন্ন অঞ্চলত ইয়াৰ দুয়োটা নাম অৰ্থাৎ 'ইঞ্জিপুলি' আৰু 'পুলি ইঞ্জি' সমাৰ্থকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^১

প্ৰস্তুত প্ৰণালী

প্ৰথমে আদাখিনি চাঁচি লৈ সৰু সৰুকৈ কুটি বা পাতলকৈ কাটি লোৱা হয়। তাৰ পিছত আদাখিনি নৰিকল তেলত মটীয়া ৰং নোহোৱালৈকে ভালদৰে ভাজি লোৱা হয়, যাতে ইয়াৰ উগ্ৰ কেঁচা গোন্ধ আৰু সোৱাদ কিছু প্ৰশমিত হয়। ইয়াৰ পিছত ভজা আদাখিনিক তেতেলীৰ ৰস, গুড় আৰু কেঁচা জলকীয়াৰ সৈতে লৰাই লৰাই সিজিবলৈ দিয়া হয়। শেষত ইয়াত সৰিয়হ, মেথি, শুকান ৰঙা জলকীয়া আৰু নৰসিংহ পাতৰ এটা সুগন্ধি বাগৰ বা তৰকা দি লগতে সামান্য হালধি আৰু নিমখ যোগ কৰা হয়।^৪ মিশ্ৰণটো সম্পূৰ্ণ ডাঠ হৈ জাম বা লেপলেপীয়া আচাৰৰ ৰূপ নোলোৱালৈকে কম জুইত ৰন্ধা হয়, য'ত মিঠা, টেঙা, নিমখীয়া আৰু জ্বলা— এই চাৰিওটা সোৱাদৰ এক সুন্দৰ সমতুল্য ভাৰসাম্য থাকে।^৪ ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা ডাঙৰ পৰিমাণৰ তেতেলী, গুড় আৰু তেলৰ বাবে ই দীৰ্ঘদিনলৈ ভালে থাকে। সেইবাৱে উৎসৱৰ এ দিন বা দুদিন আগতেই ইয়াক প্ৰস্তুত কৰি এক প্ৰকাৰৰ আচাৰ বা চাটনি হিচাপে সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হয়।^৩ ইয়াৰ এই দীৰ্ঘদিন ধৰি ভালে থকা গুণৰ বাবেই বিভিন্ন ঠাইত ইয়াক আঞ্জা, আচাৰ বা চাটনি— এই তিনিওটা নামৰেই অভিহিত কৰা হয়।^৫৪

পৰিৱেশন আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব

'সাদ্যা' ভোজত কল পাতৰ ঠিক এক নিৰ্দিষ্ট কোণত (পৰম্পৰাগতভাৱে ওপৰৰ বাওঁ কোণত) অতি কম পৰিমাণে ইঞ্জিপুলি পৰিৱেশন কৰা হয়। ভোজৰ চৰ্বিযুক্ত বা গধুৰ ব্যঞ্জনসমূহৰ মাজত মুখৰ সোৱাদ সলনি কৰিবলৈ ভাতৰ গৰাহৰ মাজে মাজে ইয়াক চুই চুই অলপ অলপকৈ খোৱা হয়।^৩২ ইয়াৰ উপৰি এই বিশাল নিৰামিষ ভোজৰ পিছত হজম প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিবলৈ ই এক পাচক বা ঔষধি অংগ হিচাপে অত্যন্ত সমাদৃত।^১ ওনাম উৎসৱৰ উপৰি বিষু, বিবাহ আৰু অন্যান্য উৎসৱ-পাৰ্বনৰ সাদ্যা ভোজতো ই স্থান পায়। ইয়াক সাধাৰণ ভাত, দৈ-ভাত বা আন আন দক্ষিণ ভাৰতীয় খাদ্যৰ সৈতেও জুতি লগাই খোৱা হয়।^২৩

লোককথা বা কিংবদন্তি

কেৰালাৰ এক পুৰণি লোককথা অনুসৰি এই ব্যঞ্জনবিধ প্ৰাচীন পণ্ডিত বৰৰুচিৰ সৈতে জড়িত। বৰৰুচিয়ে এগৰাকী যুৱতীৰ বুদ্ধিমত্তা পৰীক্ষা কৰিবলৈ তেওঁ গা ধুই অহালৈকে এখন শ শ বা এশ পদ বিশিষ্ট ভোজ তৈয়াৰ কৰিবলৈ কৈছিল। যুৱতীগৰাকীয়ে তেওঁক কেৱল ভাতৰ সৈতে ইঞ্জি কাৰী পৰিৱেশন কৰিলে। কাৰণ আদাৰ এই একক আচাৰখিনিক এশবিধ সুকীয়া আঞ্জাৰ সমতুল্য বুলি গণ্য কৰা হয়। সেই সময়ৰ পৰাই এই ব্যঞ্জনবিধক অকলশৰে এশ বা এশ এবিধ আঞ্জাৰ সমান বুলি লোকমুখত কোৱা হয়।^৬ কেৰালাত ইঞ্জি কাৰীক ঔষধি গুণযুক্ত বুলিও বিশ্বাস কৰা হয় আৰু বদহজমৰ বাবে ই এক থলুৱা পথ্য।^৬

লগতে চাওক

• সাদ্যা
• ওনাম
• কেৰালাৰ ৰন্ধনপ্ৰণালী

বহিঃসংযোগ

• বিভিন্ন ধৰণৰ পুলি ইঞ্জি বা ইঞ্জিপুলীৰ প্ৰস্তুত বিধি