যোৰহাট বিমানবন্দৰ (ৰৰৈয়া বিমানবন্দৰ নামেৰেও পৰিচিত) অসমৰ যোৰহাট জিলাত অৱস্থিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিমান পৰিবহন-কেন্দ্ৰ। এই বিমানবন্দৰটোৰ গুৰুত্ব দুটা দিশত উল্লেখযোগ্য—একেদিকে ই যোৰহাট অঞ্চলৰ অসামৰিক বিমান-সেৱাৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ, আনেদিকে ই পূব ভাৰতত বায়ু সেনাৰ প্ৰাৰম্ভিক বিমানঘাটি হিচাপে গঢ় লৈ উঠি সীমান্তৱৰ্তী আৰু দূৰ্গম এলেকালৈ বিমান সাহায্য-যোগান আৰু মালবাহী উৰণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহৃত হৈ আহিছে। বিমানবন্দৰটো ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।
অৱস্থান আৰু নাম
যোৰহাট বিমানবন্দৰ যোৰহাট নগৰৰ পৰা দক্ষিণ-পশ্চিম দিশে প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। স্থানীয়ভাৱে ই “ৰৰৈয়া বিমানবন্দৰ” নামেৰে বহুল প্ৰচলিত, কিয়নো বিমানঘাটিৰ প্ৰাথমিক গঠন আৰু বিস্তাৰ ৰৰৈয়া অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি হৈছিল। যোৰহাট চহৰৰ সৈতে ইয়াৰ সংযোগ তুলনামূলকভাৱে সোজাসাপ্টা, ফলত অঞ্চলটোৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এই বিমানবন্দৰটোৱে পৰোক্ষভাৱে বাণিজ্য, প্ৰশাসন আৰু ভ্ৰমণ-সুবিধা বৃদ্ধিত সহায় কৰে।
প্ৰশাসন আৰু প্ৰকাৰ
এই বিমানবন্দৰটো দ্বৈত ব্যৱহাৰৰ শ্ৰেণীত পৰে—
- অসামৰিক বিমানবন্দৰ
- ভাৰতীয় বায়ু সেনাৰ বিমানঘাটি
পৰিচালনাৰ দায়িত্ব ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণৰ হাতত আছে। দ্বৈত ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থাই এফালে যাত্ৰীবাহী অসামৰিক উৰণৰ সুবিধা নিশ্চিত কৰে, আনফালে সামৰিক আৰু সহায়ক উৰণৰ কৌশলগত সক্ষমতা বজাই ৰাখে।
ইতিহাস: স্থাপন আৰু যুদ্ধকালীন পটভূমি
যোৰহাটত বিমানঘাটি গঢ়ি তোলাৰ প্ৰধান পটভূমি আছিল দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ। যুদ্ধৰ বিস্তাৰ আৰু অঞ্চলীয় সুৰক্ষা-প্ৰয়োজন বৃদ্ধি পোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ১৯৩৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত জাপানী সেনাবাহিনী ব্ৰহ্মদেশ (বৰ্তমানৰ ম্যানমাৰ) অতিক্ৰম কৰি ভাৰতমুখী অগ্ৰসৰণ কৰিছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। তেতিয়া ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সেনা বাহিনী তৎপৰ হৈ উঠিছিল আৰু “ৰয়েল এয়াৰ ফ’ৰ্চ” তথা “ইণ্ডিয়ান এয়াৰ ফ’ৰ্চ”ৰ তৰফৰ পৰা ৰৰৈয়া অঞ্চলৰ মাটিত বিমানঘাটি স্থাপনৰ সম্ভাৱনা পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।
সেই সময়ত পকিমূৰি চাপৰিৰ মাটি বিমানঘাটিৰ বাবে উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰি জিলা কৰ্তৃপক্ষৰ জৰিয়তে মাটি অধিগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। একে ধাৰাবাহিকত, ৰৰৈয়াত মুৰলিধৰ বৰুৱাৰ বাগিচাৰ টকলা অংশ বিমানঘাটিৰ বাবে কিনি লোৱাৰ কথাও উল্লেখিত। যুদ্ধৰ গতি-প্ৰকৃতি আৰু প্ৰয়োজনীয়তাৰ লগে লগে ৰৰৈয়া বিমানঘাটিৰ বিস্তাৰো চলি থাকে; অঞ্চলটোৰ অসমীয়া পৰিয়ালসমূহৰ পৰা মাটি ক্ৰয় কৰি বিমানঘাটি সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল।
বিমানবন্দৰটো ১৯৫০ চনৰ আগভাগত স্থাপন কৰা হৈছিল বুলি তথ্য পোৱা যায়। অৰ্থাৎ যুদ্ধকালীন প্ৰস্তুতি আৰু পৰৱৰ্তী কালে স্থায়ী বিমান পৰিসেৱাৰ প্ৰয়োজন—দুয়োটা কাৰণেই ইয়াৰ গঠন-ইতিহাসৰ মূল সুঁতি।
সামৰিক ভূমিকাঃ পূব ভাৰতৰ এক প্ৰাৰম্ভিক বিমানঘাটি
যোৰহাট/ৰৰৈয়া বিমানঘাটি পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো বায়ুসেনাৰ বিমানঘাটি বুলি উল্লেখ কৰা হয়। আৰম্ভণিতে এই বিমানঘাটিৰ ব্যৱহাৰ বিশেষকৈ সীমান্তৱৰ্তী আৰু পৰ্বতীয়া অঞ্চললৈ বিমান সাহায্য যোগানৰ বাবে হৈছিল; বিশেষকৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু নগালেণ্ড অভিমুখী সহায়-সেৱা ইয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল।
বৰ্তমান প্ৰেক্ষাপটতও বিমানঘাটিৰ সামৰিক ভূমিকা প্ৰাসংগিক। সেনাবাহিনীৰ সুসজ্জিত An-32 উৰাজাহাজ দুটা ইয়াত ব্যৱহৃত হোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। এই উৰাজাহাজসমূহ ব্যৱহাৰ কৰি অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান জিলালৈ মালবাহী বিমান-ব্যৱস্থা চলোৱা হয়, যেনে—
- কামেং
- সোৱণশিৰি
- চিয়াং
- লোহিত
- টিৰাপ
এই ধৰণৰ মালবাহী আৰু সাহায্য-মুখী উৰণে দূৰ্গম ভূ-প্ৰকৃতি থকা অঞ্চলত নিত্য-প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী, জৰুৰী যোগান আৰু সম্ভাৱ্য উদ্ধাৰ/সহায়কাৰ্যত সহায়ক ভূমিকা লয় বুলি সৰ্বজনস্বীকৃত।
অসামৰিক পৰিবহন আৰু যাতায়াত সংযোগ
যোৰহাট নগৰৰ পৰা বিমানবন্দৰলৈ দূৰত্ব প্ৰায় ৭ কিমি হোৱা বাবে চহৰৰ সৈতে ইয়াৰ দৈনন্দিন সংযোগ স্বাভাৱিকভাৱে গঢ় লৈ উঠিছে। যোৰহাট চহৰৰ পৰা বিমানবন্দৰলৈ নিয়মীয়াকৈ—
- টেক্সী
- স্থানীয় বাছ
চলাচল কৰে বুলি উল্লেখিত। এই সংযোগে যাত্ৰীৰ আগমন-প্ৰস্থান সহজ কৰে আৰু বিমানবন্দৰটোক জিলাখনৰ যোগাযোগ মানচিত্ৰত এক মূল বিন্দু কৰি তোলে।
তাৎপৰ্য
যোৰহাট বিমানবন্দৰ অসমৰ মধ্য-পূৰ্বাঞ্চলীয় অংশৰ বাবে এক কাৰ্যকৰী বিমান-দ্বাৰ হিচাপে গুৰুত্ব বহন কৰে আৰু ৰৰৈয়া বিমানঘাটিৰ ঐতিহাসিক পটভূমি দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে ই সামৰিক ইতিহাসৰ দিশতো উল্লেখযোগ্য। অসামৰিক সেবা, সামৰিক উপস্থিতি আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দূৰ্গম জিলাসমূহলৈ মালবাহী উৰণ—এই তিনিও দিশ একেলগে থাকি বিমানবন্দৰটোক অঞ্চলীয় কৌশলগত আৰু পৰিবহনগত দুখনেই বুজাব পৰা এক প্ৰতিষ্ঠান কৰি তুলিছে।
আৰু চাওক
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।