ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল, চেৰ্নিহিভ

ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল (ইউক্ৰেইনীয়ান: Спасо-Преображенський собор; ইংৰাজী ভাষা: Transfiguration Cathedral) হৈছে ইউক্ৰেইনৰ চেৰ্নিহিভ চহৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি ভৱন। মংগোল আক্ৰমণৰ পূৰ্বৰ ৰাছ ভৱনসমূহৰ ভিতৰত বৰ্তমানলৈকে বাচি থকা কেইটামান ভৱনৰ ভিতৰত ই অন্যতম।^১ এই কেথেড্ৰেলখন ডিটিনেটছ পাৰ্কত অৱস্থিত।

ইতিহাস

কেথেড্ৰেলখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য চেৰ্নিগভৰ ৰাজকুমাৰ মষ্টিস্লাভে আৰম্ভ কৰিছিল। এক লোককথা অনুসৰি, যেতিয়া ১০৩৫ বা ১০৩৬ চনত মষ্টিস্লাভৰ মৃত্যু হৈছিল, তেতিয়া কেথেড্ৰেলৰ দেৱালবোৰৰ উচ্চতা এজন অশ্বাৰোহীৰ উচ্চতাৰ সমান আছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য কেতিয়া সম্পূৰ্ণ হৈছিল সেয়া স্পষ্ট নহয়। মষ্টিস্লাভক এই কেথেড্ৰেলৰ ভিতৰতে সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। ১২৩৯ চনত মংগোল আক্ৰমণৰ সময়ত ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলখন ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৭ শতিকাৰ মাজভাগত ইয়াক মেৰামতি কৰা হয়। ১৮ শতিকাত কেথেড্ৰেলখনত জুই লাগে আৰু পাছত ইয়াক পুনৰ মেৰামতি কৰা হয়। বৰ্তমানৰ বাহ্যিক সজ্জাটো ১৯ শতিকাৰ শেষৰফালৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ ফলাফল।^২

এই কেথেড্ৰেলখনৰ স্থাপত্যশৈলী যথেষ্ট ব্যতিক্ৰমী, কিয়নো ইয়াত ৰোমান বেচিলিকাৰ সৈতে সাধাৰণ বাইজেণ্টাইন গীৰ্জাৰ উপাদানসমূহৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা পোৱা যায়। ইয়াত তিনিখন নেভ (naves), তিনিটা এপ্স (apses) আৰু পাঁচটা গম্বুজ আছে। মুখ্য মুখভাগৰ দুয়োকাষে দুটা স্তম্ভ বা টাৱাৰ আছে।^২

১৯৮৯ চনৰপৰা এই কেথেড্ৰেলখন ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থাৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ সম্ভাৱ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।^৩

স্থাপত্য আৰু অভ্যন্তৰীণ সজ্জা

ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ স্থাপত্যই প্ৰাচীন ৰাছ (Kievan Rus') ৰাজ্যৰ নিৰ্মাণশৈলীৰ এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দাঙি ধৰে। ইয়াৰ দেৱালসমূহ Byzantine শৈলীৰ মিক্সড মেচনেৰী (opus mixtum) পদ্ধতিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, য’ত ইটা আৰু প্ৰাকৃতিক পাথৰৰ এক অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। গীৰ্জাৰ ভিতৰভাগত থকা স্তম্ভসমূহ প্ৰথমতে মাৰ্বল পাথৰেৰে নিৰ্মিত আছিল, কিন্তু পিছৰ শতিকাসমূহত হোৱা পুনৰ্নিৰ্মাণৰ সময়ত সেইবোৰ ইটাৰ আৱৰণেৰে ঢাকি দিয়া হয়। এই কেথেড্ৰেলখনৰ দেৱালত প্ৰাচীন কালৰ ফ্ৰেস্কো বা দেৱালচিত্ৰৰ অৱশিষ্ট এতিয়াও দেখিবলৈ পোৱা যায়, যিবোৰে সেই সময়ৰ উচ্চমানৰ চিত্ৰকলাৰ পৰিচয় দিয়ে।

ৰাজকীয় সমাধি স্থল

ঐতিহাসিকভাৱে এই কেথেড্ৰেলখন কেৱল এটা উপাসনা স্থলেই নাছিল, বৰঞ্চ ই আছিল চহৰখনৰ চেৰ্নিগভ বংশৰ ৰাজকুমাৰসকলৰ মূল সমাধি স্থল (Necropolis)। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ৰাজকুমাৰ মষ্টিস্লাভৰ উপৰিও, তেওঁৰ পিছৰ প্ৰজন্মৰ কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী শাসক যেনে— ৰাজকুমাৰ ইগৰ সভ্যাটোস্লাভিচ (Igor Svyatoslavich) আদিক ইয়াতেই সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। এই 'ইগৰ সভ্যাটোস্লাভিচ'ৰ সামৰিক অভিযানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই প্ৰখ্যাত প্ৰাচীন পূব স্লাভিক মহাকাব্য "The Tale of Igor's Campaign" ৰচনা কৰা হৈছিল। ৰাজকীয় সমাধিৰ উপস্থিতিৰ বাবে এই স্থানৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব অসীম।

আধুনিক কালত সংৰক্ষণ আৰু স্থিতি

ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ শাসনকালত, ১৯২০ আৰু ১৯৩০-ৰ দশকত সমগ্ৰ দেশজুৰি ধৰ্মীয় স্থানসমূহ বন্ধ কৰাৰ এক অভিযান চলিছিল। সেই সময়ত ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলখনকো ধৰ্মীয় কাৰ্যকলাপৰ বাবে বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল আৰু ইয়াক এটা চৰকাৰী ঐতিহাসিক সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। এই পদক্ষেপৰ বাবে কেথেড্ৰেলখন ধ্বংস হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা পৰে। ১৯৯১ চনত ইউক্ৰেইনে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পিছত, ইয়াক প্ৰাচীন চেৰ্নিহিভ (Ancient Chernihiv) ৰাষ্ট্ৰীয় স্থাপত্য-ঐতিহাসিক সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ অংশ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। বৰ্তমান ইয়াক পৰ্যটক আৰু গৱেষকসকলৰ বাবে এখন সংগ্ৰহালয় হিচাপে মুকলি কৰি ৰখা হৈছে।

২০২২ চনৰ ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ প্ৰভাৱ

২০২২ চনত ইউক্ৰেইনৰ ওপৰত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণৰ সময়ত চেৰ্নিহিভ চহৰখন তীব্ৰ বোমা বিস্ফোৰণ আৰু যুদ্ধৰ কবলত পৰিছিল। এই ঐতিহাসিক ডিটিনেটছ পাৰ্ক আৰু তাৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত কেইবাটাও বোমা পৰিছিল। যদিও ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলখন পোনপটীয়াকৈ ধ্বংস হোৱাৰ পৰা কথমপি ৰক্ষা পৰে, তথাপিও ওচৰৰে হোৱা বিস্ফোৰণৰ জোকাৰণিত ইয়াৰ খিৰিকীসমূহ ভাঙি যায় আৰু পুৰণি ভৱনটোৰ বহিঃভাগ সামান্য ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। এই যুদ্ধৰ পিছত ইউনেস্কো আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ঐতিহ্য সংৰক্ষণ সংস্থাসমূহে এই প্ৰাচীন কীৰ্তিচিহ্নটো সুৰক্ষিত কৰিবলৈ বিশেষ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰিছে।