হোজাই জিলা

হোজাই জিলা অসম ৰাজ্যৰ ৩৫খন জিলাৰ ভিতৰত তুলনামূলকভাৱে নতুন জিলা। ১৫ আগষ্ট ২০১৫ চনত নগাঁও জিলাৰ কিছুমান অংশ পৃথক কৰি এই জিলা গঠন কৰা হয়। জিলা গঠনৰ সৈতে অঞ্চলটো স্বতন্ত্ৰ প্ৰশাসনিক সত্তা ৰূপে অধিক স্পষ্টভাৱে পৰিচিত হয়; লগতে স্থানীয় শাসন-প্ৰশাসন, জনসেৱা আৰু উন্নয়ন পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় স্থাপনাৰ সুবিধা বৃদ্ধি পায় বুলি ধাৰণা কৰা হয়। হোজাই নৱগঠিত জিলাখনৰ সদৰ।

গঠন আৰু প্ৰশাসনিক পৰিসৰ

হোজাই জিলা গঠিত হৈছে নগাঁও জিলাৰ তিনিখন তহচিল একত্ৰিত কৰি। এই তিনিটা তহচিল হৈছে—

• হোজাই
• ডবকা
• লংকা

জিলাখনৰ সদৰ হোজাই। উপলব্ধ তথ্য অনুসৰি, জিলাখনৰ ৰাজহ পৰিচালনা এই তিনিটা ৰাজহ চক্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি চলি থাকে। জিলাখনত ৩টা বিধানসভা সমষ্টি আছে—

• বিন্নাকান্দি
• হোজাই
• লামডিং

এছাড়াও, হোজাই জিলা কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত।

ভাষা

হোজাই জিলাত অসমীয়া এই অঞ্চলৰ চৰকাৰী ভাষা। লগতে মেইতেই ভাষা (মণিপুৰী)ক সহ-চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। ভাষাগত এই দ্বৈত চৰকাৰী ব্যৱস্থা জিলাখনৰ সাংস্কৃতিক বহুধাৰা আৰু সামাজিক গঠন বুজিবলৈ সহায়ক, কাৰণ প্ৰশাসন আৰু জনজীৱনৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ভাষা-ব্যৱহাৰ পৰিচয় আৰু অংশগ্ৰহণৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত।

ইতিহাস আৰু নামৰ উৎস

মধ্যযুগত হোজাই অঞ্চল ডিমাছা-কছাৰী ৰাজ্যৰ অংশ আছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। আহোম বুৰঞ্জীৰ তথ্য অনুসৰি, ডিমাছা-কছাৰী ৰাজ্যৰ বিস্তৃতি দিখৌ নদীৰ পৰা কলং নদী পৰ্যন্ত আছিল। এই ঐতিহাসিক পৰিসৰৰ ভিতৰত হোজাই অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা বুলি ধৰা হয়।

হোজাইত বসবাস কৰা ডিমাছা-কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ মানুহক “হোজাই-কছাৰী” নামে জনা গৈছিল। “হোজাই” নামটোৰ উৎস সন্দৰ্ভত এটা ব্যাখ্যা পোৱা যায়—ডিমাছা সমাজৰ “হোজাই” নামৰ এটা বংশ বা গোষ্ঠীৰ নামৰ পৰা স্থাননামটো আহিব পাৰে। এই তথ্যই অঞ্চলটোৰ নামকৰণত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ঐতিহাসিক উপস্থিতিৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ বুজাই তোলে, যদিও নামৰ উৎস সম্পৰ্কে নিশ্চিত সিদ্ধান্ত টানিবলৈ অধিক উৎস-সামগ্ৰী প্ৰয়োজন।

জনসংখ্যা আৰু ধৰ্মীয় গঠন

২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি (তিনিটা ৰাজহ চক্ৰ সংলগ্ন নৱগঠিত জিলাৰ ভিত্তিত) হোজাই জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ৯,৩১,২১৮ জন। ধৰ্মীয় বিভাজন অনুসৰি—

• মুছলমান: ৪৯,৯৫,৬৫ জন (শতকৰা ৫৩.৬৫%)
• হিন্দু: ৪২,৪০,৬৫ জন (শতকৰা ৪৫.৫৩%)

এই তথ্যৰ পৰা বুজা যায় যে ২০১১ চনত জিলাখনত মুছলমান জনসংখ্যাৰ অংশীদাৰিত্ব সংখ্যাগৰিষ্ঠ। তথাপি, ৰাজহ চক্ৰভেদে ধৰ্মীয় গঠন একে ধৰণে নাথাকে। বিশেষকৈ, ডবকা ৰাজহ চক্ৰত মুছলমান জনসংখ্যাৰ শতকৰা হাৰ প্ৰায় ৮৭% বুলি দিয়া তথ্যত উল্লেখ আছে। আন দুটা ৰাজহ চক্ৰ তুলনামূলকভাৱে হিন্দুপ্ৰধান বুলি জানিব পাৰি। অৰ্থাৎ, জিলাখনত ধৰ্মীয় জনবিন্যাস অঞ্চলভেদে ভিন্ন, আৰু এই ভিন্নতাই সামাজিক-সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যৰ এক বাস্তৱ চিত্ৰ দাঙি ধৰে।

২০০১ চনৰ তথ্য অনুসৰি বৰ্তমানৰ হোজাই জিলাৰ পৰিসীমাত জনসংখ্যা আছিল ৭৪,৪৭,৯১ জন। তাৰে ভিতৰত—

• মুছলমান: ৩৭,৪২,০৫ জন
• হিন্দু: ৩৬,৫১,৮০ জন

শতকৰা হাৰত ২০০১ চনত হিন্দু ৪৯.০৩% আৰু মুছলমান ৫০.২৪% বুলি দিয়া হৈছে। ইয়াৰ পৰা ২০০১–২০১১ দশকত উভয় ধৰ্মীয় গোটৰ সংখ্যা বৃদ্ধিৰ লগতে মুছলমান জনসংখ্যাৰ শতাংশ কিছু বেছি হৈ উঠাৰ ধাৰণা কৰা যায়। ২০০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ এই অঞ্চলৰ জনসংখ্যা ২৫.০৩% বৃদ্ধি হৈছে বুলি উল্লেখ আছে।

প্ৰতিনিধিত্ব আৰু ৰাজনৈতিক সন্নিবেশ

হোজাই জিলাৰ বিধানসভা ক্ষেত্ৰসমূহ—বিন্নাকান্দি, হোজাই আৰু লামডিং—স্থানীয় উন্নয়ন, জনসেৱা আৰু শাসন-প্ৰশাসনিক সিদ্ধান্ত প্ৰভাৱিত কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ। লোকসভা স্তৰত জিলাখন কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ ফলত সংসদীয় প্ৰতিনিধিত্বও সেই কাঠামোৰ ভিতৰতে সংগঠিত হয়।

তাৎপৰ্য

হোজাই জিলাৰ তাৎপৰ্য মূলত তিনিটা দিশত দেখা যায়। প্ৰথমত, ২০১৫ চনত পৃথক জিলা গঠনৰ ফলত অঞ্চলটোৱে স্বতন্ত্ৰ প্ৰশাসনিক পৰিচয় লাভ কৰে আৰু সদৰ হোজাই কেন্দ্ৰ কৰি জিলা-স্তৰৰ পৰিচালনা সুসংগঠিত হয়। দ্বিতীয়ত, ডিমাছা-কছাৰী ৰাজ্যৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক আৰু “হোজাই” নামৰ সম্ভাৱ্য জনগোষ্ঠীগত উৎসই অঞ্চলটোক অসমৰ মধ্যযুগীয় ইতিহাসৰ সৈতে যুক্ত কৰে। তৃতীয়ত, অসমীয়া চৰকাৰী ভাষাৰ সৈতে মেইতেই ভাষাক সহ-চৰকাৰী স্বীকৃতি আৰু ধৰ্মীয়-জনবিন্যাসৰ অঞ্চলভেদী বৈচিত্ৰ্য—এই দুয়োটাই জিলাখনৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ বহুমাত্ৰিক স্বৰূপ প্ৰতিফলিত কৰে।

আৰু চাওক

• ডবকা
• অসমীয়া ভাষা
• মেইতেই ভাষা