বান্দ্ৰা

বান্দ্ৰা (Bandra) ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ কংকন বিভাগৰ সৰ্ববৃহৎ চহৰ মুম্বাইত অৱস্থিত এখন উপকূলীয় উপকণ্ঠ অঞ্চল। বান্দ্ৰা মিথি নদীৰ একেবাৰে উত্তৰত অৱস্থিত।^১ মুম্বাই চহৰ আৰু পুনেৰ পিছত এই অঞ্চলটো মহাৰাষ্ট্ৰৰ তৃতীয় বৃহত্তম বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত৷^২

১৯২৪ চনৰ ১ জুলাইত খাৰ ৰোড ৰেলৱে ষ্টেচন মুকলি হোৱাৰ আগলৈকে বান্দ্ৰা এটি বৃহৎ অঞ্চল আছিল৷ তেতিয়া বৰ্তমানৰ খাৰ চুবুৰীও ইয়াৰ সৈতে অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।^৩ইয়াক এটা ৰেলৱে ষ্টেচনৰ সেৱা আগবঢ়াব নোৱাৰাকৈয়ে বৃহৎ উপকণ্ঠ অঞ্চল বুলি গণ্য কৰা হৈছিল আৰু বান্দ্ৰাৰ উত্তৰ অংশক পশ্চিম ৰেলপথৰ ওচৰৰ পৰা যাব পৰাকৈ ৰেলৱে ষ্টেচন স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত খাৰক পৃথক উপকণ্ঠ অঞ্চল বুলি গণ্য কৰা হয়।কিন্তু আজি পৰ্যন্ত সংলগ্ন উপকণ্ঠ দুটাই এটা সমজাতীয় অঞ্চল গঠন কৰিছে।^৪ বলীউড, সংবাদ মাধ্যম, ক্ৰিকেট আৰু ৰাজনীতিত সক্ৰিয় চেলিব্ৰিটি বা ভিআইপি বান্দ্ৰাৰ বাসিন্দা৷

ইতিহাস

"বান্দ্ৰা" নামটো সম্ভৱতঃ পাৰ্চী ভাষাৰ বন্দৰ বা "বন্দৰ" শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।^৫ডানকান ফৰ্বছৰ এ ডিকচনেৰী, হিন্দুস্তানী এণ্ড ইংৰাজী (১৮৪৮)ত ইয়াক "এখন চহৰ; এটা এম্পোৰিয়াম; এটা বন্দৰ, বন্দৰ; এখন বাণিজ্যিক চহৰ য'ত বহু সংখ্যক বিদেশী ব্যৱসায়ীয়ে আশ্ৰয় লয়" বুলি ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।^৬কোংকনী ভাষাত বান্দাৰ হৈছে পাৰ্চী (পাৰ্চী)ৰ পৰা উদ্ভূত হোৱা শব্দ যাৰ অৰ্থ-বন্দৰ বা বন্দৰ।^৭৮

কোংকন অঞ্চলৰ বহু অংশৰ লগতে এই অঞ্চলটো দ্বাদশ শতিকাত শিলহাৰা বংশৰ দ্বাৰা শাসিত হৈছিল। বান্দ্ৰা আছিল কোলি (মাছমৰীয়া) আৰু লোণৰ কৃষকসকলে বসবাস কৰা এখন সৰু মাছমৰীয়া গাঁও। ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ইয়াক অধিগ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলটো ডামাওনৰ পৰা চৌললৈকে বিস্তৃত পৰ্তুগীজ-বম্বে ভূখণ্ডৰ অংশ আছিল।

নগৰীয়া শিল্প

বান্দ্ৰাৰ ষ্ট্ৰীট আৰ্ট বা গ্ৰেফিটিৰ বৃহৎ সংগ্ৰহ আছে। দেৱালত থকা চিত্ৰসমূহ মূলতঃ চেপেল ৰোড আৰু ভেৰ'নিকা ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত যদিও বেণ্ডষ্টেণ্ড আৰু মাউণ্ট মেৰী গীৰ্জাৰ সমীপতো কিছু কৰ্মৰাজি দেখা যায়।^৯১০টুকুৰা, ষ্টেনচিল, টেগ আদি বিভিন্ন ধৰণৰ গ্ৰেফিটিৰে এইবোৰ চিত্ৰিত। গোমেজৰ দৰে বিশ্বব্যাপী বিখ্যাত শিল্পীয়ে এই দেৱালবোৰত চিত্ৰকৰ্ম কৰিছে। ছেইণ্ট+আৰ্ট মুম্বাই, বলীউড আৰ্ট প্ৰজেক্ট^১১ আৰু ধৰৱী আৰ্ট ৰুম আদি কিছুমান সংস্থাই শিল্পীসকলক উৎসাহিত কৰিবলৈ বিভিন্ন কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰে। এই কাৰ্যসূচীসমূহে বৃহনমুম্বাই পৌৰ নিগমৰ (বিএমচি) সমৰ্থন লাভ কৰে।^১২ বান্দ্ৰা ৰিক্লেমেচনৰ এমটিএনএল ভৱনত ৩৭X৪৬ মিটাৰ (১২০X১৫০ ফুট) দাদাছাহেব ফাল্কেৰ প্ৰতিকৃতিও আছিল। ২০১৪ চনত অনুষ্ঠিত হোৱা ছেইণ্ট+আৰ্ট মুম্বাই উৎসৱৰ অংশ হিচাপে ৰঞ্জিত দহিয়া (বলিউড আৰ্ট প্ৰজেক্টৰ) আৰু যন্ত্ৰ, মুনীৰ বুখাৰী আৰু নীলেশ খৰাদেকে ধৰি অন্যান্য শিল্পীয়ে নিৰ্মাণ কৰা এই দেৱালচিত্ৰখন আনুষ্ঠানিকভাৱে অমিতাভ বচ্চন আৰু পীয়ুষ পাণ্ডেই উন্মোচন কৰে৷ ভৱনটো পুনৰ ৰং কৰা হৈছে।^১৩ ই এছিয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দেৱাল-চিত্ৰণ হিচাপে বিবেচিত৷^১৪