মৰিয়ম ছাইদ

মৰিয়ম ছাইদ (ইংৰাজী ভাষা: Mariyam Saeed; ২৭ মাৰ্চ ১৯৩৩ – ২৬ এপ্ৰিল ২০১৮) মালদ্বীপৰ এগৰাকী কবি আছিল। তেওঁ মালদ্বীপৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইব্ৰাহিম নাছিৰৰ দ্বিতীয় পত্নী হিচাপে ১৯৬৮ চনৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ১৯৬৯ চনৰ মে' মাহলৈকে মালদ্বীপৰ 'ফাৰ্ষ্ট লেডী' আছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৫৪ চনৰ পৰা ১৯৬৮ চনলৈ তেওঁ মালদ্বীপৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পত্নী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মালদ্বীপৰ ইতিহাসৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কবি হিচাপে পৰিচিত মৰিয়ম আছিল বিখ্যাত কবি হুছেইন ছালাহুদ্দিনৰ কন্যা।

এটা প্ৰসিদ্ধ কবিৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা মৰিয়মে মালেত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনত তেওঁ ৰাজনীতিবিদ ইব্ৰাহিম নাছিৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান জন্ম হয়। ১৯৫৪ চনত যেতিয়া তেওঁৰ স্বামী নাছিৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নিযুক্ত হয়, তেতিয়া মৰিয়ম প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পত্নীৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। পিছলৈ ১৯৬৮ চনত মালদ্বীপত ৰাজতন্ত্ৰ বিলুপ্ত হোৱাৰ পিছত যেতিয়া তেওঁৰ স্বামী ৰাষ্ট্ৰপতি হয়, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমগৰাকী 'ফাৰ্ষ্ট লেডী' হিচাপে পৰিচিত হয়।

মৰিয়ম ছাইদক মালদ্বীপৰ ইতিহাসৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী কবি বুলি গণ্য কৰা হয়। ১৯৮৩ চনত কবিতাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক ৰাষ্ট্ৰপতি বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছে।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

মৰিয়ম ছাইদৰ জন্ম ১৯৩৩ চনৰ ২৭ মাৰ্চত হৈছিল।^১ তেওঁ মালদ্বীপৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ তথা কবি হুছেইন ছালাহুদ্দিন আৰু তেওঁৰ পত্নী মেধু গান্দুভাৰু থুথু গোমাৰ কন্যা আছিল। ছাইদৰ চাৰিজন সহোদৰ আছিল— আদনান হুছেইন (মালদ্বীপৰ পৰৱৰ্তী এটৰ্নী জেনেৰেল), ফাতিমাথ ছাইদ (পৰৱৰ্তী ফাৰ্ষ্ট লেডী আৰু কবি) আৰু ইব্ৰাহিম শ্বিহাব (পৰৱৰ্তী উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি, সংসদৰ অধ্যক্ষ আৰু কবি)। তেওঁৰ জন্ম মালেত পিতৃৰ বাসগৃহত হৈছিল।^২

১৯৫০ চনত ছাইদ ৰাজনীতিবিদ ইব্ৰাহিম নাছিৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছিল— আলী নাছিৰ আৰু মহম্মদ নাছিৰ।

কবিতা

মৰিয়ম ছাইদক তেওঁৰ কাব্যিক জীৱনত মালদ্বীপৰ কবিতাৰ উদ্যানৰ 'নিচৰিন' আৰু 'নীল' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁক মালদ্বীপৰ ইতিহাসৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কবি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^৩

চৈধ্য বছৰ বয়সতে ছাইদ মালদ্বীপৰ কবিতা উদ্যানৰ সদস্য হৈছিল, যিয়ে তেওঁৰ এক সফল কাব্যিক জীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল।^৪ বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁ এক বিশাল পৰিসৰৰ কবিতা ৰচনা কৰিছিল, যাৰ সঠিক সংখ্যা তেওঁৰ নিজৰ বাবেও অজ্ঞাত আছিল।^৪ অৱশ্যে এয়া জানিব পৰা গৈছে যে কেৱল এটা বছৰতে তেওঁ ৫০টাতকৈও অধিক কবিতা লিখিছিল।^৪ তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ঐতিহাসিক বিষয়, নৈতিক আৰু ধৰ্মীয় চিন্তাৰ লগতে বিভিন্ন আৱেগ-অনুভূতিৰ অন্বেষণকে ধৰি বহুতো বিষয় সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ কিছুমান কবিতা 'নিচৰিন', 'নীল' আৰু 'এয়াৰ' ছদ্মনাম ব্যৱহাৰ কৰি উপস্থাপন কৰা হৈছিল।^৪

১৯৮৩ চনত তৎকালীন ৰাষ্ট্ৰপতি মৌমুন আব্দুল গায়ুমে তেওঁক মালদ্বীপৰ কবিতাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান বঁটা প্ৰদান কৰে।^৪ তেওঁৰ মৃত্যুত সাংবাদিক আৰু ৰাজনীতিবিদসকলে ইয়াক 'দিভেহি কবিতাৰ এটা যুগৰ অন্ত' বুলি অভিহিত কৰে।^৫

মৃত্যু

২০১৮ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ষ্ট্ৰোকত আক্ৰান্ত হৈ শ্ৰীলংকাৰ কলম্বোত ছাইদৰ মৃত্যু হয়।^৬৭৮ তেওঁক শ্ৰীলংকাৰ কুপ্পিয়াৱাট্ট মুছলমান কবৰস্থানত তেওঁৰ পিতৃ হুছেইন ছালাহুদ্দিন আৰু ভাতৃ ইব্ৰাহিম শ্বিহাবৰ কাষত সমাধিস্থ কৰা হয়।^৯১০

তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত মালদ্বীপৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আব্দুল্লা য়ামীন, প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি মৌমুন আব্দুল গায়ুম আৰু মহম্মদ নাছিদৰ লগতে অন্যান্য ৰাজনীতিবিদ, কবি আৰু সংগঠনসমূহে শোকবাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰে।^{১১১২১৩১৪}