বুকোভিনা আৰু ডালমেটিয়ান মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন

বুকোভিনা আৰু ডালমেটিয়ান মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন (Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans, Rezydentsiia mytropolytiv Bukovyny i Dalmatsii) ইউক্ৰেইনৰ চেৰ্নিভ্‌ছিত অৱস্থিত। এই বাসভৱনটো পূব অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে ১৮৬৪ চনৰপৰা ১৮৮২ চনৰ ভিতৰত অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান বাসভৱনটোৰ অট্টালিকাসমূহ চেৰ্নিভ্‌ছি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ। ২০১১ চনত বাসভৱনটোক ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।

নিৰ্মাণ

১৭৮২ চনত বুকোভিনা হাবছবাৰ্গ ৰাজতন্ত্ৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত মলদাভিয়ান পূব অৰ্থোডক্স ৰাডাউটিৰ বিচপসকলৰ আসন চেৰ্নোভিৎসলৈ (তেতিয়া চেৰ্নোভিৎস নামেৰে পৰিচিত) স্থানান্তৰ কৰা হয়। প্ৰদেশখনৰ সামৰিক প্ৰশাসনে বিচপ ৰ বাবে খৰ-খেদাকৈ এটা বাসভৱন নিৰ্মাণ কৰে। ১৭৮৩ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা এই ভৱনটো সৰু আৰু নিম্ন কোঠাবোৰত বিভক্ত আছিল আৰু ইয়াত ইটাৰ মজিয়াযুক্ত এটা সৰু প্ৰাৰ্থনাগৃহ আছিল। আৰ্দ্ৰতাৰ ফলত হোৱা ভেঁকুৰৰ বৃদ্ধিৰ বাবে ১৭৯০ চনত ভৱনটোৰ এটা অংশ খহি পৰে আৰু বাকী অংশটোও ভাঙি পেলোৱা হয়। ফলস্বৰূপে হেৰেস্কু আৰু তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী ডানিয়িল ভ্লাহোভিচি, ইছাইয়া বালোছেস্কু আৰু কিছুসময়ৰ বাবে ইউজেনি হাকমেন ভাড়াঘৰত থাকিবলৈ বাধ্য হয়। ১৮৫১–১৮৫২ চনত হাকমেনে লেমবাৰ্গৰ প্ৰশাসনলৈ (লভিভ) ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰতিৱেদন প্ৰেৰণ কৰি এই পৰিস্থিতি অমৰ্যাদাকৰ বুলি অভিযোগ কৰে। ১৮৬০ চনত ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে নতুন ধৰ্মপীঠৰ বাসভৱনৰ বাবে স্থপতি নিৰ্বাচনৰ উদ্দেশ্যে প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰি এক ডিক্ৰী জাৰি কৰে। নতুন প্ৰকল্পটো প্ৰস্তুত কৰিবলৈ চেক স্থপতি জোচেফ হ্লাভকা নিৰ্বাচিত হয়।^১২

নিজৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত হ্লাভকাই অঞ্চলটোৰ ভৱন নিৰ্মাণৰ পৰম্পৰাসমূহ অধ্যয়ন কৰে আৰু ১৮৬৬ চনত অষ্ট্ৰিয়ান ৰিভিউত "বুকোভিনাৰ পূব গ্ৰীক গীৰ্জাৰ ভৱনসমূহ" শীৰ্ষক এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে।^৩ কমপ্লেক্সটোৰ বাবে হ্লাভকাৰ প্ৰস্তাৱত কেৱল বিচপৰ ৰাজপ্ৰাসাদেই নহয়, প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয়, সভাকক্ষ, গ্ৰন্থাগাৰ, গায়কদলৰ বিদ্যালয়, গীৰ্জাৰ শিল্পৰ সংগ্ৰহালয় আৰু এটা প্ৰাৰ্থনাগৃহও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।^৪ ইয়াৰ ফলত গঢ় লৈ উঠা স্থাপত্যত বাইজেণ্টাইন আৰু মূৰিশ শৈলীৰ সংমিশ্ৰণ দেখা যায়; আলহামব্ৰা ইয়াৰ অন্যতম অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস আছিল।^৫

১৮৬৪ চনত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হয়,^৬ কিন্তু কাৰিকৰী সমস্যাৰ বাবে, ১৮৭২ চনৰপৰা হ্লাভকাৰ অসুস্থতাৰ বাবে আৰু হ্লাভকা আৰু স্থানীয় প্ৰশাসনৰ মাজত হোৱা মতানৈক্যৰ বাবে কাম যথেষ্ট পলম হয়, যাৰ ফলত হ্লাভকাই পদত্যাগ কৰে।^৭ হ্লাভকাৰ উত্তৰাধিকাৰী ফেলিক্স ক্সিয়েজাৰস্কিৰ অযোগ্যতাই কাম আৰু অধিক পলম কৰায়।^৮ ১৮৮২/৮৩ চনৰ শীতকালত ভৱন আৰু গীৰ্জাসমূহৰ পৱিত্ৰীকৰণ সম্পন্ন হয়।^৯

তাৎপৰ্য

কমপ্লেক্সটোৰ বাসভৱন আৰু ভৱনসমূহক "অসাধাৰণ বিশ্বজনীন মূল্য"ৰ বুলি ঘোষণা কৰা ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থাৰ স্বীকৃতি-পত্ৰত স্থানটো এনেদৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে:

স্থাপত্যিক সমষ্টিটোত প্ৰাক্তন মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন আৰু ইয়াৰ নতুন চুচেভাৰ চেইণ্ট জন প্ৰাৰ্থনাগৃহ; প্ৰাক্তন ধৰ্মতাত্ত্বিক বিদ্যালয় আৰু ধৰ্মতাত্ত্বিক বিদ্যালয়ৰ গীৰ্জা; আৰু এখন বাগিছা আৰু সজোৱা উদ্যানৰ ভিতৰত থকা ঘড়ীঘৰসহ প্ৰাক্তন মঠ অন্তৰ্ভুক্ত। স্থাপত্যিক আৰ্হিসমূহৰ নাটকীয় সংমিশ্ৰণেৰে বাসভৱনটোৱে ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক সহনশীলতাৰ এক সময়ত অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্যৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ ১৯শ শতিকাৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় প্ৰকাশ কৰে। ১৯শ শতিকাত ঐতিহাসিকতাবাদী স্থাপত্যই ইয়াৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে বাৰ্তা প্ৰকাশ কৰিব পাৰিছিল আৰু বুকোভিনা আৰু ডালমেটিয়ান মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ইয়াৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ।^১০

ৰোমানিয়াৰ ইতিহাসত তাৎপৰ্য

মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন সেই স্থান য'ত ১৯১৮ চনৰ ১৫/২৮ নৱেম্বৰত বুকোভিনাক ৰোমানিয়াৰ সৈতে একত্ৰীকৰণৰ প্ৰস্তাৱ সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।^{১১১২১৩১৪}

বৈশিষ্ট্য

কমপ্লেক্সটোৰ ভৱনসমূহ এটা প্ৰায় ১০০ মিটাৰ গভীৰ আৰু ৭০ মিটাৰ বহল চোতালৰ তিনিওফালে সজোৱা হৈছে:^১৫ চোতালখনৰ চতুৰ্থ ফালে ওখ লোৰ বেৰাৰ মাজত প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহ আছে।

প্ৰৱেশদ্বাৰৰ সন্মুখত থকা ভৱনটো হৈছে একক বৃহত্তম ভৱন, মেট্ৰ'পলিটানৰ বাসভৱন, য'ত নতুন চুচেভাৰ চেইণ্টজনৰ প্ৰাৰ্থনাগৃহটোও আছে। বৰ্তমান এই ভৱনত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আধুনিক ভাষা অনুষদ অৱস্থিত।^১৬ ইয়াত অংকিত ছাদযুক্ত ধৰ্মীয় মহাসভা-কক্ষ (বৰ্তমান মাৰ্বল কক্ষ নামেৰে জনাজাত) আছে। মূলতঃ এই কক্ষত এপামিনোণ্ডা বুচেভস্কি (১৮৪৩–১৮৯১)ৰদ্বাৰা অংকিত অষ্ট্ৰিয়ান সম্ৰাটসকলৰ প্ৰতিকৃতি আছিল।^১৭ এই ভৱনৰ আন গুৰুত্বপূৰ্ণ কোঠাসমূহৰ ভিতৰত আছে মেট্ৰ'পলিটানৰ প্ৰাক্তন গ্ৰন্থাগাৰ (নীলা কক্ষ), সৰু সভাকক্ষ (ৰঙা কক্ষ) আৰু মেট্ৰ'পলিটানৰ প্ৰাক্তন অভ্যৰ্থনা-কক্ষ (সেউজীয়া কক্ষ)। স্থানটোৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থাৰ প্ৰতিৱেদনত ৰঙা কক্ষটোক "এটা অসাধাৰণ ধুনীয়া কাঠৰ অলংকাৰ বাকচ, যাৰ দেৱালৰ চিত্ৰই পৰিশীলিত ৰঙা চীনা ৰেচমৰ অলংকাৰৰ দৰে" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^১৫

প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাঁওফালে ধৰ্মতাত্ত্বিক বিদ্যালয়ৰ ভৱন (সমষ্টিটোৰ সোঁফালৰ ভৱন) আৰু ইয়াৰ গীৰ্জা, তিনিজন পৱিত্ৰ ধৰ্মগুৰুৰ গীৰ্জা আছে, য'ত কাৰ্ল জবষ্ট আৰু আন শিল্পীসকলৰ দেৱালচিত্ৰ আছে।^১৮

চোতালখনৰ আনটো ফালে (সমষ্টিটোৰ বাঁওফালৰ ভৱন) থকা প্ৰাক্তন মঠ ভৱনটো বৰ্তমান বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ভূগোল বিভাগ।^১৯ এই ভৱনৰ ঘড়ীঘৰটো ডেভিদৰ তৰাৰে সজোৱা হৈছে; কমপ্লেক্সটো নিৰ্মাণত অৰিহণা যোগোৱা চেৰ্নোভিৎসৰ ইহুদী সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনোৱাৰ বাবে এই সজ্জা কৰা হৈছিল।^১৫

সম্পূৰ্ণ সমষ্টিটো এটা বিস্তৃত সজোৱা উদ্যানৰ মাজত অৱস্থিত,^২০ য'ত ১৯৩৭ চনত নিৰ্মিত হ্লাভকাৰ এটা স্মৃতিসৌধ আছে।^২১

ইতিহাস

ভৱনসমূহত মূলতঃ এটা বৃহৎ ধৰ্মতাত্ত্বিক অনুষদ আছিল, যিটো প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ অন্তত চেৰ্নোভিৎস Cernăuți নামেৰে বৃহত্তৰ ৰোমানিয়াৰ অংশ হোৱাৰ পিছতো একে ৰূপতে কাৰ্যক্ষম হৈ আছিল।^১৯ ১৯১৮ চনৰ ২৮ নৱেম্বৰত বুকোভিনাৰ ৰোমানিয়াৰ সৈতে একত্ৰীকৰণৰ অনুমোদন ধৰ্মীয় মহাসভা কক্ষতে দিয়া হৈছিল।^২২ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভৱনসমূহ লুণ্ঠিত হয় আৰু অগ্নিকাণ্ডৰ ফলত যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।^২৩ যুদ্ধৰ পিছত অঞ্চলটো ছ'ভিয়েট সংঘৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ অহাত ধৰ্মতাত্ত্বিক অনুষদটো বন্ধ কৰি দিয়া হয়; ১৯৫৫ চনত ভৱনসমূহৰ পুনৰুদ্ধাৰ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ চহৰখনৰ বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়।^২৪ ইয়াৰ মাজৰ সময়ছোৱাত ভৱনসমূহ গুদাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু বহুতো দেৱালচিত্ৰৰ ওপৰত ৰং কৰা হৈছিল।^২১ ১৯৫৭ চনৰ পৰা ১৯৬৭ চনলৈ অভ্যন্তৰীণ পুনৰসজ্জাৰ কাম কৰা হয় আৰু ইয়াৰ সময়ত কিছুমান মূল বৈশিষ্ট্য পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়; ১৯৬৭ চনত সমগ্ৰ স্থাপত্যিক সমষ্টিটোক চৰকাৰী সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হয়। ১৯৯১ চনত নৱস্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ ৰাজ্যিক পঞ্জীত ভৱনটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০০৪ চনৰ পৰা ব্যাপক পুনৰুদ্ধাৰকাৰ্য চলোৱা হয় আৰু অৱশেষত ২০১১ চনৰ ২৮ জুনত ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থাৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ তালিকাত সমষ্টিটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।^২৫ ২০১১ চনত ইণ্টাৰনেট ভোটদানকে ধৰি অনুষ্ঠিত প্ৰতিযোগিতাৰ জৰিয়তে বাসভৱনটো ইউক্ৰেইনৰ সাতটা স্থাপত্যিক আশ্চৰ্যৰ অন্যতম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।^২৬

গ্ৰন্থপঞ্জী

• Chuchko, Mihaylo (2012), tr. Inna Rumiga and Tetyana Vintoniuk. Резиденція Православних Митрополитів Буковини і Далмації - The Residence of the Orthodox Metropolitans of Bukovina and Dalmatia (ইউক্ৰেইনীয় আৰু ইংৰাজী ভাষাত). Chernivtsy: Nashi Knigi.
• Hlazoviy, Andriy (সম্পা.) (2008). A tour of Chernivtsi and Bukovyna. Kyiv: Baltia-Druk.
• Luceac, Ilie. (2009). Două monumente de cult construite de arhitectul ceh Josef Hlavka la Cernăuți. Monumentul. পৃ. 79–86
• UNESCO (2011). Evaluation Report by ICOMOS on Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans, accessed 19 May 2013.