মেইতেই শিৰস্ত্ৰাণ

মেইতেই শিৰস্ত্ৰাণ হৈছে ভাৰতৰ মণিপুৰৰ মেইতেই ভাষা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত উৎপত্তি হোৱা বিভিন্ন ধৰণৰ পৰম্পৰাগত টুপি আৰু শিৰোধান। এইসমূহ বিভিন্ন সাংস্কৃতিক, ধৰ্মীয় আৰু আনুষ্ঠানিক পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যাৰ ভিতৰত আছে মেইতেই উৎসৱ, নৃত্য প্ৰদৰ্শন, মেইতেই বিবাহ আৰু চৰকাৰী অনুষ্ঠান। প্ৰতিটো প্ৰকাৰৰ শিৰস্ত্ৰাণৰ সুকীয়া গাঁথনিগত আৰু প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য থাকে, যিবোৰ প্ৰায়ে নিৰ্দিষ্ট ভূমিকা, লিংগ বা অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণসমূহ হ’ল কোকয়েট, কাজেন্লেই আৰু চামজিন। মেইতেই সমাজৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় কাঠামোৰ লগতে ইয়াৰ থলুৱা বিশ্বাস ধাৰা 'চানামাহিবাদ'ৰ ভিতৰত এইবোৰৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে।

কাজেন্লেই

কাজেন্লেই (Kajenglei; ꯀꯖꯦꯡꯂꯩ) বা লেইট্ৰেং (leitreng; ꯂꯩꯇ꯭ꯔꯦꯡ) হৈছে মেইতেই মহিলাসকলে পৰিধান কৰা এখন পৰম্পৰাগত মুকুটসদৃশ শিৰোধান। ইয়াক সাধাৰণতে মেইতেই বিবাহ আৰু শাস্ত্ৰীয় নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত পিন্ধা হয়। ই প্ৰায় ৮০ৰ পৰা ১০০ডাল পিতলৰ পটিৰে গঠিত যিবোৰ এক ছেণ্টিমিটাৰ বহল ৰঙা ফ্লানেল বেণ্ডত চিলাই কৰি এটা ধাতুৰ আঙুঠিৰ চাৰিওফালে সজোৱা হয়।^১২৩

কোকয়েট

কোকয়েট (Kokyet; ꯀꯣꯛꯌꯦꯠ) হৈছে এক পৰম্পৰাগত মেইতেই পাগুৰি।^৪৫ ই বাৰটা পৃথক ডিজাইনত প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, উৎসৱ তথা আনুষ্ঠানিক ক্ষণত পৰিধান কৰা হয়। সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ লোকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্যলৈকে সকলো স্তৰৰ পুৰুষেই ইয়াক পৰিধান কৰে।^৬ ইয়াৰ ডিজাইনটোৱে প্ৰাচীন মেইতেই দেৱতা পাখাংবাৰ দুটা শিংক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ই পৰম্পৰাগত মেইতেই ধৰ্ম 'চানামাহিবাদ'ৰ এক কেন্দ্ৰীয় দেৱতা চিদাবাৰ প্ৰতীকী উপস্থাপন হিচাপেও কাম কৰে।^৭৮

২০২৩ চনৰ পৰা লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভা উভয়ৰে অন্তৰ্ভুক্ত ভাৰতীয় সংসদৰ মাৰ্শ্বালসকলৰ চৰকাৰী ইউনিফৰ্মত কোকয়েটক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই শিৰস্ত্ৰাণটোৰ গ্ৰহণযোগ্যতা ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা অনুমোদিত হৈছে।^৯১০

চামজিন

চামজিন (Samjin; ꯁꯝꯖꯤꯟ) হৈছে ৰজা মেইদিংগু খুয়ই টম্পোকৰ ৰাজত্বকালৰ সৈতে জড়িত এক পৰম্পৰাগত পুৰুষৰ শিৰস্ত্ৰাণ। ইয়াত সূক্ষ্ম বেজীৰ কাম কৰা থাকে আৰু ইয়াৰ আগফালে তথা পিছফালে থোপোকা ওলমি থাকে। ইয়াৰ আকৃতিটো মেইতেই দেৱতা পাখাংবাৰ শিং থকা মূৰটোৰ প্ৰতীক বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।^১১১২

বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ দ্বাৰা ব্যৱহাৰ

২০১৭ চনত নিৰ্বাচনমুখী মণিপুৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে মেইতেই সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত এক অনন্য শিৰস্ত্ৰাণ তথা মৰাপক্ষীৰ পাখিৰে সজ্জিত কোকয়েট পৰিধান কৰিছিল।^১৩১৪

২০২২ চনত মণিপুৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন বিৰেন সিঙে মোদীক গেৰুৱা ৰঙৰ এম্ব্ৰয়ডৰী কৰা এটা বগা কোকয়েট উপহাৰ দিছিল, যিটো এটা সোণালী ব্ৰচ আৰু এখন ব্লক-প্ৰিণ্টেড চাদৰেৰে সজ্জিত আছিল।^১৫