হৰতাল

হৰতাল বহু ভাৰতীয় ভাষাত ব্যৱহাৰ কৰা ইংৰাজী ষ্ট্ৰাইক একচনৰ পৰিৱৰ্তে ব্যৱহাৰ কৰা শব্দ, যিটো ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত (জাতীয়তাবাদী আন্দোলন বুলিও জনা যায়) প্ৰথম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। হৰতাল হৈছে গণ প্ৰতিবাদ, য'ত প্ৰায়ে কৰ্মস্থলী, কাৰ্যালয়, দোকান আৰু আদালত সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰি দিয়া হয় আৰু শ্ৰমিক ধৰ্মঘটৰ দৰে একপ্ৰকাৰৰ নাগৰিক অবাধ্যতা জড়িত হৈ থাকে। সাধাৰণ ধৰ্মঘট হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ লগত স্কুল আৰু ব্যাৱসায়িক স্থান স্বেচ্ছাই বন্ধ কৰা হয়। ই কোনো অজনপ্ৰিয় বা অগ্ৰহণযোগ্য সিদ্ধান্ত পৰিহাৰ কৰিবলৈ চৰকাৰৰ সহানুভূতিৰ প্ৰতি আবেদন জনোৱাৰ এক ধৰণ।^১ হৰতাল প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক কাৰণত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেনে চৰকাৰী নীতি বা কাৰ্যৰ বিৰুদ্ধে বিৰোধী বা সামাজিক দলে কৰা প্ৰতিবাদ।

এই শব্দটো গুজৰাটী (હડતાળ, haḍtāḷ, বা હડતાલ, haḍtāl)ৰপৰা আহিছে, ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে কোনো চাহিদা পূৰণৰ লক্ষ্যৰে দোকান আৰু গুদাম বন্ধ কৰা। গুজৰাটৰপৰা অহা মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধীয়ে এই শব্দটো তেওঁৰ স্বাধীনতা সমৰ্থক সাধাৰণ ধৰ্মঘটসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত এই শব্দটোক ফলপ্ৰসূভাৱে প্ৰতিষ্ঠানিকৰণ কৰা হৈছিল।

জিন শ্বাৰ্পৰ ১৯৮টা অহিংস কাৰ্য পদ্ধতিৰ ১১৮ নং স্তৰত হৰতাল।^২

ইতিহাস

এই ধৰণৰ জনপ্ৰতিবাদৰ উৎপত্তি ভাৰতীয় ইতিহাসৰ ঔপনিৱেশিক যুগৰপৰাই আৰম্ভ হৈছে। বিশেষকৈ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষ আৰু ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ কৰ আদায়ৰ ক্ষেত্ৰত অজনপ্ৰিয় নীতিয়ে প্ৰায়ে এনে স্থানীয় ৰাজহুৱা প্ৰতিবাদৰ সূচনা কৰিছিল, যেনে বেনাৰস (বৰ্তমানৰ বাৰাণসী) আৰু বৰদলিৰ প্ৰতিবাদ।^৩

দক্ষিণ এছিয়াত

ভাৰত, পাকিস্তান, বাংলাদেশ আৰু শ্ৰীলংকাৰ কিছু অংশত এতিয়াও হৰতাল প্ৰচলিত, য'ত এই শব্দটো প্ৰায়ে ১৯৫৩ চনৰ চিল’নীয়া হৰতালক বিশেষভাৱে বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

বাংলাদেশ

• মূল প্ৰবন্ধঃ বাংলাদেশৰ হৰতালৰ তালিকা

বাংলাদেশৰ হৰতাল কেতিয়াবা ২০০ দিনতকৈও অধিক সময় ধৰি কৰা হয়। বাংলাদেশৰ আইনত উল্লেখ আছে যে হিংসাৰপৰা হাত সাৰি থকালৈকে হৰতাল বৈধ। এই আইনখন প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল খোণ্ডকেৰ মোদাৰেশ এলাহি বনাম বাংলাদেশ চৰকাৰ (২০০১) নামৰ উল্লেখযোগ্য গোচৰৰ বাবে।^৪

দক্ষিণ-পূব এছিয়াত

১৯৪০, ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনৰ বিভিন্ন সাধাৰণ ধৰ্মঘট যেনে ১৯৪৭ চনৰ সৰ্বমলয়া হৰতাল আৰু ১৯৬৭ চনৰ পেনাং হৰতাল দাঙ্গাক বুজাবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^৩

আধুনিক মালয়েছিয়াত এই শব্দটো পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে হাৰ্টাল ডাক্টৰ কণ্ট্ৰাকলৈ, যিটো ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত চিকিৎসকসকলে তেওঁলোকৰ বাবে প্ৰদান কৰা স্থায়ী নিয়োগৰ সুযোগৰ অভাৱৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ধৰ্মঘট কৰিছিল।^৫৬

লগতে চাওক

• ঘেৰাও
• ধৰ্ণা
• ধৰ্মঘট
• পথ বন্ধ
• ৰেল বন্ধ
• বাংলাদেশৰ হৰতালৰ তালিকা
• কেৰালাত ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা
• ৰাওলাট আইন (১৯১৯)