বিপাশা (বাংলা চলচ্চিত্ৰ)

বিপাশা হৈছে ১৯৬২ চনৰ বাংলাদেশৰ বঙালী ভাষাৰ এখন উল্লেখযোগ্য নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। অগ্ৰদূতে পৰিচালিত এই চলচ্চিত্ৰখনত উত্তম কুমাৰ আৰু সুচিত্ৰা সেনে মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছে। মুক্তিৰ পাছত এই চলচ্চিত্ৰখন উত্তম–সুচিত্ৰা জুটিৰ অন্যতম লোকপ্ৰিয় আৰু সফল চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।^১২

চলচ্চিত্ৰখন বিখ্যাত সাহিত্যিক তাৰাশঙ্কৰ বন্দ্যোপাধ্যায় ৰচিত বিপাশা নামৰ উপন্যাসৰ ওপৰত আধাৰিত। উপন্যাসখনত ভাৰত বিভাজনৰ সময়ছোৱা, বিশেষকৈ পশ্চিম পাকিস্তানত সংঘটিত হিংসাত্মক ঘটনাসমূহ, সমাজৰ গভীৰ মানসিক অভিঘাত আৰু মহিলাসকলৰ ওপৰত হোৱা নিৰ্যাতনৰ বিষাদময় চিত্ৰ ফুটাই তোলা হৈছে।^৩ যদিও চলচ্চিত্ৰখনে উপন্যাসখনক অনুসৰণ কৰে, তথাপি কিছুমান হিংসাত্মক দৃশ্য, বিশেষকৈ পাকিস্তানী ইছলামপন্থীৰদ্বাৰা বিপাশাৰ ওপৰত সংঘটিত গণধৰ্ষণৰ ঘটনা আদি চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা নহ’ল।

এইখন উত্তম–সুচিত্ৰাৰ জুটিৰ অভিনয়-দক্ষতা, পৰস্পৰ কেমিষ্ট্ৰী আৰু অনুভৱৰ প্ৰৱাহত সমৃদ্ধ এখন চলচ্চিত্ৰ। অভিনেতাসকলৰ মাজত ছবি বিশ্বাস, ছায়া দেৱী, পাহাৰী সান্যাল, জীৱন বসু, তুলসী চক্ৰৱৰ্তী আদি দেউতাই উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছে।^৪

পটভূমি

কাহিনী আৰম্ভ হয় যেতিয়া যুৱক অভিযন্তা দিব্যেন্দু চট্টোপাধ্যায় (উত্তম কুমাৰ)ৰ বিপাশা ভট্টাচাৰ্য (সুচিত্ৰা সেন)ৰ সৈতে পৰিচয় হয়। এই পৰিচয়ৰপৰা আৰম্ভ হোৱা বন্ধুত্ব দুইজনৰ জীৱনত প্ৰেম ৰূপে বিকশিত হয়। বিবাহৰ পিছত সামাজিক, নৈতিক আৰু ব্যক্তিগত জটিলতাই কাহিনীখনৰ উত্তেজনাপূৰ্ণ ধাৰাবাহিকতা সৃষ্টি কৰে।

অভিনয়

• উত্তম কুমাৰ — দিব্যেন্দু চট্টোপাধ্যায়
• সুচিত্ৰা সেন — বিপাশা ভট্টাচাৰ্য
• ছবি বিশ্বাস — স্বামীজি (দিব্যেন্দূৰ পিতা)
• ছায়া দেৱী — দিব্যেন্দূৰ মাতৃ
• নীতীশ মুখাৰ্জী — দিব্যেন্দূৰ মামা
• পাহাৰী সান্যাল — উকীল, দিব্যেন্দূৰ পিতৃৰ বন্ধু
• তুলসী চক্ৰৱৰ্তী — দোকানী
• জীৱন বসু — দিব্যেন্দূৰ সহকৰ্মী
• লিলি চক্ৰৱৰ্তী — যশোদা, বিপাশাৰ সহপাঠী
• কমল মিত্ৰ — হৰদয়াল সিংহ

নিৰ্মাণ

অভিনেত্ৰী সুচিত্ৰা সেনে এই চলচ্চিত্ৰৰ বাবদ ১ লাখ টকা অৰ্হতা লাভ কৰিছিল আৰু সেই সময়ত তেওঁ বাংলা চলচ্চিত্ৰ জগতত সৰ্বাধিক দামী অভিনেত্ৰীৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। উত্তম কুমাৰে লাভ কৰিছিল ৮০ হাজাৰ টকা, যি সেই যুগৰ চলচ্চিত্ৰ-জগতৰ বাবে অত্যন্ত উচ্চ পৰিশ্ৰমিক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।^৫

চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সম্পাদনা বিভাগো সমান গুৰুত্বৰ অংশ আছিল। ৰবীন চেটাৰ্জীৰ সংগীত পৰিচালনাক চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱেগিক স্তম্ভ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। চিত্ৰগ্ৰাহক বিজয় ঘোষ আৰু বিবুতি লাহাই বিভাজনৰ সময়ৰ মানসিক অস্থিৰতা, অস্থায়িত্ব আৰু যাত্ৰাৰ প্ৰতীকী ৰূপকসমূহক সফলতাৰে ৰূপদান কৰিছিল। বৈদ্যনাথ চেটাৰ্জীৰ সম্পাদনাই কাহিনীৰ গতি, অনুভৱ আৰু উত্তেজনাৰ সন্থুলন ৰাখিবলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

অভ্যৰ্থনা

মুক্তিৰ পাছত বিপাশা ব্লকবাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু প্ৰায় ৮০ দিনতকৈও বেছি সময়লৈ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ১৯৬২ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা বাংলা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াৰ উপলব্ধি দৃঢ় কৰে। দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছে উত্তম–সুচিত্ৰাৰ অভিনয়ক “বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ সুৱৰ্ণযুগৰ নিদৰ্শন” বুলি অভিহিত কৰে^৬।

দ্য টেলিগ্ৰাফ (কলকাতা)-এ ইয়াক দুয়ো অভিনেতাৰ “সৰ্বাধিক সফল চলচ্চিত্ৰসমূহ”ৰ তালিকাত অন্যতম হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।^৭ দ্য পাইঅনৰে উত্তম–সুচিত্ৰাৰ সৰ্বাধিক বক্স-অ’ফিছ সফল চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত “বিপাশা”কো স্থান দিছে।^৮