সুশীলা কাৰ্কী

সুশীলা কাৰ্কী (सुशीला कार्की, Sushila Karki) নেপালৰ এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন আইনবিদ যিয়ে জেন জী প্ৰতিবাদৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নেপালৰ বৰ্তমানৰ অন্তৱৰ্তীকালীন প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।^১ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নেপাল চৰকাৰৰ নেতৃত্ব দিয়া তেৱেঁই প্ৰথমগৰাকী মহিলা। ইয়াৰ পূৰ্বে কাৰ্কীয়ে ২০১৬ চনৰ ১১ জুলাইৰ পৰা ২০১৭ চনৰ ৬ জুনলৈকে নেপালৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি সেই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯৫২ চনৰ ৭ জুনত নেপালৰ শংকৰপুৰৰ এটা পৰিয়ালত সাত সন্তানৰ ভিতৰত প্ৰথম সন্তান হিচাপে কাৰ্কীৰ জন্ম হয়।^২

কাৰ্কীয়ে ত্ৰিভুৱন বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি ১৯৭২ চনত মহেন্দ্ৰ মৰং কলেজৰ পৰা কলা শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত ভাৰতত ৰাজনীতি বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰে আৰু ১৯৭৫ চনত বানাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ ১৯৭৮ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি আইন অধ্যয়নৰ বাবে ত্ৰিভুৱন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ উভতি যায়।^৩৪

কেৰিয়াৰ

১৯৮৫ চনৰ ভিতৰত কাৰ্কীয়ে ধৰণৰ মহেন্দ্ৰ মাল্টিপল কেম্পাছত সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি আছিল। ১৯৯০ চনত পঞ্চায়ত শাসনক উৎখাত কৰাৰ বাবে জন আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই সময়তে তাই বিৰাটনগৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছিল; পিছলৈ তেওঁ নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ কাৰা উপন্যাসখন লিখিছিল।^৫ ২০০৮ চনত নেপাল বাৰ এছ'চিয়েচনৰ জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা হয় আৰু ২০০৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এড-হক ন্যায়াধীশ হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। তেওঁৰ পদবি পৰৱৰ্তী বছৰে স্থায়ী কৰা হৈছিল।^৩

২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মুখ্য ন্যায়াধীশ কল্যাণ শ্ৰেষ্ঠৰ অৱসৰৰ পিছত কাৰ্কীক এই ভূমিকাৰ বাবে সাংবিধানিক পৰিষদে পৰামৰ্শ দিছিল। পিছৰ জুলাই মাহত আনুষ্ঠানিক সংসদীয় শুনানিৰ দ্বাৰা তেওঁৰ নিযুক্তি নিশ্চিত নোহোৱালৈকে তেওঁ এড-হক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।^২ তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা যিয়ে মুখ্য ন্যায়াধীশ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু নিযুক্তিৰ সময়ত তেওঁক কঠোৰ আৰু দুৰ্নীতিৰ বিৰোধী বুলি জনা গৈছিল।^২৩ তেওঁৰ কাৰ্যকালত তেওঁ সেই বৈশিষ্ট্যসমূহৰ বাবে বিৰোধিতাৰ সন্মুখীন হয় আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নেপালৰ আৰক্ষী অধীক্ষক হিচাপে জয়া বাহাদুৰ চান্দৰ নিযুক্তি বাতিল কৰাৰ পিছত চৰকাৰে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে।^৬৭৩

২০১৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহত নেপাল কংগ্ৰেছ আৰু চিপিএন (মাওবাদী কেন্দ্ৰ)ৰ দ্বাৰা সংসদত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগনামা দাখিলৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰা হয় আৰু তেওঁক স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে নিলম্বন কৰা হয়।^৩৭

দ্য হিমালয়ান টাইমছৰ মতে, অভিযোগনামা দাখিলৰ কাৰ্য্যবিধি বহুতে "ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত, কিছুমান হাই-প্ৰফাইল গোচৰৰ ৰায়দান বিফল কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে" বুলি অভিহিত কৰিছিল^৭ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত জেইদ ৰাআদ আল হুছেইনে কয় যে "তেওঁক অপসাৰণ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাই চৰকাৰৰ সংক্ৰমণকালীন ন্যায় আৰু শাসনৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা সম্পৰ্কে গুৰুতৰ উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰে"।^৮ গৃহমন্ত্ৰী বিমলেন্দ্ৰ নিধিয়ে পদত্যাগ কৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ পাৰ্টিয়ে এই ঘটনাক লৈ নেপাল কংগ্ৰেছ আৰু চিপিএন (এমচি)ৰ সৈতে গঠন কৰা মিত্ৰতা এৰি যায়। মে' মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ চলেন্দ্ৰ শমশেৰ ৰাণাই এই কাৰ্য্যবিধিৰ বিৰুদ্ধে স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে^৭ আৰু জনসাধাৰণৰ হেঁচাত নেপাল চৰকাৰে প্ৰত্যাহাৰ কৰে।^৩ ৬৫ বছৰ বয়সৰ সীমা অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত ২০১৭ চনৰ ৬ জুনত কাৰ্কীয়ে পদত্যাগ কৰে।^৯

২০২৫ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত নেপালৰ জেনজি প্ৰতিবাদৰ ফলত প্ৰধানমন্ত্ৰী কে. পি. শৰ্মা ওলীয়ে পদত্যাগ কৰাৰ পিছত একাংশ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে কাৰ্কীক অন্তৱৰ্তীকালীন প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে সমৰ্থন কৰিবলৈ ডিচকৰ্ডত ভোট দিয়ে।^১০১১ কাৰ্কীয়ে সমৰ্থন গ্ৰহণ কৰে।^{৩১১১২}

উল্লেখযোগ্য সিদ্ধান্ত

• ওম ভক্ত ৰানা বনাম চিআইএএ/নেপাল চৰকাৰ (চুডান শান্তিৰক্ষা অভিযান দুৰ্নীতি)
• অফিচ অৱ নেপাল ট্ৰাষ্ট বনাম প্ৰেৰণা ৰাজ্য লক্ষ্মী ৰাণা (প্ৰাক্তন ৰয়েল প্ৰিন্সেছৰ সম্পত্তি)
• পৃথিৱী বাহাদুৰ পাণ্ডে বনাম কাঠমাণ্ডু জিলা আদালত (অষ্ট্ৰেলিয়াত পলিমাৰ বেংক নোট ছপা কৰাত দুৰ্নীতি)
• কাঠমাণ্ডু নিজগড় ফাষ্ট ট্ৰেক গোচৰ
• চেৰোগেচি কেছ

সাহিত্যিক কেৰিয়াৰ

কাৰ্কীয়ে দুখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁৰ প্ৰথম আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ নৱ্য ২০১৮ চনৰ ২৮ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশ পায়^১৩ আৰু দ্বিতীয়খন গ্ৰন্থ কাৰা (উপন্যাস) ২০১৯ চনত প্ৰকাশ পায়।^৫

ব্যক্তিগত জীৱন

কাৰ্কীয়ে নেপালী কংগ্ৰেছৰ সদস্য তথা যুৱ শাখাৰ নেতা দুৰ্গা প্ৰসাদ সুবেদীৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল৷^১১১৪ বানাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁলোকৰ লগ হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ এটা সন্তান আছে।^১৪

নেপালী ভাষা ভাষাৰ উপৰিও, কাৰ্কীয়ে কিছুপৰিমানে হিন্দী ভাষা আৰু ইংৰাজী ভাষা ভাষা ক'ব পাৰে।^৩

বাহ্যিক সংযোগ

• সুশীলা কাৰ্কীৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰ, বিবিচি নেপালী সেৱা