অষ্টমুদি হ্ৰদ

অষ্টমুদি হ্ৰদ (মালয়ালম: അഷ്ടമുടിക്കായൽ; Ashtamudi Kayal) হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ কোল্লম জিলাত অৱস্থিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ লৱণাক্ত-মিঠা পানীৰ পিছপানী জলাভূমি আৰু মোহনা পৰিৱেশতন্ত্ৰ। ইয়াৰ বহু শাখাযুক্ত আকৃতিৰ বাবে হ্ৰদটো এক স্বকীয় ভূ-আকৃতি লাভ কৰিছে। অষ্টমুদি জলাভূমি কেৰালাৰ দ্বিতীয় বৃহৎ পিছপানী জলাভূমি হিচাপে পৰিচিত আৰু ইয়াৰ আঠটা প্ৰধান শাখাৰ বাবে ইয়াৰ নাম ‘অষ্টমুদি’ হোৱা বুলি ধৰা হয়। ‘অষ্টমুদি’ নামটো মালয়ালম ভাষাৰ অষ্ট অৰ্থাৎ ‘আঠ’ আৰু মুদি অৰ্থাৎ ‘শীৰ্ষ’ বা ‘শাখা’ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। হ্ৰদটোৰ আঠটা প্ৰধান শাখা এক কেন্দ্ৰীয় জলভাগত মিলিত হৈ নীন্দাকাৰাৰ ওচৰত আৰব সাগৰৰ সৈতে সংযুক্ত হয়। ৰামছাৰ তথ্য অনুসৰি অষ্টমুদি মোহনাৰ সংযোগস্থলত সৰ্বাধিক গভীৰতা প্ৰায় ৬.৪ মিটাৰ। ^১২৩

অষ্টমুদি জলাভূমিৰ মুঠ এলেকা প্ৰায় ৬১,৪০০ হেক্টৰ বা ৬১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বুলি ৰামছাৰ তথ্যপত্ৰত উল্লেখ কৰা হৈছে। এই জলাভূমি কোল্লম জিলাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ জলভৌগোলিক, পৰিৱেশগত আৰু অৰ্থনৈতিক সম্পদ।

২০০২ চনৰ ১৯ আগষ্টত অষ্টমুদি জলাভূমিক ৰামছাৰ চুক্তিৰ অধীনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বসম্পন্ন জলাভূমি হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।^৪

হ্ৰদটোৰ দুয়োপাৰ আৰু ইয়াৰ সৈতে সংযুক্ত পিছপানী খালসমূহৰ কাষে কাষে নাৰিকল গছ, তালগছ, গাঁও আৰু নগৰাঞ্চল দেখা যায়। ঐতিহাসিক কোল্লম চহৰ, যাক পূৰ্বতে কুইলন বুলিও কোৱা হৈছিল, হ্ৰদটোৰ এটা পাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বন্দৰ-নগৰ। কোল্লমৰপৰা আলাপ্পুয়ালৈ নৌকা সেৱা চলাচল কৰে আৰু এই জলপথেৰে বহু গাঁও আৰু নগৰাঞ্চলৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰা হয়।

স্থানীয় মাছমৰীয়াসকলে মালয়ালম ভাষাত চীনা ভালা (Cheena vala) বুলি কোৱা পৰম্পৰাগত চীনা মাছ ধৰা জাল ব্যৱহাৰ কৰে। অষ্টমুদি হ্ৰদৰ জলপথত এই বৃহৎ মাছ ধৰা জালসমূহ এক সাধাৰণ দৃশ্য।

হ্ৰদটো আৰু ইয়াৰ পাৰৰ অঞ্চলসমূহে বহু লোকৰ জীৱিকাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰে। মাছ ধৰা, নাৰিকলৰ খোলা পানীত ভিজাই কইৰ উৎপাদনৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা, আৰু অভ্যন্তৰীণ নৌপৰিবহণ হ্ৰদটোৰ সৈতে জড়িত প্ৰধান অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ।

২০১৪ চনত অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ক্লেম মাছ ধৰা ব্যৱস্থাই ভাৰতৰ প্ৰথম Marine Stewardship Council-প্ৰমাণিত টেকসই মাছ ধৰা ব্যৱস্থা হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।^৫ হ্ৰদ আৰু ইয়াৰ পাৰৰ জীৱনধাৰাই বহু শিল্পী আৰু সাহিত্যিকক অনুপ্ৰাণিত কৰিছে। অষ্টমুদি হ্ৰদৰ পাৰত জন্মগ্ৰহণ আৰু ডাঙৰ-দীঘল হোৱা মালয়ালম কবি থিৰুনাল্লুৰ কৰুণাকৰণৰ বহু কবিতাত হ্ৰদটোৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।

ইতিহাস

অষ্টমুদি-শাস্তামকোটা হ্ৰদ ব্যৱস্থাৰ ভূ-তাত্ত্বিক আৰু জলভৌগোলিক বিৱৰ্তন সম্পৰ্কে কৰা সাম্প্ৰতিক অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে প্ৰাৰম্ভিক হ'ল'চিন যুগত অষ্টমুদি হ্ৰদত ১২টা খাঁড়ি বা শাখা আছিল। বৰ্তমান কেৰালাৰ বৃহত্তম প্ৰাকৃতিক মিঠা পানীৰ হ্ৰদ আৰু ৰামছাৰ স্থান হিচাপে স্বীকৃত শাস্তামকোটা হ্ৰদ প্ৰায় ১০,০০০ বছৰ আগতে অষ্টমুদি হ্ৰদৰ অংশ আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। প্ৰায় ৭,০০০ বছৰ আগতে ই অষ্টমুদি হ্ৰদৰপৰা পৃথক হৈ যায়।

একেধৰণৰ ভূ-প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত চিট্টুমালা হ্ৰদ আৰু চেৰুপোলা হ্ৰদো অষ্টমুদি হ্ৰদৰপৰা পৃথক হৈছিল। পৃথক হোৱাৰ সময়ত শাস্তামকোটা হ্ৰদৰ সৃষ্টি হোৱা জলভাগত তেতিয়াৰ অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ওপৰৰ মোহনাৰ দৰে লৱণাক্ততা আছিল। পৃথক হোৱা জলভাগে সম্পূৰ্ণৰূপে লৱণাক্ততা হেৰুৱাবলৈ কমেও ১,০০০ বছৰ সময় লাগিছিল বুলি অনুমান কৰা হয়।

কোল্লম আৰু অষ্টমুদি হ্ৰদৰ গুৰুত্ব ৰোমান আৰু ফিনিচীয়ান যুগলৈকে পুৰণি বুলি কোৱা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাত ২৪ বছৰ ধৰি ভ্ৰমণ কৰা ইবন বতুতাই কুইলন বন্দৰক চীনৰ সৈতে বাণিজ্য কৰা পাঁচটা বন্দৰৰ অন্যতম হিচাপে উল্লেখ কৰা বুলি কোৱা হয়।

নৱম শতিকাত পাৰস্যৰ সৈতে সম্পৰ্ক, ১২৭৫ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনৰ সৈতে বাণিজ্যিক যোগাযোগ, ১৫০২ চনত পৰ্তুগীজসকলৰ আগমন আৰু ১৭৯৫ চনত ডাচসকলৰ পিছত ব্ৰিটিছসকলৰ আগমন—এই সকলোবোৰ কোল্লম আৰু অষ্টমুদি অঞ্চলৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বৰ সৈতে জড়িত।

বেলু থাম্পীয়ে এই অঞ্চলৰপৰাই ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ সংগঠিত কৰিছিল বুলি ধৰা হয়। ঔপনিৱেশিক যুগত ডাচ নৌসেনাৰ কমাণ্ডাৰ জেনেৰেল ডি' লেনয়ে অষ্টমুদি জলাভূমিৰ দক্ষিণ অংশৰ কিছু এলেকা ভৰাই নাৰিকল আৰু অন্যান্য ফল-মূলৰ গছৰ খেতিৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

উনবিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছসকলে কুইলন অঞ্চলৰ বিস্তাৰ ঘটাই সেনা শিবিৰ স্থাপন কৰে আৰু বজাৰসমূহৰ উন্নয়ন কৰে। ১৯০৪ চনত তিৰুনেলভেলীৰ সৈতে আৰু ১৯১৮ চনত তিৰুৱনন্তপুৰমৰ সৈতে ৰে'ল সংযোগ স্থাপন কৰা হয়।

১৯৫৮ চনত মুন্নৰো দ্বীপৰ মাজেৰে কোল্লম আৰু এৰ্ণাকুলামৰ মাজত পথ আৰু ৰে'ল সংযোগ স্থাপন হোৱাৰ ফলত অষ্টমুদি মোহনা দুটা অংশত বিভক্ত হয় আৰু কাৰালি জলাভূমি অঞ্চল মূল জলব্যৱস্থাৰপৰা বিচ্ছিন্ন হয়।^{৬ ৭}

নামৰ উৎপত্তি

‘অষ্টমুদি’ শব্দটো মালয়ালম ভাষাৰ അഷ്ടമുടി শব্দৰপৰা আহিছে। ইয়াত অষ্ট শব্দৰ অৰ্থ ‘আঠ’ আৰু মুদি শব্দৰ অৰ্থ ‘শীৰ্ষ’, ‘মূৰ’ বা ‘শাখা’। হ্ৰদটোৰ আঠটা প্ৰধান শাখা বা জলভাগৰ সৈতে এই নামৰ সম্পৰ্ক আছে।

যাতায়াত আৰু প্ৰৱেশ

কোল্লম চহৰক অষ্টমুদি হ্ৰদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ হ্ৰদটোৰপৰা প্ৰায় ৭১ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।

ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৪৭ হ্ৰদটোৰ পাৰৰ কাষেৰে পাৰ হৈ কেৰালাৰ দক্ষিণ আৰু উত্তৰ অংশৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। দক্ষিণ ৰে'লৱেৰ ৰে'লপথে কোল্লমক ভাৰতৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

কোল্লমৰপৰা আলাপ্পুঝালৈ দৈনিক ফেৰী সেৱা চলাচল কৰে। পিছপানী ব্যৱস্থাৰ বিভিন্ন খালত অৱস্থিত গাঁওসমূহলৈও নৌকা সেৱা উপলব্ধ। কোল্লম ৰে'ল ষ্টেচনৰপৰা নৌকা ঘাট প্ৰায় ২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ দক্ষিণ অংশৰপৰা ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ আৰম্ভ হয়। কোল্লম–কোট্টাপ্পুৰম জলপথৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১৬৮ কিলোমিটাৰ। এই জলপথৰ বিভিন্ন টাৰ্মিনেলৰ ভিতৰত অষ্টমুদি আৰু কোল্লম মোহনাৰ কাষত অৱস্থিত।

কোল্লম নৌকা ঘাটৰপৰা মুতিৰাপাৰাম্বু, গুহানন্দপুৰম, আয়িৰামথেংগু, মুন্নৰো দ্বীপ আৰু আলাপ্পুঝালৈ নিয়মীয়া নৌকা সেৱা উপলব্ধ।

ভূগোল

অষ্টমুদি জলাভূমি কেৰালাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূলীয় অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ জলব্যৱস্থা কাল্লাদা নদীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। কাল্লাদা নদী পশ্চিমঘাট অঞ্চলৰপৰা উৎপত্তি হৈ প্ৰায় ১২০ কিলোমিটাৰ পথ অতিক্ৰম কৰি অষ্টমুদি জলাভূমিত মিলিত হয়।

অষ্টমুদি জলাভূমিৰ আকাৰ বহু শাখাযুক্ত আৰু ইয়াৰ জলভাগে কোল্লম চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা বহু গাঁও, দ্বীপ আৰু জলপথক সংযোগ কৰে। এই জলব্যৱস্থা পৰম্পৰাগত নৌপৰিবহণ, মাছ ধৰা, ক্লেম আহৰণ, কইৰ উদ্যোগ আৰু পৰ্যটনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

অষ্টমুদি মোহনাৰ সকলো শাখা অৱশেষত নীন্দাকাৰাৰ ওচৰত একত্ৰিত হয় আৰু তাৰ পিছত জলভাগটো আৰব সাগৰৰ সৈতে সংযুক্ত হয়।

অষ্টমুদি মোহনাৰ আঠটা শাখা

অষ্টমুদি মোহনা পূব দিশৰপৰা অহা আঠটা প্ৰধান শাখাৰে গঠিত। এই শাখাসমূহ হ'ল—থেভাল্লি, কুৰিপ্পুঝা, কান্দাচিৰা, থেক্কুম্ভাগম, পেৰুমণ, কানজিৰোট্টু, কাল্লাদা আৰু কুম্বলাথু। এই আঠটা শাখাৰ বাবেই জলভাগটোৱে ‘অষ্টমুদি’ নাম লাভ কৰিছে।

কান্দাচিৰা কায়াল

কান্দাচিৰা কায়াল অষ্টমুদি হ্ৰদৰ দক্ষিণ শাখা। এই জলভাগে পানায়াম, থ্ৰিক্কাদাভুৰ আৰু মাংগাডু—এই তিনিখন পঞ্চায়তক সংযোগ কৰে। পানায়াম গাঁও কাৰ্যালয়ৰ তথ্য অনুসৰি কান্দাচিৰা কায়ালৰ অৱবাহিকা এলেকা প্ৰায় ২০ হেক্টৰ আৰু ১০ আৰ।

কায়াল অঞ্চলটো কান্দাচিৰা, পানায়াম, কাডাভুৰ, থ্ৰিক্কাদাভুৰ, অঞ্ছালুমূডু, থেভাল্লি আৰু আশ্ৰমম অঞ্চললৈ বিস্তৃত হৈ কোল্লমৰ কে এছ আৰ টি চি বাছ ষ্টেণ্ডৰ দক্ষিণ অংশলৈকে গৈছে। কোল্লম চহৰৰ দক্ষিণ আৰু পূব অংশ অতিক্ৰম কৰা খালৰ জৰিয়তে যথেষ্ট পৰিমাণৰ পৌৰ আৱৰ্জনা এই জলভাগত প্ৰৱেশ কৰে।

কুৰিপ্পুঝা কায়াল

কুৰিপ্পুঝা কায়ালক কেতিয়াবা ব্ৰিটেইনৰ লখ লমণ্ডৰ সৈতে সাদৃশ্যৰ বাবে ‘কেৰালাৰ লখ লমণ্ড’ বুলিও তুলনা কৰা হয়। অষ্টমুদি মোহনা ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত ই আটাইতকৈ ব্যস্ত জলপথসমূহৰ অন্যতম।

এই কায়াল ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথৰ অংশ আৰু নীন্দাকাৰাৰপৰা কোল্লম চহৰলৈ যোৱাৰ অন্যতম প্ৰধান জলপথ। কুৰিপ্পুঝা কায়ালৰ বাওঁপাৰত কোল্লম পৌৰ নিগমৰ আৱৰ্জনা পেলোৱা স্থান অৱস্থিত।

থেভাল্লি কায়াল

থেভাল্লি কায়াল কুৰিপ্পুঝা জলভাগৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ শাখা। কোল্লম কে এছ আৰ টি চি বাছ ষ্টেণ্ড, কোল্লম নৌকা ঘাট, আশ্ৰমম সংযোগী পথ, আশ্ৰমম অঞ্চল আৰু থেভাল্লি দুৰ্গৰ ওচৰৰ জলভাগসমূহ ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।

কাডাপুঝা কায়াল (কাল্লাদা)

কাডাপুঝা কায়াল অষ্টমুদি জলব্যৱস্থাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ শাখা। কাল্লাদা অঞ্চলৰ বিভিন্ন ঘাট আৰু জলপথ এই শাখাৰ সৈতে সংযুক্ত।

কানজিৰোট্টু কায়াল

কানজিৰোট্টু কায়াল অষ্টমুদি মোহনা ব্যৱস্থাৰ আন এটা শাখা। ভেল্লিমন, পদাপ্পাকাৰা আৰু কানজিৰোট্টু অঞ্চলৰ বিভিন্ন জলপথ ইয়াৰ সৈতে জড়িত।

কুম্বলাথু কায়াল

কুম্বলাথু কায়াল অষ্টমুদি মোহনাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ শাখা। ইয়াৰ সৈতে মুট্টুম কাডাভু, কুম্বলম, ওনাম্বলম, পেৰিংগেৰা আৰু অন্যান্য অঞ্চলৰ জলপথ সংযুক্ত।

পেৰুমণ কায়াল

পেৰুমণ কায়াল অষ্টমুদি হ্ৰদৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ শাখা। পেৰুমণ, মুন্দাক্কাল, ভেল্লিমন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা বহু জলপথ এই শাখাৰ সৈতে সংযুক্ত।

পেৰুমণ অঞ্চলটো ১৯৮৮ চনৰ এক ভয়ংকৰ ৰে'ল দুৰ্ঘটনাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।

থেক্কুম্ভাগম কায়াল

থেক্কুম্ভাগম কায়াল অষ্টমুদি জলব্যৱস্থাৰ এক বৃহৎ শাখা। থেক্কুম্ভাগম, প্ৰাক্কুলম, নীন্দাকাৰা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা বহু জলপথ এই শাখাৰ সৈতে সংযুক্ত।

ৰামছাৰ স্থান

অষ্টমুদি জলাভূমিক ২০০২ চনৰ ১৯ আগষ্টত ৰামছাৰ জলাভূমি হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়। ৰামছাৰ তথ্যপত্ৰ অনুসৰি ই কেৰালাৰ দ্বিতীয় বৃহৎ জলাভূমি পৰিৱেশতন্ত্ৰ আৰু ইয়াৰ জলভাগে আঠটা প্ৰধান শাখাৰ ৰূপত বিস্তৃত হৈ কোল্লম চহৰৰ সৈতে সংলগ্ন হৈ আছে।

ৰামছাৰ স্বীকৃতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বসম্পন্ন জলাভূমিসমূহৰ সংৰক্ষণ আৰু ইয়াৰ সম্পদৰ টেকসই ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰা।

অষ্টমুদি জলভাগৰ শাখাসমূহ

অষ্টমুদি মোহনাৰ আঠটা প্ৰধান শাখা আছে। এই শাখাসমূহে বিভিন্ন গাঁও, দ্বীপ আৰু জলপথক সংযোগ কৰে।

• থেভাল্লি
• কুৰিপ্পুঝা
• কান্দাচিৰা
• থেক্কুম্ভাগম
• পেৰুমণ
• কানজিৰোট্টু
• কাল্লাদা
• কুম্বলাথু

এই আঠটা শাখাই একেলগে অষ্টমুদি জলাভূমিৰ স্বকীয় ভূ-আকৃতি গঠন কৰিছে।

কাল্লাদা নদী

কাল্লাদা নদী অষ্টমুদি হ্ৰদলৈ পানী যোগান ধৰা প্ৰধান নদী। এই নদী পশ্চিমঘাটৰ কুলাথুপুঝা পাহাৰৰ ওচৰৰ পনমুডিৰপৰা উৎপত্তি হয়।

কুলাথুপুঝা, চেন্থুৰ্ণীপুঝা আৰু কালথুৰুথীপুঝা—এই তিনিখন নদীৰ মিলনৰ ফলত কাল্লাদা নদী গঠন হয়। প্ৰায় ১২১ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰি নদীখনে অৰণ্য অঞ্চলৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত হৈ মুন্নৰো দ্বীপৰ পশ্চিমে পেৰিংগালাম অঞ্চলত অষ্টমুদি জলাভূমিত মিলিত হয়।

কাল্লাদা নদীৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১২১ কিলোমিটাৰ আৰু ইয়াৰ অৱবাহিকা এলেকা প্ৰায় ১,৬৯৯ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। নদীখনৰ বাৰ্ষিক পানীপ্ৰৱাহ প্ৰায় ২,১৪০.৮ নিযুত ঘনমিটাৰ বুলি অনুমান কৰা হয়।

অষ্টমুদি মোহনাৰ পূব অংশৰপৰা আঠটা শাখা বিস্তৃত হৈছে—থেভাল্লি, কুৰিপ্পুঝা, কান্দাচিৰা, থেক্কুম্ভাগম, পেৰুমণ, কানজিৰোট্টু, কাল্লাদা আৰু কুম্বলাথু।

অষ্টমুদি মোহনাত চাৰিখন প্ৰধান দ্বীপো আছে—মুন্নৰোথুৰুথু, থেক্কুম্ভাগম, থ্ৰিক্কাৰুভা আৰু থ্ৰিক্কাডাভুৰ।

মোহনাৰ সংযোগস্থলত সৰ্বাধিক গভীৰতা ৬.৪ মিটাৰ। গড় গভীৰতা প্ৰায় ১.৮ মিটাৰ আৰু কিছুমান অংশত সৰ্বাধিক গভীৰতা ৯ মিটাৰ পৰ্যন্ত হয়।

অষ্টমুদি হ্ৰদলৈ দক্ষিণ আৰু পূব দিশৰ বহু সৰু জলধাৰাৰ পানী প্ৰৱেশ কৰে। দক্ষিণে ই পৰাভুৰ কায়ালৰ সৈতে আৰু উত্তৰে কায়ামকুলম কায়ালৰ সৈতে খালৰ জৰিয়তে সংযুক্ত।

হ্ৰদটোৰ ভিতৰত থকা বহু দ্বীপ বা থুৰুথৰ উপস্থিতিয়ে মোহনাটোত পলস জমা হোৱাৰ হাৰ অধিক বুলি সূচায়।

নীন্দাকাৰা

অষ্টমুদি মোহনাৰ মুখত নীন্দাকাৰা বন্দৰ গঢ়ি উঠিছে। এই বন্দৰটো ৩,০০০ৰো অধিক সামুদ্ৰিক মাছ ধৰা নৌকা আৰু ট্ৰলাৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।

বন্দৰটোৰ সুৰক্ষা আৰু নৌযান চলাচলৰ সুবিধাৰ বাবে সাগৰৰ দিশত প্ৰায় ৬১০ মিটাৰ আৰু স্থলভাগৰ দিশত প্ৰায় ৩৮০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ বাঁধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।

সাগৰৰ ওচৰৰ অঞ্চলত ঢৌ আৰু সোঁতৰদ্বাৰা পলসৰ স্থানান্তৰক উপকূলীয় পলস-প্ৰৱাহ বোলা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াই নীন্দাকাৰা অঞ্চলৰ উপকূলীয় ভূ-আকৃতিৰ বিকাশত প্ৰভাৱ পেলায়।

কাল্লাদা নদীৰ পানীপ্ৰৱাহ হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত মোহনাৰ মুখত পলস আৰু বালিৰ জমা বৃদ্ধি পাব পাৰে। সেয়েহে বন্দৰৰ নৌযান চলাচলৰ বাবে যথেষ্ট গভীৰতা বজাই ৰাখিবলৈ সময়ে সময়ে ড্ৰেজিং কৰিবলগীয়া হয়।

হ্ৰদৰ দ্বীপসমূহ

মুন্নৰো দ্বীপ অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ভিতৰত অৱস্থিত আঠটা সৰু দ্বীপৰ এক সমষ্টি।

থেক্কুম্ভাগম দ্বীপ অষ্টমুদি হ্ৰদৰ পাৰৰ এক গাঁও-ভিত্তিক অঞ্চল। এই দ্বীপটোৱে কেৰালাৰ পৰম্পৰাগত গ্ৰাম্য-জীৱনৰ এক স্বকীয় পৰিৱেশ প্ৰদান কৰে।

মালয়ালম ভাষাৰ প্ৰথম মহাকাব্যিক কবিতাসমূহৰ অন্যতম ৰামচন্দ্ৰবিলাসম কবি অলাকাথ পদ্মনাভ কুৰুপে এই গাঁৱত ৰচনা কৰিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। ইয়াত প্ৰায় ১,০০০ বছৰ পুৰণি এটা মন্দিৰ আৰু প্ৰায় ২০০ বছৰ পুৰণি এটা গীৰ্জা আছে।

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ উল্লেখযোগ্য দ্বীপসমূহৰ ভিতৰত আছে—

বিশপ থুৰুথু কোচু থুৰুথু পাল্লিয়াম থুৰুথু চীকান থুৰুথু কইভিলা থুৰুথু পানাক্কা থুৰুথু মাণ্ট্ৰো থুৰুথু পথুম্মা থুৰুথু পেৰিংগালাম নীলস্বৰম থুৰুথু পদাপ্পাকাৰা পাট্টামথুৰুথু পুথেন থুৰুথু ছেইণ্ট জোছেফ দ্বীপ ছেইণ্ট ছেবাষ্টিয়ান থুৰুথু ভেলু থুৰুথু সাম্ব্ৰানিকোডি দ্বীপ

হ্ৰদৰ দলংসমূহ

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ওপৰত আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন শাখাৰ মাজেৰে কেইবাখনো গুৰুত্বপূৰ্ণ দলং নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।

ভূতত্ত্ব

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ অৱবাহিকা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে চতুৰ্থক আৰু তৃতীয়ক যুগৰ পলস আৰু পলসী শিল পোৱা যায়।

চতুৰ্থক যুগৰ পলসসমূহ মূলতঃ সামুদ্ৰিক আৰু নদীজনিত নতুন পলস। তৃতীয়ক যুগৰ গঠনসমূহৰ ভিতৰত ৱাৰ্কালি গঠনৰ লেটাৰাইট, বেলেপাথৰ আৰু মাটি অন্তৰ্ভুক্ত।

অষ্টমুদি মোহনাৰ আশে-পাশে ৱাৰ্কালি আৰু কুইলন গঠন বিশেষভাৱে দেখা যায়। ৱাৰ্কালি গঠন বেলেপাথৰ আৰু মাটিৰে গঠিত আৰু ইয়াৰ মাজত লিগনাইটৰ স্তৰ আছে। ইয়াৰ তলত জীৱাশ্মযুক্ত চূণশিল আৰু কেলচিয়ামযুক্ত মাটি থকা কুইলন গঠন অৱস্থিত।

কুইলন গঠন অঞ্চলটোৰ খনিজ সম্পদ উৎপাদনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। কোল্লম জিলাই কেৰালাৰ কেঁচা মাটিৰ প্ৰায় ৩৬% আৰু প্ৰক্ৰিয়াজাত মাটিৰ প্ৰায় ৪৩.৫% উৎপাদন কৰে।

উপকূলীয় অংশত চতুৰ্থক যুগৰ গুৰুৱায়ুৰ গঠন দেখা যায়, য'ত সামুদ্ৰিক উৎসৰ বালি, পলস আৰু মাটিৰ মিশ্ৰণ পোৱা যায়।

জলবিদ্যা

অষ্টমুদি মোহনা গোটেই বছৰটো এটা মুক্ত জলব্যৱস্থা হিচাপে থাকে। ঋতুভেদে স্থায়ী বালিৰ বাৰ গঠন নোহোৱাৰ বাবে জোৱাৰ-ভাটাৰ প্ৰভাৱ গোটেই বছৰটো সক্ৰিয় থাকে আৰু মোহনাৰ ভিতৰৰ অংশলৈকে বিস্তৃত হয়।

নদী ব্যৱস্থাৰপৰা মোহনালৈ প্ৰতি বছৰে যথেষ্ট পৰিমাণৰ মিঠা পানী প্ৰৱেশ কৰে। হ্ৰদটোৰ অৱবাহিকা এলেকা প্ৰায় ১,৭০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু বাৰ্ষিক গড় বৰষুণ প্ৰায় ২,৪০০ মিলিমিটাৰ।

অষ্টমুদি হ্ৰদে বানপানীৰ সময়ত অতিৰিক্ত পানী সংৰক্ষণ কৰি কোল্লম চহৰ আৰু উপকূলীয় অঞ্চলক বানপানীৰপৰা সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে।

কাল্লাদা নদীৰ ওপৰত নিৰ্মিত থেনমালা বান্ধে বৃহৎ কৃষিভূমিলৈ জলসিঞ্চন সুবিধা প্ৰদান কৰে। কিন্তু গ্ৰীষ্মকালত নদীৰ পানীপ্ৰৱাহ হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জলাভূমিত সাগৰীয় লৱণাক্ত পানীৰ প্ৰৱেশ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।

মৌচুমী বৰষুণৰ সৰ্বোচ্চ সময়ত অষ্টমুদি মোহনাৰ জলমগ্ন এলেকা প্ৰায় ৫,৭০০ হেক্টৰলৈ বৃদ্ধি পাব পাৰে। এই সময়ত মোহনাৰ সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১০.৬ কিলোমিটাৰ আৰু প্ৰস্থ প্ৰায় ৮ কিলোমিটাৰ হয়।

অষ্টমুদি এক লৱণাক্ত-মিঠা পানীৰ মিশ্ৰ জলব্যৱস্থা। ইয়াৰ লৱণাক্ততা সাধাৰণতে ১৩ৰপৰা ৩৩.৫ পিপিটি পৰ্যন্ত হয়। মৌচুমী বৰষুণ আৰু বৰষুণৰ পিছৰ সময়ত কিছুমান খাঁড়ি অঞ্চলত পানী তুলনামূলকভাৱে মিঠা হৈ থাকে।

কাল্লাদা বান্ধ নিৰ্মাণৰ ফলত মোহনালৈ মিঠা পানীৰ প্ৰৱাহ যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। বৰষুণ কমি অহা আৰু সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ উচ্চতা বৃদ্ধি পোৱাৰ সৈতে মিলি ইয়াৰ ফলত লৱণাক্ততা বৃদ্ধি পাব পাৰে।

ইয়াৰ উপৰি কোল্লম চহৰ, পৰ্যটন কেন্দ্ৰ, উদ্যোগ, কসাইখানা আৰু হাউচবোটৰপৰা পৰিশোধন নকৰা আৱৰ্জনা পানীত প্ৰৱেশ কৰাৰ ফলত জলমানৰ অৱনতি ঘটিছে।

জলবায়ু

অষ্টমুদি মোহনা আৰু ইয়াৰ অৱবাহিকা উষ্ণ আৰু আৰ্দ্ৰ উষ্ণমণ্ডলীয় জলবায়ু অঞ্চলত অৱস্থিত।

বাৰ্ষিক গড় বৰষুণ প্ৰায় ২,২৫১.৫৭ মিলিমিটাৰ। দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৰ দুটা প্ৰধান পৰ্যায়ত বৰষুণ হয়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৰ সময়ৰ বৰষুণে মুঠ বৰষুণৰ প্ৰায় ৪৮% যোগান ধৰে।

অঞ্চলটোৰ উষ্ণতা সাধাৰণতে ২২ৰপৰা ৩৩ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত থাকে। জানুৱাৰী মাহত বাষ্পীভৱন সৰ্বাধিক আৰু জুলাই মাহত সৰ্বনিম্ন হয়।

আপেক্ষিক আৰ্দ্ৰতা জানুৱাৰীত প্ৰায় ৬৩% আৰু জুন–জুলাইত প্ৰায় ৮৭% পৰ্যন্ত হয়।

উদ্ভিদ

অষ্টমুদি মোহনা মেনগ্ৰোভ আৰু জলাভূমি উদ্ভিদৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াত Avicennia officinalis, Bruguiera gymnorhiza আৰু Sonneratia caseolaris আদি মেনগ্ৰোভ প্ৰজাতি পোৱা যায়।

ইয়াৰ উপৰি জলাভূমি আৰু মেনগ্ৰোভৰ সৈতে জড়িত প্ৰায় ৪৩টা উদ্ভিদ প্ৰজাতি পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত Syzygium travancoricum আৰু Calamus rotang বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ।

Syzygium travancoricum এক বিপন্ন প্ৰজাতি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ মুঠ সংখ্যা ২০০ৰো কম বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। জলাভূমি শুকুৱাই পেলোৱা আৰু ধানখেতিৰ বাবে ভূমি ৰূপান্তৰ কৰাটো এই প্ৰজাতিৰ প্ৰধান ভাবুকিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।^৮

অষ্টমুদি মোহনাত ৫২টা ফাইটোপ্লাংকটন প্ৰজাতি নথিভুক্ত কৰা হৈছে। এইবোৰ ৩৫টা পৰিয়াল আৰু ১০টা শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।

প্ৰকৃত মেনগ্ৰোভ প্ৰজাতি

• Acanthus ilicifolius
• Avicennia marina
• Avicennia officinalis
• Lumnitzera racemosa
• Excoecaria agallocha
• Derris trifoliata
• Sonneratia caseolaris
• Acrostichum aureum
• Bruguiera gymnorhiza
• Ceriops tagal
• Rhizophora apiculata

মেনগ্ৰোভ-সহযোগী প্ৰজাতি

• Alstonia scholaris
• Cerbera odollam
• Calophyllum inophyllum
• Hibiscus tiliaceus
• Thespesia populnea
• Syzygium travancoricum
• Pandanus fascicularis

আশ্ৰমম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ

আশ্ৰমম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ প্ৰথম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত। ই অষ্টমুদি হ্ৰদৰ পাৰত আশ্ৰমম অঞ্চলত অৱস্থিত।

এই ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ পৰিসৰত ৫০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত চৰকাৰী অতিথিশালা চৌহদ, মেনগ্ৰোভ অঞ্চল আৰু অষ্টমুদি হ্ৰদৰ খাঁড়ি অন্তৰ্ভুক্ত।

বন্যপ্ৰাণী

অষ্টমুদি হ্ৰদত ৫৭টা চৰাইৰ প্ৰজাতি নথিভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৬টা পৰিভ্ৰমী আৰু ৫১টা স্থায়ী প্ৰজাতি।

জলাভূমি-নিৰ্ভৰ প্ৰায় ৪০টা চৰাইৰ প্ৰজাতিও ইয়াত পোৱা যায়। ইয়াৰ প্ৰায় ৪৫% দীঘলীয়া দূৰত্বৰ পৰিভ্ৰমী চৰাই।

হ্ৰদত টাৰ্ন, প্লভাৰ, কৰ্ম'ৰেণ্ট আৰু হেৰন জাতীয় চৰাই অধিক দেখা যায়। প্ৰতি বছৰে ২০,০০০ৰো অধিক জলচৰ চৰাই অষ্টমুদি হ্ৰদলৈ আহে।

অষ্টমুদি হ্ৰদত ৪৫টা পতংগ প্ৰজাতি নথিভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ২৬টা প্ৰজাপতি, ৫টা অডোনাটা, ৯টা হাইমেন'প্টেৰা, ২টা অৰ্থ'প্টেৰা, ১টা হেমিপ্টেৰা আৰু ২টা ক'লিঅ'প্টেৰা অন্তৰ্ভুক্ত।

ইয়াত প্ৰায় ২৯টা জুপ্লাংকটন প্ৰজাতিও পোৱা যায়। ফাইটোপ্লাংকটনৰ ভিতৰত Amphora, Borosigma, Cyclotella, Cymbella, Gyrozigma, Meloziva, Navicula আৰু Nitzschia আদি গণৰ প্ৰজাতি পোৱা যায়।

অষ্টমুদি হ্ৰদ বাণিজ্যিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ চিংৰাৰ পোনা উৎপাদন আৰু বিকাশৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক অঞ্চল।

মাছ

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ মাছৰ বৈচিত্ৰ্যত ১৪টা বৰ্গ, ৩৮টা পৰিয়াল, ৬৪টা গণ আৰু মুঠ ৮৭টা প্ৰজাতি অন্তৰ্ভুক্ত।

ইয়াৰ ভিতৰত ৮টা প্ৰজাতি অতি বাণিজ্যিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, ৪৫টা বাণিজ্যিক, ২৭টা সীমিত বাণিজ্যিক আৰু ৭টা প্ৰজাতিৰ মাছ ধৰা ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব নাই।

মাছৰ বৰ্গভিত্তিক বিভাজন—

• পাৰ্চিফৰ্মিছ — ৪৬টা প্ৰজাতি
• ক্লুপিফৰ্মিছ — ১২টা প্ৰজাতি
• মুগিলিফৰ্মিছ — ৬টা প্ৰজাতি
• চাইপ্ৰিনিফৰ্মিছ — ৪টা প্ৰজাতি
• চিলুৰিফৰ্মিছ — ৪টা প্ৰজাতি
• প্লিউৰ'নেক্টিফৰ্মিছ — ৩টা প্ৰজাতি
• টেট্ৰাডণ্টিফৰ্মিছ — ৩টা প্ৰজাতি
• বেল'নিফৰ্মিছ — ৩টা প্ৰজাতি
• স্ক'ৰ্পেনিফৰ্মিছ — ১টা প্ৰজাতি
• এল'পিফৰ্মিছ — ১টা প্ৰজাতি
• এথেৰিনিফৰ্মিছ — ১টা প্ৰজাতি
• চাইপ্ৰিনিডণ্টিফৰ্মিছ — ১টা প্ৰজাতি
• গ'ন'ৰাইনকিফৰ্মিছ — ১টা প্ৰজাতি
• এংগুইলিফৰ্মিছ — ১টা প্ৰজাতি

পাৰ্চিফৰ্মিছ আটাইতকৈ প্ৰধান বৰ্গ আৰু মুঠ মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰায় ৫২.৮৭% ইয়াৰ অন্তৰ্গত।

বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী নিধিৰ তথ্য অনুসৰি অষ্টমুদি হ্ৰদত প্ৰায় ৯৭টা মাছৰ প্ৰজাতি পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত সামুদ্ৰিক, মোহনাজাতীয় আৰু নদী-মোহনা উভয় পৰিৱেশত বাস কৰা মাছ অন্তৰ্ভুক্ত।

হ্ৰদটো বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চিংৰা, কেঁকোৰা, ক্লেম আৰু অন্যান্য জলজ জীৱৰ বাবে অনুকূল বাসস্থান।

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ক্লেম মাছ ধৰা অৰ্থনৈতিকভাৱে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। পূৰ্বতে Paphia malabarica বুলি চিনাক্ত কৰা ক্লেমক পিছৰ গৱেষণাত Marcia recens গণৰ ভেনাছ ক্লেম হিচাপে পুনৰ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে।

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ভিতৰত আৰু আশে-পাশে থকা বসতি

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ পাৰৰ বহু গাঁও আৰু নগৰাঞ্চলৰ লোকসকলৰ জীৱিকা হ্ৰদটোৰ সম্পদৰ সৈতে জড়িত।

তলৰ তালিকাত হ্ৰদৰ আশে-পাশে থকা কেইবাটাও বসতিৰ পৰিয়াল আৰু জনসংখ্যাৰ তথ্য দিয়া হৈছে—

হ্ৰদৰ সম্পদৰ অৰ্থনৈতিক মূল্য

অষ্টমুদি মোহনাৰ প্ৰত্যক্ষ ব্যৱহাৰমূল্যৰ এক অৰ্থনৈতিক মূল্যায়নে বছৰি প্ৰায় ৬৬.৮ নিযুত টকাৰ প্ৰত্যক্ষ ব্যৱহাৰমূল্য দেখুৱাইছে।

ইয়াৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ খোলা পানীত ভিজোৱা বা ৰেটিং কাৰ্যকলাপৰ মূল্য প্ৰায় ৫.১ নিযুত টকা, অভ্যন্তৰীণ নৌপৰিবহণ সেৱাৰ মূল্য প্ৰায় ৩.৭ নিযুত টকা আৰু বিনোদনমূলক কাৰ্যকলাপৰ মূল্য প্ৰায় ১.৫ নিযুত টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।

এই তথ্যসমূহে অষ্টমুদি মোহনা সংৰক্ষণৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব স্পষ্ট কৰে। হ্ৰদটোৰ বিভিন্ন অংশত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত ফেৰী সেৱা চলাচল কৰে।

কোল্লম চহৰ, নীন্দাকাৰা বন্দৰ আৰু অষ্টমুদি হ্ৰদৰ জলপথে কাজু ব্যৱসায় আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগ আৰু সামুদ্ৰিক উৎপাদন উদ্যোগৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিবহণ ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰে।

মাছ ধৰা

পাঁচটা স্থানত পাঁচ বছৰৰ মাছ ধৰা তথ্যৰ ভিত্তিত অষ্টমুদি হ্ৰদৰ বছৰি মুঠ মাছ আৰু অন্যান্য জলজ জীৱৰ আহৰণ প্ৰায় ২৮,৬১১ মেট্ৰিক টন বুলি অনুমান কৰা হৈছে।

২০১৪ চনৰ বজাৰ মূল্যৰ ভিত্তিত এই আহৰণৰ অনুমাণিক মূল্য প্ৰায় ৯৭০ নিযুত টকা আছিল।

মুঠ আহৰণৰ ভিতৰত ক্লেমৰ অংশ প্ৰায় ৮৩%, মাছৰ ৭%, কেঁকোৰাৰ ৬% আৰু চিংৰাৰ ৪%।

বজাৰ মূল্যৰ হিচাপত ক্লেমৰ অংশ প্ৰায় ৫১%, কেঁকোৰাৰ ১৯%, মাছৰ ১৮% আৰু চিংৰাৰ ১২%।

মাছৰ আহৰণত মুলেট, পাৰ্ল স্পট, কেটফিছ, মোহনা-স্প্ৰেট, গবি আৰু অন্যান্য মাছ পোৱা যায়। চিংৰা আৰু কেঁকোৰাৰ ভিতৰত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ পেনাইড চিংৰা, মিঠা পানীৰ চিংৰা আৰু স্কিলা কেঁকোৰা উল্লেখযোগ্য।

মোহনাত তিনিটা প্ৰধান ধৰণৰ মাছ ধৰা ব্যৱস্থা আছে—

প্ৰাকৃতিকভাৱে মাছ ধৰা জলজ জীৱৰ পালন ক্লেম মাছ ধৰা

কইৰ উৎপাদনৰ বাবে নাৰিকলৰ খোলা ভিজোৱা

২০১৫ চনৰ সমীক্ষাত অষ্টমুদি অঞ্চলৰ আশে-পাশে কমেও ২৫টা কইৰ ৰেটিং ইউনিট সক্ৰিয় অৱস্থাত পোৱা গৈছিল।

এই কাৰ্যকলাপৰ অধিকাংশ থ্ৰিক্কাৰুভা, থেক্কুম্ভাগম আৰু চাভাৰা অঞ্চলত কেন্দ্ৰীভূত।

নাৰিকলৰ খোলা পানীত ভিজাই কোমল কৰাৰ পাছত ইয়াৰপৰা কইৰ আঁহ প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই আঁহ ব্যৱহাৰ কৰি দড়ি, মেট, ঝুৰি আৰু দেৱাল সজ্জাৰ সামগ্ৰী আদি প্ৰস্তুত কৰা হয়।

কইৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ উদ্যোগত বহু মহিলাই কৰ্মসংস্থাপন লাভ কৰে।

পৰ্যটন

অষ্টমুদি হ্ৰদক কেৰালাৰ পিছপানী অঞ্চলসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।

জিলা পৰ্যটন উন্নয়ন পৰিষদৰ তথ্য অনুসৰি মোহনাত ৫০খনতকৈ অধিক হাউচবোট আছে। এই হাউচবোট আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত পৰ্যটন কাৰ্যকলাপে হ্ৰদৰ পাৰৰ শ শ পৰিয়ালৰ জীৱিকাত সহায় কৰে।

কোল্লম, আলাপ্পুঝা, কুমাৰকম, কোট্টায়ম আৰু কোচি আদি কেৰালাৰ বিভিন্ন পিছপানী চহৰ সংযোগ কৰা বিভিন্ন পৰ্যটন পেকেজ উপলব্ধ।

হাউচবোটসমূহে সাধাৰণতে কোল্লমৰ কে এছ ডব্লিউ টি ডি নৌকা ঘাটৰপৰা ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ৰ মাজেৰে মুন্নৰো দ্বীপলৈ যাত্ৰা কৰে।

মুন্নৰো দ্বীপত পৰ্যটকসকলে কইৰ উৎপাদন, কইৰ বোৱা, মাছ ধৰা, চিংৰা পালন, পৰিভ্ৰমী চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, সৰু খাল, নাৰিকল বাগিছা, লেগুন আৰু মেনগ্ৰোভ উদ্ভিদ উপভোগ কৰিব পাৰে।

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত সাম্ব্ৰানিকোডি দ্বীপত সাম্প্ৰতিক সময়ত পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে।

প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ২৫,০০০ পৰ্যটকে মোহনাটো ভ্ৰমণ কৰে বুলি অনুমান কৰা হয়।

প্ৰতি বছৰে ১ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰফী নৌকা দৌৰ বা ভল্লম কলি এক প্ৰধান পৰ্যটন আকৰ্ষণ। এই দৌৰ কেৰালা ৰাজ্য গঠনৰ দিনটো স্মৰণ কৰি অনুষ্ঠিত কৰা হয়।

হ্ৰদৰ পৰিৱেশৰ অৱনতি

অষ্টমুদি হ্ৰদৰ পৰিৱেশৰ অৱনতিত কেইবাটাও কাৰকে ভূমিকা পালন কৰিছে।

• তীব্ৰ মানৱীয় চাপ
• মাছ ধৰা নৌকা আৰু উদ্যোগৰপৰা তেল নিৰ্গমন
• উন্নয়নৰ বাবে প্ৰাকৃতিক বাসস্থান ধ্বংস আৰু ভূমি দখল
• পৰিশোধন নকৰা নলা-নৰ্দমা
• মানুহৰ মল-মূত্ৰ আৰু অন্যান্য আৱৰ্জনা
• কাগজ, এলুমিনিয়াম, চিৰামিক আৰু সামুদ্ৰিক খাদ্য উদ্যোগৰ দূষণ
• নাৰিকলৰ খোলা ভিজোৱা উদ্যোগৰপৰা হোৱা দূষণ
• হ্ৰদৰ পাৰ পকীকৰণৰ ফলত মাছৰ প্ৰজনন স্থান হ্ৰাস

পুৰণি সমীক্ষাৰ মতে হ্ৰদটোৰ এলেকা প্ৰায় ৫৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আছিল। কিন্তু ভূমি দখল আৰু অন্যান্য মানৱীয় কাৰ্যকলাপৰ ফলত ইয়াৰ জলভাগ হ্ৰাস পাই প্ৰায় ৩৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

২০১৯ৰপৰা ২০২১ চনৰ ভিতৰত কৰা জলমান সমীক্ষাত মলদূষণৰ সূচক মুঠ ক'লিফৰ্মৰ পৰিমাণ ৫৪০ৰপৰা ৯২০ MPN/১০০ মিলিলিটাৰ পৰ্যন্ত পোৱা গৈছিল।

ঘৰ আৰু বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠানৰপৰা অহা নলা-নৰ্দমা হ্ৰদলৈ প্ৰৱেশ কৰাটো দূষণৰ এক প্ৰধান কাৰণ।

লিংক ৰোড, পুল্লিকাডা, থোপ্পিল কাডাভু আৰু মানিচিথোডু আদি অঞ্চলত আৱৰ্জনা জমা হোৱা বুলি বিভিন্ন সমীক্ষাত উল্লেখ কৰা হৈছে।

কানজিৰাকোড খাঁড়িৰ বিলুপ্তি

হ্ৰদৰ দক্ষিণ-পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত কানজিৰাকোড খাঁড়ি অষ্টমুদি হ্ৰদৰ এটা প্ৰধান শাখা আছিল।

কুণ্ডাৰাত অৱস্থিত কেৰালা চিৰামিকছ লিমিটেডে হ্ৰদত আৱৰ্জনা মাটি আৰু মাটি-জাতীয় পদাৰ্থ পেলোৱাৰ ফলত এই খাঁড়িটোৰ প্ৰাকৃতিক অস্তিত্ব নষ্ট হয় বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

এই খাঁড়িৰ বিলুপ্তিৰ ফলত মাছমৰীয়াসকলে পাৰ্ল স্পট আৰু মুলেট মাছৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ হেৰুৱায়। বহু মাছমৰীয়াই জীৱিকাৰ সন্ধানত পৰাভুৰ, ভাৰ্কালা আৰু আনকি উত্তৰ কেৰালাৰ কান্নুৰলৈও স্থানান্তৰিত হয়।

কইৰ উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত লোকসকলেও ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। নাৰিকলৰ খোলা পানীত ভিজাবলৈ খাঁড়িটোৰ পানী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। খাঁড়িটো বন্ধ হোৱাৰ ফলত কানজিৰাকোডৰ কইৰ উদ্যোগ ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হয় আৰু বহু কৰ্মীয়ে অন্য অঞ্চললৈ স্থানান্তৰিত হয়।

জলদূষণ আৰু পৰিৱেশগত সমস্যা

অষ্টমুদি জলাভূমিয়ে বিভিন্ন মানৱীয় কাৰ্যকলাপৰ ফলত পৰিৱেশগত চাপৰ সন্মুখীন হৈছে। নগৰীয়া নলা-নৰ্দমা, কঠিন আৱৰ্জনা, উদ্যোগীয় বৰ্জ্য, মাছ ধৰা নৌকাৰপৰা তেল আৰু অন্যান্য দূষক জলভাগত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে।

২০১৯–২০২১ চনৰ জলমান পৰ্যবেক্ষণৰ তথ্যত অষ্টমুদি হ্ৰদত মলদূষণৰ সূচক হিচাপে ব্যৱহৃত মুঠ ক'লিফৰ্মৰ উপস্থিতি নথিভুক্ত কৰা হৈছিল।^৯

ঘৰ-বাৰী আৰু বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠানৰপৰা অহা নলা-নৰ্দমা, কঠিন আৱৰ্জনা আৰু নগৰীয়া নিষ্কাশন ব্যৱস্থা জলাভূমিৰ পৰিৱেশৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যা।

মাইক্ৰ'প্লাষ্টিক দূষণ

২০২৪ চনত প্ৰকাশিত এক গৱেষণাত অষ্টমুদি হ্ৰদৰ পানী, পলস, মাছ আৰু শামুকজাতীয় জীৱত মাইক্ৰ'প্লাষ্টিকৰ উপস্থিতি অধ্যয়ন কৰা হয়।^১০

গৱেষণাটোৱে দেখুৱাইছে যে মাইক্ৰ'প্লাষ্টিকৰ উপস্থিতি জলভাগতকৈ জীৱসমূহত অধিক আছিল। অধ্যয়নত মেক্ৰ'ফাউনাত মাইক্ৰ'প্লাষ্টিকৰ সৰ্বাধিক উপস্থিতি নথিভুক্ত কৰা হৈছিল; মাছৰ নমুনাৰ ১৯.৬% আৰু শামুকজাতীয় জীৱৰ ৪০.৯% নমুনাত মাইক্ৰ'প্লাষ্টিক পোৱা গৈছিল।^১০

মাইক্ৰ'প্লাষ্টিকৰ প্ৰধান ৰূপসমূহ আছিল আঁহ, খণ্ড আৰু পাতল ফিল্ম। অধ্যয়নত বিভিন্ন পলিমাৰৰ লগতে মাইক্ৰ'প্লাষ্টিকৰ সৈতে যুক্ত গধুৰ ধাতুৰ উপস্থিতিও পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।^১০

এই ফলাফলসমূহে অষ্টমুদি হ্ৰদত প্লাষ্টিক দূষণ নিয়ন্ত্ৰণ, নিয়মীয়া পৰ্যবেক্ষণ আৰু জলজ খাদ্যশৃংখলৰ ওপৰত সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা দেখুৱায়।

সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ

অষ্টমুদি মোহনাৰ টেকসই ব্যৱস্থাপনা আৰু পৰিৱেশতন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে বিভিন্ন পৰিকল্পনা প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। প্ৰধান পৰিকল্পনাসমূহৰ ভিতৰত আছে—

• প্ৰদূষণৰ উৎস চিনাক্ত কৰি পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা
• উন্নত পয়ঃনিষ্কাশন ব্যৱস্থা স্থাপন কৰা
• উদ্যোগীয় দূষণ হ্ৰাস কৰা
• নগৰীয়া আৱৰ্জনা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা
• মাছৰ সংখ্যা সংৰক্ষণৰ বাবে স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰা
• কইৰ সামগ্ৰীৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি কৰা
• আত্মসহায়ক গোটৰ জৰিয়তে কইৰ উদ্যোগ উন্নত কৰা
• মেনগ্ৰোভ ৰোপণৰ জৰিয়তে হ্ৰদৰ পাৰ সংৰক্ষণ কৰা
• হ্ৰদৰ পাৰৰপৰা দূৰত সীমিত আৰু নিয়ন্ত্ৰিত খনন কৰা
• মোহনা ভৰাই পেলোৱাৰ কাৰ্য বন্ধ কৰা
• মাছ ধৰা জালৰপৰা মুক্ত নিৰ্দিষ্ট নৌযাত্ৰাৰ পথ নিৰ্ধাৰণ কৰা
• নীন্দাকাৰা বন্দৰত উন্নত পয়ঃনিষ্কাশন আৰু নৌকা ইন্ধন সুবিধা স্থাপন কৰা
• পৰিৱেশ-পৰ্যটন উন্নয়ন কৰা

পৰিৱেশ-পৰ্যটনৰ অংশ হিচাপে সামুদ্ৰিক জৈৱসংৰক্ষিত অঞ্চল, প্ৰকৃতি দ্বীপ আৰু মেনগ্ৰোভ সংৰক্ষণ অঞ্চল গঢ়ি তোলা, ওচৰৰ মন্দিৰ আৰু সাংস্কৃতিক-ঐতিহাসিক স্থান ভ্ৰমণ, কইৰ আৰু ৰবৰ উৎপাদনকাৰী গাঁও, ধানখেতি, মাছৰ পোনা উৎপাদন কেন্দ্ৰ আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানসমূহ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

ভেল্লিমন কায়ালক এই ধৰণৰ পৰিৱেশ-পৰ্যটন কাৰ্যকলাপৰ বাবে তুলনামূলকভাৱে অক্ষত অঞ্চল হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।

কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ সহায়ত মেনগ্ৰোভ বন পুনৰুদ্ধাৰৰ কামো কৰা হৈছিল। দুবছৰত ২,৪০,০০০ মেনগ্ৰোভ পুলি ৰোপণ কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰে প্ৰায় ৩০,০০০ পুলি জীয়াই থকা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

পেৰুমণ ৰে'ল দুৰ্ঘটনা

১৯৮৮ চনৰ ৮ জুলাইত কোল্লম জিলাৰ পেৰুমণৰ ওচৰত এক ভয়ংকৰ ৰে'ল দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়। এই দুৰ্ঘটনাত এখন ৰে'লৰ কেইবাটাও ডবা অষ্টমুদি হ্ৰদত পৰি যায়।

দুৰ্ঘটনাটো কেৰালাৰ ৰে'ল ইতিহাসৰ অন্যতম ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনা হিচাপে পৰিচিত। এই ঘটনাৰ বিষয়ে বিস্তৃত তথ্যৰ বাবে পৃথক পেৰুমণ ৰে'ল দুৰ্ঘটনা নিবন্ধটো চাওক।

সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব

অষ্টমুদি হ্ৰদ কেৰালাৰ সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু স্থানীয় জীৱনধাৰাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। হ্ৰদ, নৌকা, মাছমৰীয়া সমাজ, নাৰিকল বাগিছা আৰু পিছপানী পৰিৱেশ কেৰালাৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।

অষ্টমুদি হ্ৰদক কেন্দ্ৰ কৰি বিভিন্ন সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক সৃষ্টিৰ বিকাশ ঘটিছে। হ্ৰদটোৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু স্থানীয় জীৱনধাৰাই মালয়ালম সাহিত্য আৰু চলচ্চিত্ৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে।

বাহ্যিক সংযোগ

• অষ্টমুদি জলাভূমিৰ ৰামছাৰ তথ্যপত্ৰ
• অষ্টমুদি হ্ৰদত মাইক্ৰ'প্লাষ্টিক দূষণৰ গৱেষণা
• Wikimedia Commons-ত অষ্টমুদি হ্ৰদৰ ছবি
• ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত Ashtamudi Lake