জ্যোৎস্না ভট্ট

জ্যোৎস্না জ্যোতি ভট্ট (৬ মাৰ্চ ১৯৪০^১–১১ জুলাই ২০২০) এগৰাকী ভাৰতীয় চিৰামিক শিল্পী আৰু কুমাৰ আছিল। তেওঁ প্ৰথমে মহাৰাজা ছায়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়, বৰোদাত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তাতেই চল্লিশ বছৰ ধৰি অধ্যাপনা কৰিছিল।

জীৱনী

১৯৪০ চনৰ ৬ মাৰ্চত কচ্ছ ৰাজ্যৰ (বৰ্তমানৰ গুজৰাটৰ কচ্ছ জিলা) মাণ্ডৱীত জ্যোৎস্না ভট্টৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ এবছৰ ধৰি মুম্বাই (বৰ্তমানৰ মুম্বাই)ৰ ছাৰ জে. জে. স্কুল অৱ আৰ্টত অধ্যয়ন কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ ১৯৫৮ চনত শংখো চৌধুৰীৰ অধীনত ভাস্কৰ্য অধ্যয়ন কৰিবলৈ বৰোদাৰ মহাৰাজা ছায়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰে। তাতেই তেওঁ চিৰামিক্সৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰে। ১৯৬০ চনৰ মাজভাগত তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাজ্যৰ নিউয়ৰ্ক চহৰৰ ব্ৰুকলিনৰ ব্ৰুকলিন মিউজিয়াম আৰ্ট স্কুলত জ’লিয়ন হফষ্টেডৰ অধীনত চিৰামিক্স অধ্যয়ন কৰিছিল।^২৩ তেওঁ ভাৰতলৈ ঘূৰি আহে আৰু বৰোদাত (বৰ্তমানৰ বদোদৰা) বসতি স্থাপন কৰে। ১৯৭২ চনত তেওঁ মহাৰাজা ছায়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চাৰুকলা শাখাৰ ভাস্কৰ্য বিভাগৰ চিৰামিক ষ্টুডিঅ'ত অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে। তেওঁ তাত ৪০ বছৰ ধৰি কাম কৰিছিল আৰু ২০০২ চনত চিৰামিক্স বিভাগৰ মুৰব্বী হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।^২

ষ্ট্ৰোকত আক্ৰান্ত হোৱাৰ দুদিন পিছত ২০২০ চনৰ ১১ জুলাইত জ্যোৎস্না ভট্টৰ মৃত্যু হয়।^২৪ বদোদৰাৰ ৱাড়ী ৱাড়ী শ্মশানত তেওঁৰ শেষকৃত্য সম্পন্ন কৰা হয়।^৩

শৈলী

ভট্টৰ কৰ্মৰাজি সমগ্ৰ বিশ্বতে সংগৃহীত হৈ আছে। তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া কেৰিয়াৰত তেওঁ 'ষ্টোনৱেৰ' (stoneware) আৰু টেৰাকোটা দুয়োটাৰে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা চলাইছিল। তেওঁৰ চিৰামিক কামত তেওঁ নীলাৰ পৰা সেউজীয়া আৰু অন্যান্য মাটিৰ ৰঙৰ সৈতে 'মেট' (matte) আৰু 'চাটিন মেট' গ্লেজ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পছন্দ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰায়ে ক্ষাৰীয় মাটি, নিৰ্দিষ্ট আকৃতি নথকা সাঁচ (amorphous moulds) আৰু বিভিন্ন খনিজ পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁৰ কৰ্মৰাজিত আধুনিক আৰু পৰম্পৰাগত শৈলীৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাইছিল। তেওঁৰ কামত প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ আগ্ৰহ প্ৰতিফলিত হৈছিল। তেওঁৰ অসংখ্য কৰ্মত মেকুৰী, কুকুৰ, চৰাই, পদুমৰ কলি, খেলনা আৰু থাল আদি চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।^{২৩৫৬৭}

ব্যক্তিগত জীৱন

কলেজত পঢ়ি থকা দিনতে জ্যোৎস্না ভট্টই চিত্ৰশিল্পী জ্যোতি ভট্টক লগ পাইছিল আৰু পিছলৈ তেওঁলোক বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।^২ তেওঁলোকে বদোদৰাত বাস কৰিছিল।^৮ তেওঁলোকৰ জাই (Jaii) নামৰ এগৰাকী কন্যা সন্তান আছে।^৩