পৱিত্ৰ ক্ৰছ উন্নীতকৰণ মঠ, পল্টাভা

পৱিত্ৰ ক্ৰছ উন্নীতকৰণ মহিলা মঠ (Holy Cross Exaltation Monastery, Poltava, Хрестовоздвиженський жіночий монастир) ইউক্ৰেইনৰ পল্টাভাত অৱস্থিত ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এটা মহিলা মঠ। মঠটো পল্টাভা চহৰৰ চেৰভনী শ্লিয়াখ নামৰ অঞ্চলত থকা মঠ পাহাৰত অৱস্থিত।

ইতিহাস

পৱিত্ৰ ক্ৰছ উন্নীতকৰণ মঠ ১৬৫০ চনত মহাৰ মঠৰ মঠাধ্যক্ষ কালিস্ত্ৰাটে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।^১ এই প্ৰতিষ্ঠা কিয়েভৰ মহানগৰপতি চিলভেষ্টাৰ কোছিভৰ আশীৰ্বাদত কৰা হৈছিল।^২ ইয়াৰ পশ্চিমফালে অৱস্থিত ম্হাৰ মঠটো ইয়াৰ কেইটামান দশক পূৰ্বে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। প্ৰথম অৱস্থাত পল্টাভাৰ কাঠেৰে নিৰ্মিত মঠসমষ্টিৰ নিৰ্মাণৰ ব্যয় পল্টাভা ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল মাৰ্টিন পুশকাৰ আৰু পল্টাভা চহৰৰ আন বাসিন্দাসকলে বহন কৰিছিল।^১

১৬৮৯ চনত হেটমেন ইভান ছামইলোভিচে ইটাৰে নিৰ্মিত পৱিত্ৰ ক্ৰছ উন্নীতকৰণ কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়ায়। এই কেথেড্ৰেলটো মহাৰ ত্ৰাণকৰ্তা-ৰূপান্তৰ মঠৰ কেথেড্ৰেলৰ সৈতে একে ধৰণে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।^১ ছামইলোভিচৰ পতনৰ পিছত হেটমেন ইভান মাজেপা আৰু পল্টাভা ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল ইভান ইস্ক্ৰাই নিৰ্মাণকাৰ্যৰ তদাৰক কৰিছিল।^১

১৬৯৩ চনত ধ্বংসযুগৰ সময়ত ক্ৰিমিয়ান খানাতৰ সৈন্যই মঠটো জ্বলাই দিয়ে। ১৭০৯ চনৰ বসন্তকালত পল্টাভা অৱৰোধৰ সময়ত মঠটো ছুইডেনৰ সৈন্যই দখল কৰে। মঠৰ দুৰ্গপ্ৰাচীৰৰপৰা ছুইডেনৰ সৈন্যই পল্টাভা দুৰ্গলৈ গুলী চলাইছিল।^১ পিছত মহা উত্তৰ যুদ্ধৰ সময়ত পল্টাভাৰ যুদ্ধৰ সময়তো মঠটো ছুইডেনৰ সৈন্যৰ ঘাটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৩

কেইবাজনো বিদেশী শাসকে মঠটো ভ্ৰমণ কৰিছিল। ছুইডেনৰ দ্বাদশ চাৰ্লছে মহা উত্তৰ যুদ্ধৰ সময়ত মঠটো ভ্ৰমণ কৰিছিল। পিটাৰ দ্য গ্ৰেটেয়ো মঠটোলৈ আহিছিল। পূৰ্বৰ শাসকগৰাকীয়ে কিছুসময়ৰ বাবে মঠটোতে বাস কৰিছিল। পিছৰ ৰোমানভ সম্ৰাটসকলেও নিয়মীয়াকৈ মঠৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

পল্টাভাৰ যুদ্ধৰ পিছত হেটমানেটৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ ভাচিলি কোচুবেই আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ তথা পল্টাভা ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল ভাচিল কোচুবেয়ে কেথেড্ৰেলটোৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰে।^১ ১৭৫৬ চনত কেথেড্ৰেলটোৰ আনুষ্ঠানিক ধৰ্মীয় পৱিত্ৰকৰণ সম্পূৰ্ণ হয়।^১ ১৭৫০ চনত কেথেড্ৰেলৰ দক্ষিণফালে পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জাসহ ইটাৰে নিৰ্মিত ভোজনগৃহ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।^১ ১৭৭০ চনত মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন আৰু ভাতৃসকলৰ মঠকক্ষ নিৰ্মাণ কৰা হয়।^১ ভাতৃসকলৰ মঠকক্ষসমূহে চহৰৰফালৰপৰা মঠৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।^১ ১৭৮৬ চনত ইটাৰে নিৰ্মিত ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।^১ এইটো মঠৰ আটাইতকৈ ওখ ভৱন আৰু ইয়াৰ উচ্চতা ৪৭ মিটাৰ।^১ ১৮৮১ আৰু ১৮৮৭ চনত মঠটো ইটাৰে নিৰ্মিত দেৱালেৰে আগুৰি দিয়া হয়।^১ ১৮৮৭ চনত ঈশ্বৰগ্ৰাহী ছিমিয়নৰ ভোজনগৃহ গীৰ্জা নিৰ্মাণ কৰা হয়।^১ ১৮৮৯ চনত চিকিৎসালয়সহ ইটাৰে নিৰ্মিত মঠসমষ্টি নিৰ্মাণ কৰা হয়।^১

১৭৭৬ চনৰপৰা মঠটো স্লোভিয়ান্স্ক আৰু খেৰছন ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মগুৰুৰ আসন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^১ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এই ধৰ্মপ্ৰদেশে জাপোৰিজিয়ান ছিচৰ অধিকাংশ অঞ্চল সামৰি লৈছিল। পিছত এই অঞ্চল সংযুক্ত হোৱাৰ পিছত নভোৰোছিয়া প্ৰদেশৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ইউজেনিঅ'ছ ভুলগাৰিছ নতুন ধৰ্মপ্ৰদেশৰ প্ৰথমজন ধৰ্মগুৰু আছিল। ধৰ্মপ্ৰদেশটো ১৭৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ভুলগাৰিছে ১৭৭৬ চনৰপৰা ১৭৮১ চনলৈ মঠটো তেওঁৰ মুখ্য বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।^১ পিছত তেওঁৰ পৰিচিত নিকেফোৰছ থিয়'ট'কিছ তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ১৭৯৭ চনত মঠটো চেৰ্নিহিভ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ১৮৮৪ চনৰপৰা ই পল্টাভা ধৰ্মপ্ৰদেশৰ সহায়ক ধৰ্মগুৰুসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।^১ ১৭৮৬ চনত পূৰ্বৰ স্লোভিয়ান্স্ক আৰু খেৰছন ধৰ্মপ্ৰদেশখন য়েকাটেৰিনোছ্লাভ আৰু টাউৰিদা ধৰ্মপ্ৰদেশলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয় আৰু ইয়াৰ নেতৃত্ব বিভিন্ন মস্কোভীয় ধৰ্মগুৰুৱে গ্ৰহণ কৰে।

ইউজেনিঅ'ছ ভুলগাৰিছে মঠটোত পল্টাভা স্লাভীয় ধৰ্মতত্ত্ব মহাবিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত ভাচিলি গোগোল-ইয়ানভস্কি (নিকোলাই গোগোলৰ পিতৃ), নিকোলাই গ্নেদিচ, ইভান কট্লিয়াৰেভস্কি,^৪ আথানাছিঅ'ছ ছালিদাছ আদি আছিল। পিছত এই প্ৰতিষ্ঠানখন য়েকাটেৰিনোছ্লাভ ধৰ্মতত্ত্ব মহাবিদ্যালয়লৈ ৰূপান্তৰিত হয়।

তাৰাছ শ্বেভচেংকোৱে ১৮৪৫ চনত মঠটোৰ এখন চিত্ৰ আঁকিছিল।^৫

ইউক্ৰেইনীয়–ছোভিয়েট যুদ্ধৰ পিছত ছোভিয়েট দখলৰ সময়ত ১৯২৩ চনত মঠটো বন্ধ কৰি দিয়া হয়। ১৯৩৩ চনত ছোভিয়েট শাসনে মঠৰ অধিকাংশ ভৱন ধ্বংস কৰে।^১ পিছত মঠটো এনকেভিডিৰ শিশু শ্ৰমিক উপনিৱেশলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়।^২

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪২ চনত মঠটো পুনৰ মহিলা মঠ হিচাপে মুকলি কৰা হয়।^১ ১৯৪১ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত নাজী জাৰ্মানীৰ ৰাইখস্কান্সলাৰ]] এডল্ফ হিটলাৰে মঠটো ভ্ৰমণ কৰিছিল। ছোভিয়েট বাহিনীয়ে পল্টাভা পুনৰ দখল কৰাৰ সময়ত মঠটো পুনৰ ধ্বংস হয়। মুখ্য কেথেড্ৰেলটো ১৯৫৬ চনলৈকে ধ্বংসাৱশেষ হৈ আছিল।^২

১৯৬০ চনত মহিলা মঠটো বন্ধ কৰি দিয়া হয়।^১ মঠসমষ্টিটো পল্টাভা মানসিক চিকিৎসালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। চিকিৎসালয়খনে বৌদ্ধিক অক্ষমতা থকা শিশুৰ বাবে এটা আৱাসিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰে।^২ মঠৰ ধৰ্মীয় সমাজখন লেবেদিনত থকা ছেইণ্ট নিকোলাছ মহিলা মঠলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।^২ ১৯৯০ চনত নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এটা মহিলা মঠ হিচাপে ইয়াক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।^১ ১৯৫০ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনৰ ভিতৰত অৱশিষ্ট ভৱনসমূহ সংৰক্ষণৰ বাবে কিছু কাম কৰা হৈছিল।^১ ১৯৮১ চনৰপৰা ২০০০ চনলৈ পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম চলোৱা হৈছিল।^১

১৯৯৯ চনত মঠটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।^৬

মঠটো ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই ইউক্ৰেইনৰ স্থাৱৰ সম্পত্তিৰ স্মাৰকৰ ৰাজ্যিক পঞ্জীত অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰতি বছৰে শ শ পৰ্যটকে মঠটো ভ্ৰমণ কৰে।^৭

স্থাপত্য সমষ্টি

মঠটোৰ তলত উল্লেখ কৰা ভৱনসমূহ ইউক্ৰেইনৰ সংৰক্ষিত স্থাপত্য হিচাপে পঞ্জীয়নভুক্ত।

• উন্নীতকৰণ কেথেড্ৰেল (১৬৯৯–১৭০৯)
• ঘণ্টাঘৰ (১৭৮৬)
• ভাতৃসকলৰ মঠসমষ্টি (১৮৮৬)
• মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন (১৮৮৯)
• ভোজনগৃহ গীৰ্জা (১৮৮৬)
• অৰ্থনৈতিক সমষ্টি (১৯শ শতিকা)

পুনৰুদ্ধাৰ কৰা গাঁথনি:

• পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা (১৯৯৯)