নেমাই ঘোষ

নেমাই ঘোষ বা নিমাই ঘোষ ^১ আছিল এজন প্ৰখ্যাত ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ, সত্যজিৎ ৰায়ৰ সৈতে কৰা কামৰ বাবে বেছিকৈ পৰিচিত,^২ গুপি গাইন বাঘা বাইন (১৯৬৯)ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰেৰ শেষৰখন ছবি এগ্ৰিমুক (১৯৯১)লৈকে দুটা দশকৰো অধিক সময় ধৰি স্থিৰ ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে।^৩৪ তেওঁৰ কামে থিয়েটাৰ, চিনেমা, শিল্প, সাংস্কৃতিক নথিপত্ৰ আৰু তেওঁৰ গৃহ চহৰ কলকাতাক সামৰি লৈছে, বিশেষকৈ ক’লা-বগা ফটোগ্ৰাফীৰ জৰিয়তে যিয়ে ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক মুহূৰ্তৰ লগতে অন্তৰংগ, ক্ষন্তেকীয়া মুহূৰ্ত দুয়োটাকে ধৰি ৰাখে।

২০০৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ জুৰীৰ সদস্য আছিল,^৫৬ আৰু ২০১০ চনত ভাৰত চৰকাৰে পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।^৭

প্ৰাথমিক জীৱন আৰু আৰম্ভণি

• জন্ম ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ কলকাতা (তেতিয়াৰ কলিকতা)ত।
• উৎপল দত্তৰ লিটিল থিয়েটাৰ গ্ৰুপৰ সৈতে অভিনয় কৰি তেওঁ ভ্ৰাম্যমাণৰ লগত কলাত্মক জড়িততা আৰম্ভ কৰিছিল।
• ফটোগ্ৰাফীৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ পৰিকল্পিত নাছিল; ১৯৬৬ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ এটা কেমেৰা লাভ কৰে আৰু পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।

ব্যক্তিগত জীৱন আৰু পৰিয়াল

২০২২ চনৰ ২৮ মাৰ্চত মৃত্যু হোৱা শিবানী ঘোষৰ সৈতে নেমাই ঘোষৰ বিবাহ হয়।

দম্পতীহালৰ তিনিটা সন্তান আছিল:

• ২০০১ চনৰ ১৯ ডিচেম্বৰত তেওঁলোকৰ ডাঙৰ পুত্ৰ শান্তনু ঘোষৰ মগজুৰ টিউমাৰত মৃত্যু হয়।তেওঁৰ পত্নী ডালিয়া ঘোষ, কন্যা শ্ৰেয়া ঘোষ আৰু পুত্ৰ সোহাম ঘোষক এৰি থৈ যায়।
• তেওঁলোকৰ সৰু পুত্ৰ সত্যকি ঘোষ পিতৃৰ পদাংক অনুসৰণ কৰি ফটোগ্ৰাফাৰ হৈ পৰিল। মধুৰা ঘোষৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈ ওপাষোনা ঘোষ আৰু পূজাৰীনি ঘোষ নামৰ দুগৰাকী কন্যা সন্তানৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।
• তেওঁলোকৰ সৰু সন্তান শৰ্মিষ্ঠা ঘোষে শিক্ষাবিদ হিচাপে কাম কৰে।

সত্যজিৎ ৰায়ৰ লগত সঙ্গতি

• সত্যজিৎৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰথম কাম আছিল গুপী গাইনে বাঘা বাইন (১৯৬৯) ছবিত। সেই সময়ৰপৰা সত্যজিৎৰ শেষৰখন ছবি অগন্তুক (১৯৯১)লৈকে ঘোষে সত্যজিৎৰ স্থিৰ ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল।
• বিখ্যাত জীৱনীকাৰ জেমছ বছৱেলৰ কথা উল্লেখ কৰি সত্যজিৎ সত্যজিতে তেওঁক কেমেৰাৰ সহায়ত তেওঁৰ জীৱনৰ একপ্ৰকাৰৰ “বছৱেল” বুলি উল্লেখ কৰিছিল।

২০২০ চনৰ ২৫ মাৰ্চত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ বয়স আছিল ৮৫ বছৰ।^৮

গ্ৰন্থতালিকা

• সত্যজিৎ ৰায় ৭০ বছৰ; ফটোগ্ৰাফসমূহ নেমাই ঘোষৰ; আলোকে বি নেণ্ডীৰ দ্বাৰা সম্পাদিত অৱদান, ১৯৯১, আইফেল এডিচনছ, ব্ৰাছেলছ।
• সত্যজিৎ ৰায় ৭০ বছৰ; ফটোগ্ৰাফসমূহ নেমাই ঘোষৰ; আলোকে বি নণ্ডীৰ দ্বাৰা সম্পাদিত অৱদান, ১৯৯৩, পইণ্ট অৱ ভিউ আৰু অৰিয়েণ্ট লংমেন
• Nemai Ghosh. (2000). Dramatic Moments: Photographs and Memories of Calcutta Theatre from the Sixties to the Nineties. Seagull Books. ISBN 978-81-7046-156-2
• Nemai Ghosh. (2003). Satyajit Ray: From Script to Screen. National Gallery of Modern Art
• Nemai Ghosh. (2004). Ray and the Blind Painter: An Odyssey Into the Inner Eye. New Age. ISBN 978-81-7819-041-9
• Andrew Robinson; Nemai Ghosh (photographs). (2005). Satyajit Ray: A Vision of Cinema. I. B. Tauris. ISBN 978-1-84511-074-1
• Nemai Ghosh; Yusuf Arakkal; Stuart Forster. (2007). The Street: Arakkal Paints a Picture. Art Alive Gallery
• Nemai Ghosh; Geeti Sen. (2007). Faces of Indian Art: Through the Lens of Nemai Ghosh. Art Alive Gallery. ISBN 978-81-901844-5-8
• Nemai Ghosh. (2011). Manik Da: Memoirs Of Satyajit Ray. HarperCollins. ISBN 978-93-5029-040-8