ম্হাৰ মঠ

__NOTOC__

ম্হাৰ মঠ (Mhar Monastery, Мгарський монастир; সম্পূৰ্ণ নাম: ত্ৰাণকৰ্তা-ৰূপান্তৰণ ম্হাৰ মঠ) মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এটা পুৰুষৰ মঠ। ই সুলা নদীৰ পাৰত লুবনি, পল্টাভা অঞ্চল, ইউক্ৰেইনৰ ওচৰত অৱস্থিত। প্ৰথমতে কনষ্টাণ্টিনোপলৰ বিশ্বব্যাপী পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মগুৰুসকলে মঠটো নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ পল্টাভাৰ যুদ্ধৰ পিছৰপৰা ই ৰুছ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ অধীনত আছে।

ইতিহাস

মঠটো ১৬১৯ চনত ইছাইয়া কোপিনস্কিয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ পিছলৈ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠিত ৰুথেনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ কিয়েভৰ মহানগৰপতি হৈছিল। ৰাজকুমাৰী ৰেজিনা ভিশ্নিওভেস্কাৰ অৰ্থসাহায্যত মঠটো এটা ভ্ৰাতৃত্ব সংগঠন হিচাপে স্থাপন কৰা হৈছিল। ৰেজিনা ভিশ্নিওভেস্কা মহানগৰপতি পেট্ৰো মোহিলাৰ সম্পৰ্কীয় আছিল। মঠটো পূব অৰ্থডক্স ধৰ্মৰ এটা শক্তিশালী কেন্দ্ৰ হিচাপে পোলেণ্ড–লিথুৱানিয়া সংঘৰ পূব অংশত গঢ়ি তোলা হৈছিল।^১

মঠৰ চৌহদত কেইবাজনো কিয়েভৰ মহানগৰপতিৰ সমাধি আছে। ইয়াতে ইউৰি খমেলনিটস্কিয়ে হেদেওন নাম গ্ৰহণ কৰি সন্ন্যাস জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। কনষ্টাণ্টিনোপলৰ বিশ্বব্যাপী পেট্ৰিয়াৰ্ক আৰু সন্ত কনষ্টাণ্টিনোপলৰ আতানাছিয়াছ তৃতীয়ৰ মৃত্যু আৰু সমাধিও ইয়াতে হৈছিল।^২

ইউক্ৰেইনীয় বেৰক শৈলীৰ প্ৰধান গীৰ্জাটো ১৬৮০-ৰ দশকত হেটমেন ইভান ছাময়লোভিচ আৰু ইভান মাজেপাৰ উদাৰ অৰ্থসাহায্যত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ছটা স্তম্ভ আৰু সাতটা গম্বুজ থকা গীৰ্জাটো জাৰ্মান ভাষা স্থপতি য়োহান বাপ্টিষ্ট ছাউৱাৰে নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল।^৩ তেওঁ ভিলনাৰ বাসিন্দা আছিল।^৪ তেওঁ ত্ৰিত্ব কেথেড্ৰেলৰ কামতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৭২৮ চনত কেন্দ্ৰীয় গম্বুজটো খহি পৰাৰ পাছত গম্বুজৰ সংখ্যা পাঁচটালৈ হ্ৰাস কৰা হয়।^৫ ১৭৮৫ চনত এটা স্বতন্ত্ৰ নব্যধ্ৰুপদী ঘণ্টাস্তম্ভ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হ'বলৈ আৰু ৬০ বছৰ সময় লাগিছিল।^৫

১৯২৫ চনৰ পিছত মঠটো তথাকথিত লুবনি বিভাজনৰ নেতাসকলে দখল কৰিছিল। পিছত বলছেভিক শাসনৰ সময়ত ইয়াত শিশুসকলৰ বাবে বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত যুৱ অগ্ৰদূত শিবিৰো আছিল। ১৯৯৩ চনত সন্ন্যাসীসকলক পুনৰ মঠলৈ উভতি অহাৰ অনুমতি দিয়া হয়।^২

২০১৩ চনৰ ২২ নৱেম্বৰত ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ভিক্টৰ ইয়ানুকোভিচে "ম্হাৰ মঠ প্ৰতিষ্ঠাৰ ৪০০ বছৰ পূৰ্তি উদ্‌যাপনৰ ব্যৱস্থা" শীৰ্ষক এখন আদেশত স্বাক্ষৰ কৰে।^৬ এই আদেশত ম্হাৰ মঠৰ চৌহদত থকা ভৱন আৰু অন্যান্য স্থাপত্য সংৰক্ষণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। লগতে ২০১৪ চনৰপৰা ২০১৯ চনৰ ভিতৰত এটা পুথিভঁৰাল ভৱন নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।^৭

স্থাপত্য

মঠটোৰ মুখ্য ভৱন হৈছে ত্ৰাণকৰ্তা ৰূপান্তৰণ কেথেড্ৰেল। ইয়াৰ সন্মুখভাগত মোজাইক আৰু বিভিন্ন উদ্ভিদৰ অলংকাৰ আছে। ওচৰৰ ঘণ্টাস্তম্ভতো একেধৰণৰ অলংকাৰ দেখা যায়। ইভান মাজেপাৰ শাসনকালত প্ৰস্তুত কৰা কেথেড্ৰেলটোৰ মূল পৰিকল্পনা বৰ্তমানৰ গাঁথনিতকৈ অধিক সৰল আছিল। ১৮শ শতিকাৰ দ্বিতীয় তৃতীয়াংশত সেই সময়ৰ স্থাপত্যৰ ধাৰা অনুসৰি ষ্টাকো অলংকাৰ যোগ কৰা হৈছিল। কেথেড্ৰেল আৰু মঠৰ আন ভৱনসমূহত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ফুলৰ আকৃতিৰ ঘূৰণীয়া খিৰিকী, সন্মুখভাগৰ ওপৰৰ বক্ৰ অংশ, বহুকোণীয়া দেৱাল, নাচপতিৰ আকৃতিৰ গম্বুজ আৰু বগা ৰঙৰ প্ৰাধান্য উল্লেখযোগ্য। মঠৰ সমগ্ৰ চৌহদ এটা দেৱালেৰে আগুৰি আছে।^৩

১৯৩০-ৰ দশকত বলছেভিক শাসনৰ সময়ত কেথেড্ৰেলটোৰ মূল চিত্ৰপট মণ্ডপ ধ্বংস কৰা হৈছিল। বৰ্তমানৰ চিত্ৰপট মণ্ডপটো সংৰক্ষণাগাৰৰ আলোকচিত্ৰৰ সহায়ত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ বাবে ভেলিকি ছৰোচিণ্টছিৰ এটা চিত্ৰপট মণ্ডপৰ আৰ্হি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দুয়োটা চিত্ৰপট মণ্ডপ একে শিল্পীসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল।^৩

গুৰুত্বপূৰ্ণ সমাধি

• কনষ্টাণ্টিনোপলৰ আতানাছিয়াছ তৃতীয়
• য়োছিফ টুকালস্কি-নেলিউবোভিচ
• কনষ্টাণ্টিনোপলৰ ছেৰাফিম দ্বিতীয়

বাহ্যিক সংযোগ

• ইউক্ৰেইনৰ ইতিহাসৰ বিশ্বকোষত ম্হাৰ মঠ