দ্বিতীয় সংগ্ৰাম সিংহ

মহাৰাণা সংগ্ৰাম সিং দ্বিতীয় (২৪ মাৰ্চ ১৬৯০ – ১১ জানুৱাৰী ১৭৩৪) আছিল মেৱাৰ ৰাজ্যৰ ছিছোদিয়া ৰাজপুত শাসক।^১ ১৭১০ চনৰ পৰা ১৭৩৪ চনলৈকে তেওঁ ৰাজত্ব কৰিছিল।^২ তেওঁৰ পিছত তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ জগত সিংহ দ্বিতীয়।

মহাৰাণা সংগ্ৰাম সিং দ্বিতীয় তেওঁৰ সময়ৰ এজন বিখ্যাত ৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল। ভাৰতীয় ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সন্ধিক্ষণত তেওঁ সিংহাসনত আৰোহণ কৰিছিল যেতিয়া মোগল সাম্ৰাজ্য বিভাজিত হৈ বিভিন্ন স্বাধীন অংশত বিভক্ত হৈছিল আৰু কেইবাজনোৱে নিজকে মোগল শাসনৰ পৰা মুক্ত বুলি ঘোষণা কৰিছিল। একে সময়তে মেৱাৰে আভ্যন্তৰীণ কন্দলৰ সন্মুখীন হৈছিল যাৰ বাবে তেওঁলোকৰ ভূখণ্ড সম্প্ৰসাৰণৰ সম্ভাৱনাও নূন্যতম আছিল। এই দৃশ্যপটৰ ফলত মেৱাৰে মোগলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰক্ষামূলক স্থিতি গ্ৰহণ কৰে। ক্ৰমান্বয়ে মোগল সাম্ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ প্ৰতি এই সতৰ্কতাৰ প্ৰয়োজনীয়তা কমি আহিল। তথাপি মোগলৰ সংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে আন ঠাইৰ দৰেই মেৱাৰতো ৰাজপুতসকলে মাৰাঠাসকলৰ উত্থানৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল, সেয়েহে নিজৰ ভূখণ্ড সুৰক্ষিত আৰু শক্তিশালী কৰাৰ বাবে দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ কৌশল অব্যাহত ৰাখিছিল।

মোগলৰ আক্ৰমণ

ৰাজপাটত বহাৰ পিছত মেৱাৰ ১৭১১ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰণবাজ খান মেৱতীৰ আক্ৰমণৰ সন্মুখীন হয় যাক প্ৰথম মোগল সম্ৰাট বাহাদুৰ শ্বাহে পুৰ মণ্ডলৰ পৰগনা অনুমোদন কৰে। দ্বিতীয় সংগ্ৰাম সিংহই তেওঁক প্ৰতিহত কৰিবলৈ বৃহৎ সৈন্যবাহিনী সংগঠিত কৰে। খাৰী নদীৰ সমীপত ৰাজপুত বাহিনীৰ মুখামুখি হয় ৰণবাজ খানৰ। এই যুদ্ধক বান্দনৱাৰা যুদ্ধ বুলি জনা যায়, য'ত ৰণবাজ খান পৰাজিত হৈ নিহত হয়।

পৰৱৰ্তী শাসন

ভাৰতীয় ইতিহাসৰ এই সময়ছোৱাতে দ্বিতীয় মহাৰাণা সংগ্ৰাম সিংহই বুদ্ধিমানৰূপে মেৱাৰত এখন সমৃদ্ধিশালী আৰু শান্তিপূৰ্ণ প্ৰদেশলৈ ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁ নিজৰ দেশবাসীৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি সতৰ্ক হৈ মেৱাৰক অবিৰতভাৱে দক্ষ আৰ্থিক আৰু ৰাজ্যিক কাম-কাজৰ দিশত পৰিচালিত কৰিছিল। তেওঁৰ শাসনকালত ছিছোদিয়া বংশক তিনিটা খণ্ডত শাখা-প্ৰশাখা কৰি তেওঁৰ পুত্ৰসকলে প্ৰতিটো খণ্ডৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু সকলোতে মেৱাৰৰ বৃদ্ধি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁৰ ৰাজত্বকালত মোগল শাসক সম্ৰাট ফাৰুখছিয়াৰে তেওঁক নিজাকৈ মুদ্ৰা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনত মেৱাৰৰ শিল্প আৰু শিল্পকলা শান্তি আৰু সমৃদ্ধিৰে পুনৰ বিকশিত হৈ উঠিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ কৰি মেৱাৰৰ বিভিন্ন হেৰুৱা ভূখণ্ড পুনৰ দখল কৰে।

তেওঁৰ ৰাজ্যখনক ধন-সম্পত্তিৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়াৰ ফলত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অৱনতি আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহাৰাণা জগত সিংহৰ ৰাজত্বকালত মাৰাঠা ক্ষমতাৰ উত্থানৰ লগতে ৰাজপুতনা শাসনৰ অৱনতি ঘটে।