লিঙ্গ ভিত্তিক গৰ্ভপাত

লিঙ্গ ভিত্তিক গৰ্ভপাত বা লিঙ্গ নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত (sex-selective abortion) হৈছে শিশুৰ লিঙ্গৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি গৰ্ভধাৰণ সমাপ্ত কৰাৰ অনুশীলন। মহিলা ভ্ৰূণৰ বাছনিমূলক গৰ্ভপাত পৃথিৱীৰ কিছুমান ঠাইত হয় য'ত লʼৰা শিশুক ছোৱালী শিশুতকৈ বেছি মূল্য দিয়া হয়, বিশেষকৈ পূৱ এছিয়া আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ কিছু অংশত (যেনে চীন, ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ দৰে দেশত), লগতে ককেঁচাছ আৰু পশ্চিম বালকান অঞ্চলত।^১২৩

লিঙ্গ নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত প্ৰথমে ১৯৭৫ চনত নথিভুক্ত হৈছিল,^৪ আৰু ১৯৮০ চনৰ শেষৰ ফালে দক্ষিণ কোৰিয়া আৰু চীনত দেখা গৈছিল আৰু ইয়াৰ পাছতেই ভাৰতত দেখা পোৱা গৈছিল। লিঙ্গ নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাতে পুৰুষৰ পৰা মহিলাৰ আপেক্ষিক সংখ্যাৰ অনুপাতক প্ৰভাৱিত কৰে, ^৫৬ যাৰ ফলত চীন আৰু ভাৰতৰ দৰে উচ্চ জনসংখ্যাৰ দেশবোৰত অসন্তুলিত লিংগ অনুপাত দেখা গৈছে।

লিঙ্গ-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাতৰ ওপৰত প্ৰকাশিত অধ্যয়ন আৰু প্ৰতিবেদনবোৰ মুখ্যতঃ পৰিসংখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। পৰিসংখ্যাবিধসকলে অনুমান কৰে যে জন্ম লিঙ্গ অনুপাত,যাক জন্মৰ সময়ত ল'ৰা আৰু ছোৱালীৰ (আঞ্চলিক জনসংখ্যাৰ আধাৰত) সামগ্ৰিক অনুপাত বোজোৱা হয়, ই এক লিঙ্গ-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাতৰ সূচক। অবশ্যে এই সংজ্ঞাৰ বৈধতাৰ বিষয়ে কিছুমান পণ্ডিতে প্ৰশ্ন কৰে। ^৭

ব্যাপকতা

লিঙ্গ-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাতৰ সঠিক প্ৰবলতা অনিশ্চিত,যদিও কিছুমান সমাজত এই অনুশীলন ব্যাপকভাৱে দেখা যায়। কিছুমান লেখকে যুক্তি দিয়ে যে এই অনুশীলনটো কিছুমান সমাজত কিয় হয় সেয়া বৰ্ণনা কৰাটো যথেষ্ট কঠিন, আৰু ইয়াক কেৱল পিতৃতান্ত্ৰিক সামাজিক নিয়মৰ দ্বাৰা ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি। বেছিভাগ সমাজত পুৰুষৰ আধিপত্য, কিন্তু কেৱল কিছু সংখ্যালঘু সমাজতহে এই অনুশীলন দেখা যায়।^৮

আফ্ৰিকা আৰু মধ্য প্ৰাচ্য

উত্তৰ আফ্ৰিকা আৰু মধ্য প্ৰাচ্যত ল'ৰাৰ পক্ষপাতত যৌন নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে প্ৰচলিত।^{৯১০১১} কিছুমান আফ্ৰিকাৰ দেশ যেনে নাইজেৰিয়াত ল'ৰাৰ আশাত কৰা যৌন-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত এটা সাধাৰণ অনুশীলন।^১২১৩

এছিয়া

২০১৯ চনৰ এক অধ্যয়ন অনুসৰি বিশ্বব্যাপী ২৩ নিযুতৰ ভিতৰত ১১.৯ নিযুত চীন আৰু ১০.৬ নিযুত ভাৰতত যৌন নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত হোৱাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।^১৪

চীন

যেতিয়া ১৯৬০ চনত চীনত লিঙ্গ অনুপাত অধ্যয়ন কৰা আৰম্ভ হৈছিল, ই তেতিয়াও স্বাভাৱিক পৰিসৰৰ ভিতৰত আছিল।^১৫ অৱশ্যে, ই ১৯৯০ চনৰ ভিতৰত ১.৯ লৈ বৃদ্ধি পাইছিল আৰু ২০১০ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ চৰকাৰী লোকপিয়লত ১১৮ লৈ উঠিছিল।^১৬১৭ গৱেষকসকলে বিশ্বাস কৰে যে এই লিঙ্গ অনুপাতৰ ভাৰসাম্যহীনতাৰ কাৰণ হৈছে ছোৱালী শিশুৰ মৃত্যুৰ হাৰ বৃদ্ধি, ছোৱালী জন্মৰ কম প্ৰতিবেদন আৰু লিঙ্গ নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ হৈছে সম্ভৱতঃ যৌন-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত, কিন্তু এইটো প্ৰমাণ কৰা কঠিন কিয়নো তথ্য বহুত গোপন কৰিও ৰখা হয়।^১৮

ভাৰত

ভাৰতৰ ২০০১ চনৰ লোকপিয়লত ০-৬ বছৰ বয়সৰ শিশু লিঙ্গ অনুপাত প্ৰকাশ পাইছিল যʼত এই অনুপাত ১০৮ (প্ৰতি ১০০০ ল'ৰাত ক্ৰমান্বয়ে ৯২৭ ছোৱালী)আছিল। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি এই অনুপাত ১০৮ৰ পৰা ১০৯লৈ (প্ৰতি ১০০০ ল'ৰাত ৯১৯ ছোৱালী) হৈছিল। স্বাভাৱিক অনুপাত হʼব লাগে প্ৰতি ১০০০ ল'ৰাত ৯৪৩ ছোৱালী।^১৯ ভাৰতৰ নগৰাঞ্চলত ১৯৮০ ৰ পৰা যৌন স্ক্ৰীণিং প্ৰযুক্তিৰ উপলব্ধতা বৃদ্ধি হোৱাৰ লগেলগে ইয়াৰ অপব্যৱহাৰো আৰম্ভ হʼল। ভাৰত চৰকাৰে ১৯৯৪ চনত প্ৰসৱ-পূৰ্ব ডায়গনিষ্টিক কৌশল আইন স্থাপন কৰে। প্ৰসৱপূৰ্ব যৌন স্ক্ৰীণিং আৰু যৌন নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত প্ৰতিহত আৰু শাস্তি দিবলৈ এই আইন প্ৰনয়ন কৰা হৈছিল। ^২০

পাকিস্তান

তিনিটা পৃথক গৱেষণা অধ্যয়ন, ক্লাউছেন আৰু উইঙ্কৰ মতে, মন কৰক যে পাকিস্তানত বিশ্বৰ সৰ্বাধিক শতাংশ হেৰুৱা ছোৱালী আছিল, ইয়াৰ মুঠ প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলা জনসংখ্যাৰ তুলনাত। ^২১ ২০১৭ চনত, দুটা পাকিস্তানী সংগঠনে পাকিস্তানী চহৰসমূহত শিশু হত্যাৰ বৃহৎ ঘটনা আৱিষ্কাৰ কৰে। এই কাম এধি ফাউণ্ডেচন আৰু ছিপা ৱেলফায়াৰ ফাউণ্ডেচনৰ নেতৃত্ব কৰা হৈছিল। শিশুহত্যাটো মুখ্যতঃ প্ৰায় সকলোমহিলা শিশু আছিল। স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষই দিয়া কাৰণটো আছিল দৰিদ্ৰতা আৰু স্থানীয় ৰীতি, যাৰ কাৰণে ল'ৰাসকলক ছোৱালীকৈ বাবে পছন্দ কৰা হয়।^২২

দক্ষিণ কোৰিয়া

দক্ষিণ কোৰিয়াত যৌন নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত ১৯৮০ দশকৰ মাজভাগৰ পৰা ১৯৯০ ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল, য'ত নিৰ্বাচিত মহিলা গৰ্ভপাত সাধাৰণ আছিল কিয়নো পুৰুষ শিশুসকলক বেছিকৈ পছন্দ কৰা হৈছিল। ঐতিহাসিকভাৱে, কোৰিয়াৰ বেছিভাগ মূল্যবোধ আৰু পৰম্পৰা কনফুচিয়ানবাদৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল যি পিতৃতান্ত্ৰিক প্ৰণালী ^২৩ আৰু পুত্ৰসন্তানৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ত দিছিল। তদুপৰি, যদিও গৰ্ভপাত নিষিদ্ধ আছিল, ল'ৰাৰ পছন্দ আৰু যৌন-নিৰ্বাচিত প্ৰযুক্তিৰ উপলব্ধতাৰ ফলত লিঙ্গ-নিৰ্বাচিত গৰ্ভপাত আৰু ল'ৰাৰ জন্ম বৃদ্ধি পাইছিল।^২৪ ইয়াৰ ফলত, দক্ষিণ কোৰিয়াই ১৯৮০ ৰ মাজভাগৰ পৰা ১৯৮০ ৰ আৰম্ভণিলৈ লিঙ্গ অনুপাত হঠাতে বাঢ়ি গৈছিল।^২৩

ইউৰোপ

জন্মৰ সময়ত অস্বাভাৱিক লিঙ্গ অনুপাত দক্ষিণ আৰু পূৱ এছিয়াৰ বাহিৰৰ আন কিছুমান দেশতো মন কৰা হৈছে। চিআইএৰ মতে, ইউৰোপৰ আটাইতকৈ ভাৰসাম্যহীন জন্ম লিঙ্গ অনুপাত লিচটেনষ্টাইন, আৰ্মেনিয়া, আবেলনিয়া, আজাৰবাইজান, ছান মেৰিনো, কছোভো আৰু মেচেডোনিয়াত আছে; লিচেনষ্টাইনত পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ভাৰসাম্যহীন লিঙ্গ অনুপাত হোৱা দেখা গৈছে।

আনুমানিক সন্ধানহীন মহিলা

২০০৫ চনৰ এক অধ্যয়নে অনুমান কৰিছিল যে আফগানিস্তান, বাংলাদেশ, চীন, ভাৰত, পাকিস্তান, দক্ষিণ কোৰিয়া আৰু তাইৱানত প্ৰত্যাশিত জনসংখ্যাৰ পৰা ৯০ নিযুতৰো অধিক মহিলা "সন্ধানহীন" আছিল।^২২৫ অৱশ্যে এই অনুমান বিভিন্ন গৱেষকসকলৰ ওপৰত বেলেগ বেলেগ হয়।