নুন চায় (কাশ্মীৰৰ চাহ)

নুন চায় (কাশ্মীৰী উচ্চাৰণ: [nuːnɨ t͡ʃaːj]) বা শীৰ চায় ^১ (কাশ্মীৰী চাহ, গোলাপী চাহ আৰু গুলাবি চাহ বুলিও জনা যায়। এয়া কাশ্মীৰৰপৰা উৎপত্তি হোৱা এটা পৰম্পৰাগত চাহ পানীয়। ইয়াক বাৰুদৰ চাহ (সেউজীয়া চাহৰ পাত সৰু সৰু বলত গুটিয়াই লোৱা), গাখীৰ আৰু বেকিং চোডাৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। পাকিস্তান, ভাৰত আৰু কেৰিবিয়ানত এই চাহ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। ^২

ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান

বহু ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল ভাষাত, যেনে কাশ্মীৰী ভাষা, বঙালী ভাষা, আৰু নেপালী ভাষা ভাষাত "নুন" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "নিমখ।" ^৩

কাশ্মীৰী হিন্দুসকলে এই কাশ্মীৰী চাহক "শিৰ চাই" বুলি কয়।^৪ "শিৰ চাই" শব্দৰ অৰ্থ পাৰ্চী ভাষাত "গাখীৰ।"

"চাহ গোলাপী" শব্দটো চাহৰ স্বকীয় গোলাপী ৰঙৰ বিশেষণ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেন কাপোৰৰ বৰ্ণনা কৰা হয়।

প্ৰস্তুতি

পৰম্পৰাগতভাৱে সেউজীয়া চাহৰ পাত, গাখীৰ, নিমখ আৰু বেকিং চোডাৰপৰা নুন চাই তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু সাধাৰণতে ইয়াক চামোভাৰত বনোৱা হয়। পাতবোৰ বেকিং চোডাৰ সৈতে প্ৰায় এঘণ্টা সিজাই লোৱা হয় যেতিয়ালৈকে ইয়াৰ ৰং বুৰ্গাণ্ডী নহয়। তাৰ পিছত বৰফ বা ঠাণ্ডা পানী যোগ কৰি ইহঁতক "শ্বক" কৰা হয় আৰু ইহঁতৰ ৰং ঘূৰাই অনা হয়। গাখীৰ যোগ কৰিলে ই বুৰ্গাণ্ডীৰ সৈতে মিলি ইহঁতক তেওঁলোকৰ স্বকীয় গোলাপী ৰং দিয়ে। তাৰ পিছত সামান্য পৰিমাণে উলিয়াই আনি পাত্ৰটোলৈ ঘূৰাই অনা হয় যাতে ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ বায়ুৰ বুদবুদ সৃষ্টি হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াই ফেন সৃষ্টি কৰে আৰু হাতেৰে সৃষ্টি কৰিবলৈ ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা সময় লাগিব পাৰে।

কাশ্মীৰী খাদ্যত পৰম্পৰাগতভাৱে চেনি ব্যৱহাৰ কৰা নহয় যদিও কাশ্মীৰী খাদ্য পৰিৱেশন কৰা বিশ্বৰ বহুতো ৰেষ্টুৰেণ্ট আৰু চাহৰ দোকানে নতুন ব্যাৱসায়িক ৰেচিপিত মিঠা বা নিমখ বাদ দিব পাৰে। পাকিস্তানত ইয়াক প্ৰায়ে চেনি আৰু বাদামৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়। ^৫

ৰসায়ন বিদ্যা

চাহপাত উতলিলে পাতৰপৰা পলিফিনল পানীত নিৰ্গত হয়। নুন চাইৰ দৰে সেউজীয়া চাহত নিষ্কাষিত পলিফিনলে ফেনল ৰঙাৰ দৰেই কাম কৰে, যিটো চাহৰ পি এইচ স্তৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ৰং সলনি হয়— অম্লীয় হ’লে হালধীয়া আৰু ক্ষাৰকীয় হ’লে ৰঙা। নুন চায় বহুদিন ডুবাই ৰখাৰ বাবে পাতত ৰং সলনি কৰা পলিফিনলৰ পৰিমাণ বাঢ়ি যায়। ক্ষাৰকীয় বেকিং চোডা (ছডিয়াম বাইকাৰ্বনেট) যোগ কৰিলে চাহ গভীৰ ৰঙা হৈ পৰে (পিছত গাখীৰৰ লগত গোলাপী হৈ পৰে)।

ইতিহাস

উৎপত্তি

চাহৰ উৎপত্তিৰ কাহিনী অনুসৰি ইয়ৰ্কলেণ্ডৰপৰা (যিটো পিছলৈ চীনৰ জিনজিয়াং হৈ পৰিল) ৰেচম পথেৰে কাশ্মীৰলৈ আহিছিল। নুন চায়ৰ উৎপত্তি হিমালয়ৰপৰা হয়, য’ত উচ্চ উচ্চতাত পানীলগা ৰোধ কৰিবলৈ ইলেক্ট্ৰ’লাইট হিচাপে নিমখ যোগ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে মধ্য এছিয়াৰ অন্যান্য নিমখীয়া গাখীৰৰ চাহৰ সম্পৰ্ক আছে, যেনে উইঘুৰ চাহ আটকাঞ্চাই আৰু মংগোলীয় চাহ ছুটেই ছাই।

চাহত বেকিং চোডাৰ দৰে ক্ষাৰকীয় লৱণৰ ব্যৱহাৰৰ উৎপত্তি তিব্বতৰ মালভূমিৰপৰা হৈছিল, য’ত প্ৰাকৃতিকভাৱে পোৱা চ’ডা ব্যৱহাৰ কৰি পো চা ঘন কৰা হৈছিল। পিছলৈ পূব কাশ্মীৰৰ লাডাখত গৰম পানীৰ পানীৰ চোডাৰ স্ফটিক স্থানীয় মাখন চাহ বা গুৰ গুৰ চাত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ বাসিন্দাসকলে লাডাখৰপৰা এই প্ৰথা গ্ৰহণ কৰিছিল, তেওঁলোকৰপৰা চোডা (ফুল বুলি কোৱা হয়) আৰু লাছাৰপৰা ইটাৰ চাহ আমদানি কৰিছিল, তাৰ পিছত স্থানীয় ৰুচি অনুসৰি ইয়াক মাখনৰ ঠাইত গাখীৰ আৰু ক্ৰীম ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্য

কাশ্মীৰত দুপৰীয়াৰ চাহ জনপ্ৰিয়ভাৱে দিনটোত কেইবাবাৰো খোৱা হয়, কুলচা, গিৰ্দা বা টচভ'ৰৰ দৰে ৰুটিৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়। বাকৰৱালসকলে জম্মু-কাশ্মীৰৰ গ্ৰীষ্ম আৰু শীতকালীন চৰণীয়া পথাৰসমূহৰ মাজৰ পথত প্ৰব্ৰজনৰ সময়ত ইয়াক প্ৰস্তুত কৰে।

বাহ্যিক সংযোগ

• Traditional noon chai recipe